Connect with us

ΕΛΛΑΔΑ

Πώς αντέδρασε το κράτος και η κοινωνία σε μεγάλες υγειονομικές κρίσεις

Published

on

Whats App

Μπείτε στην ομάδα μας στο WhatsUP και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Μοιράσου το αρθρο!

Από την αρχαιότητα έως σήμερα, δεκάδες επιδημίες και πανδημίες στοίχισαν τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον κόσμο. Για το πώς αντέδρασε η Ελλάδα μέσα στην ιστορία της σε μεγάλες υγειονομικές κρίσεις, για την ιδιωτική και την κρατική ευθύνη για την αντιμετώπιση των μεταδοτικών νόσων, επίσης για τον τρόπο ενημέρωσης των Ελλήνων για τις εκάστοτε επιδημίες, αλλά και για τις θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την ύπαρξη ή όχι θανατηφόρων ιών, μιλάει στο ert.gr ο ιστορικός, με ειδικότητα τις ασθένειες, Γιάννης Στογιαννίδης.

Viber

Μπείτε στην ομάδα μας στο Viber και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

«Σε όλο τον 19ο αι. το ελληνικό κράτος, όπως και τα περισσότερα κράτη, αντιμετώπιζε με προσωρινά μέσα τις παροδικές επιδημικές εξάρσεις. Ο μηχανισμός των κρατών για την προστασία της δημόσιας υγείας ενεργοποιούνταν κυρίως σε έκτακτες καταστάσεις, όπως οι πολεμικές συρράξεις και οι επιδημίες. Τότε δημιουργούνταν έκτακτες υποδομές, όπως τα νοσοκομεία εκστρατείας ή προσέθεταν αυτοσχέδιες υποδομές (παραπήγματα) στους κήπους των νοσοκομείων. Τα νοσοκομειακά ιδρύματα στις ειρηνικές περιόδους χωρίζονταν στα στρατιωτικά και τα δημοτικά.

φωτο από την Εφημερίδα των Κυριών (Απρίλιος 1909)

Στον 19ο αι. εμφανίστηκαν στην Αθήνα τα άσυλα ανιάτων ως ειδική κατηγορία ιδρύματος για τους ψυχασθενείς. Μια ακόμη διαδεδομένη δομή στον ελλαδικό χώρο -που προερχόταν από την πρώιμη νεωτερική περίοδο- ήταν τα λαζαρέτα, όπου απομόνωναν τους ασθενείς με μεταδοτικά νοσήματα για 40 μέρες (quarantine). Στα λαζαρέτα απομονώνονταν όσοι κατέφταναν από τόπους όπου είχαν καταγραφεί επιδημίες ή όσοι είχαν εμφανίσει συμπτώματα μεταδοτικών νοσημάτων στη διάρκεια του ταξιδιού.

Ο μηχανισμός μετάδοσης των λοιμωδών νοσημάτων (λέπρα, φυματίωση, τράχωμα) μέσω μικροβίων έγινε αντιληπτός από τα μέσα του 19ου αι. και μετά, όταν οι ιατροί άρχισαν να μελετούν τους μικροοργανισμούς μέσα στα εργαστήρια. Η ανακάλυψη της μετάδοσης μέσω μικροβίων αποκάλυψε την κοινωνική διάσταση αυτών των ασθενειών. Δηλαδή οι ιατροί πρώτοι και -από τον A΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά- ο ίδιος ο μηχανισμός έστρεψαν το βλέμμα τους στα πλήθη των εργατών και αγροτών που ασθενούσαν αλλά έως τότε η περίθαλψη τους δεν αποτελούσε κοινωνικό ζήτημα.

Δυο μεταδοτικά νοσήματα ενδημούσαν στον ελλαδικό χώρο και προκάλεσαν τη συζήτηση για κοινωνική ιατρική, μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας και ανέδειξαν την ανάγκη δημιουργίας υποδομών: η φυματίωση και η ελονοσία. Ακολουθώντας το διεθνές παράδειγμα, ιδρύθηκαν:

  • ειδικά νοσοκομεία για φυματικούς (σανατόρια),
  • αντιφυματικά ιατρεία και ανθελονοσιακοί σταθμοί για προληπτικές εξετάσεις,
  • ειδικά σχολεία για παιδιά με ενδείξεις σωματικής εξάντλησης (πρεβαντόρια).

Μολονότι αυτές οι υποδομές αναπτύχθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό στον δυτικό κόσμο (Βορειοδυτική Ευρώπη και Βόρεια Αμερική), απασχόλησαν αρκετά τον ιατρικό και πολιτικό κόσμο. Η ανάγκη ελέγχου της μεταδοτικότητας και άρα της θνητότητας των ασθενών επέφερε μια ακόμη αλλαγή: την ίδρυση σχολών εκπαίδευσης νοσηλευτικού προσωπικού και υγιεινολόγων.

Για τον περιορισμό της μετάδοσης οι ιατροί και οι δημοσιογράφοι δημοσίευαν τακτικά κείμενα στον ημερήσιο Τύπο με οδηγίες και πρακτικές, που εφαρμόζονταν σε άλλες χώρες ώστε να κρατούν ενήμερο το κοινό. Ακόμη, ορισμένοι εκδοτικοί οίκοι δημοσίευαν εκλαϊκευτικά εγχειρίδια για τα χαρακτηριστικά μιας νόσου, τα μέσα πρόληψης και οδηγίες για την περίθαλψη του ασθενή στο σπίτι. Εδώ να διευκρινίσουμε ότι τα παραπάνω δημοσιεύματα αναφέρονταν κυρίως στο εγγράμματο κοινό. Οι μεγάλες πλειοψηφίες ενημερώνονταν στα προπολεμικά χρόνια κυρίως μέσω προφορικών συζητήσεων.

Δεν έχουμε ακριβή στοιχεία για τα ποσοστά πειθάρχησης ή μη στους κανόνες υγιεινής. Γνωρίζουμε όμως ότι υπήρχαν περιστατικά παραβίασης, τα οποία στηλίτευαν οι ιατροί. Για παράδειγμα, ορισμένοι φυματικοί συνήθιζαν να καταναλώνουν λίγο αλκοόλ πριν την εξέταση, αφού καταπράυνε τον βήχα τους και έτσι ο ιατρός πιθανόν να μην αξιολογούσε τα συμπτώματα ως σημαντικά. Ακόμη στον Τύπο δημοσιεύονταν κείμενα που δημιουργούσαν λανθασμένες εντυπώσεις στους πολίτες (ατομικές εμπειρίες πολιτών) αλλά και διαφημιστικά κείμενα από εμπόρους ελιξηρίων (σημερινή αντιστοιχία με τα μη πιστοποιημένα σκευάσματα). Για να πείσουν και να εκπαιδεύσουν τα πλήθη, ιατροί και υγιειονολόγοι ανέδειξαν και υπογράμμιζαν τον καθοριστικό ρόλο που μπορούσαν να αναλάβουν οι δάσκαλοι για την εκπαίδευση των νεαρών πολιτών (μαθητών και μαθητριών) στα μέτρα προστασίας. Έτσι, στις σχολικές αίθουσες συζητούσαν για τα «κοινωνικά νοσήματα».

Εγκαταστάσεις του νοσοκομείου «ΣΩΤΗΡΙΑ». Από την εφημερίδα «Πατρίς», 6/3/1929

Τα περιστατικά παραπληροφόρησης και η αυξανόμενη πίεση από ασθενείς που χρειάζονταν νοσηλεία, οδήγησαν τις βενιζελικές κυρίως κυβερνήσεις στην υιοθέτηση νομοθετικών κειμένων άλλων χωρών για την προστασία της δημόσιας υγείας στους εργασιακούς χώρους, την ανοικοδόμηση νέων νοσοκομειακών εγκαταστάσεων και την έναρξη διαλόγου με διεθνείς οργανισμούς για τον περιορισμό της μεταδοτικότητας. Μάλιστα, μέσα από τη μεγάλη υγειονομική κρίση του μεσοπολέμου γεννήθηκαν μεγάλοι οργανισμοί εκπαίδευσης, νοσοκομεία και νομοθετήθηκε ο έλεγχος των φαρμακευτικών σκευασμάτων.

Στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα οι κοινωνίες πίστευαν ακόμη ότι οι ασθένειες συνδέονται με συγκεκριμένες κοινωνικές ή εθνοτικές ομάδες. Έτσι, στο μάτι του κυκλώνα βρέθηκαν οι έγχρωμοι πολίτες στις Η.Π.Α. που θεωρήθηκαν πιο ευάλωτοι στη φυματίωση και άρα προσδιορίστηκαν ως συχνότεροι φορείς. Ορισμένοι ιατροί δεν απέδιδαν τα αυξημένα ποσοστά μεταδοτικών νοσημάτων σε ισοβίτες στον συγχρωτισμό στα σωφρονιστικά καταστήματα αλλά συνέδεαν τη νόσο με την κληρονομικότητα. Άλλοτε αυτές οι θεωρίες αναδείκνυαν άλλες εθνότητες ως «προστατευμένες». Για παράδειγμα δεν ήταν λίγες οι φορές που προέκυπταν συζητήσεις για την ανοσία των εβραϊκών κοινοτήτων στα μεταδοτικά νοσήματα.

Οι παραπάνω θεωρίες δεν συνδέονταν τόσο με εργαστηριακά αποτελέσματα, όσο ήταν αποκυήματα των επιστημονικών συζητήσεων της περιόδου. Ειδικά για τις επιστημονικές θεωρίες θα πρέπει να έχουμε στον νου ότι εντάσσονται στο κοινωνικό πλαίσιο της εκάστοτε περιόδου και δοκιμάζονται σε διαφορετικά πλαίσια στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν την συμπεριφορά των οργανισμών και των μικροβίων.

Η προσπάθεια αμφισβήτησης των επιστημονικών θεωριών και η αναζήτηση «εύκολων και σύντομων διεξόδων» συνδέεται με μια αδυναμία των κοινωνιών και μερικών ομάδων να κατανοήσουν την επιστημονική φύση της έρευνας. Δηλαδή αυτές οι ομάδες δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι οι έρευνες έχουν πειραματικά χαρακτηριστικά και ακριβώς για αυτό τον λόγο μπορεί να μοιάζουν αντιφατικές. Ως πολίτες είναι χρήσιμο να παρακολουθούμε τις εξελίξεις. Οι απόπειρες αξιολόγησης και τοποθέτησης απέναντι στις επιστημονικές έρευνες χωρίς τα εργαλεία κάθε επιστήμης μόνο σε αδιέξοδα μπορεί να οδηγήσει. Για τον εντοπισμό των ακατάλληλων σκευασμάτων και την κερδοσκοπία στον χώρο των φαρμάκων, τα κράτη και οι κοινωνίες έχουν θεσπίσει ελεγκτικούς μηχανισμούς. Μάλιστα για τη διασφάλιση της διαφάνειας επινοήθηκαν και διασταυρούμενοι έλεγχοι. Τα καχύποπτα σενάρια αμφισβήτησης των μηχανισμών μόνο ως δυσοίωνα μπορούν να αξιολογηθούν και γνωρίζουμε πού μπορούν να οδηγήσουν.

Οι μεγάλες υγειονομικές κρίσεις του πρώτου μισού του 20ού αι. συνδέθηκαν με τους δυο παγκόσμιους πολέμους, εντάθηκαν στην ενδιάμεση περίοδο και δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την οργάνωση των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας και της δημόσιας υγείας. Αν κάτι προέκυψε μέσα από αυτές τις κρίσεις και συχνά το προσπερνάμε είναι μεγάλες επιστημονικές κοινότητες, το έργο των οποίων διασφάλισε τη μακροβιότητα και καλή υγεία πολλών κοινωνιών».


**Ο Γιάννης Στογιαννίδης είναι ιστορικός  (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής)

Μοιράσου το άρθρο:

Περισσότερα Εδω

Facebook

Μπείτε στην ομάδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Google News

Ακολουθήστε το astratv.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΕΛΛΑΔΑ

Θεσσαλονίκη: Έβαλε 133 ευρώ βενζίνη στο αυτοκίνητό του και εξαφανίστηκε

Published

on

By

Whats App

Μπείτε στην ομάδα μας στο WhatsUP και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Μοιράσου το αρθρο!

Φούλαρε βενζίνη και έγινε «Λούης».

Ένα απίστευτο περιστατικό σημειώθηκε σε βενζινάδικο στη Θεσσαλονίκη, όταν ένας οδηγός αφού γέμισε το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του, έφυγε χωρίς να πληρώσει ούτε ένα ευρώ.

Viber

Μπείτε στην ομάδα μας στο Viber και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Σύμφωνα με το seleo.gr, αστυνομικοί του Τμήματος Ασφαλείας Πυλαίας – Χορτιάτη σχημάτισαν δικογραφία σε βάρος 21χρονου, ο οποίος τέλη Απριλίου του 2022 μετέβη σε πρατήριο υγρών καυσίμων στην περιοχή της Πυλαίας και αφού γέμισε το Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο του με βενζίνη αξίας 133 ευρώ, αποχώρησε χωρίς να πληρώσει το ανάλογο αντίτιμο.

https://connect.facebook.net/en_US/sdk.js#xfbml=1&version=v10.0&appId=723998868044315&autoLogAppEvents=1

Περισσότερα Εδω

Facebook

Μπείτε στην ομάδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Google News

Ακολουθήστε το astratv.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Continue Reading

ΕΛΛΑΔΑ

Πλεύρης: Την Τετάρτη οι αποφάσεις για τις μάσκες -Τι είπε για την τέταρτη δόση εμβολίου από Σεπτέμβριο

Published

on

By

Whats App

Μπείτε στην ομάδα μας στο WhatsUP και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Μοιράσου το αρθρο!

Αύριο, 18 Μαΐου θα ληφθούν οι αποφάσεις από την Επιτροπή των Ειδικών για τις μάσκες, όπως δήλωσε ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης.

Viber

Μπείτε στην ομάδα μας στο Viber και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ επέμεινε πως η πανδημία δεν έχει πει την τελευταία της λέξη «και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, γιατί ενδεχομένως το φθινόπωρο να χρειάζεται να επανέλθουμε σε μέτρα».

Όπως είπε ο κ. Πλεύρης, υπάρχει μια σύσταση ευρωπαϊκή, η οποία αναφέρει ότι από τις 16 Μαΐου στα αεροπλάνα δεν πρέπει να είναι υποχρεωτική η μάσκα και πρέπει να υπάρχει απλώς σύσταση μάσκας.

«Αυτό, μετά ως προς την εξειδίκευση εναπόκειται στο κάθε κράτος-μέλος. Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν και αύριο στην Επιτροπή των ειδικών είναι και αυτό το σκέλος. Να ξέρετε ότι εμείς στο κομμάτι της μάσκας επειδή είναι ένας ήπιος περιορισμός αντιλαμβανόμαστε ότι θα μπορούμε να πάμε ένα στάδιο παραπάνω και να υπάρξει περιορισμός όπως είχαμε ανακοινώσει αν θυμόσαστε και στα μέτρα πριν την 1η Μαΐου. Είχαμε πει ότι τουλάχιστον μέχρι 31 Μαΐου παραμένει η μάσκα και κοιτάμε μετά τις εξαιρέσεις», ανέφερε ο Πλεύρης.

Κοινή γραμμή στο θέμα μάσκας

Όλα αυτά θα συζητηθούν την Τετάρτη στην επιτροπή, «αλλά αντιλαμβάνεσθε ότι είναι σημαντικό τουλάχιστον οι ευρωπαϊκές χώρες να προσπαθήσουμε να έχουμε μια κοινή γραμμή σε αυτό», κατέληξε.

Ωστόσο, ο υπ. Υγείας σημείωσε πως η μάσκα σίγουρα θα παραμείνει σε κάποιους χώρους που θα υποδείξει η Επιτροπή.

«Σε χώρους εξαιρέσεων, όπως χαρακτηριστικά πολλές φορές το έχω πει κατ΄ ελάχιστον νοσοκομεία, χώροι που είναι ευάλωτα άτομα. Αλλά από εκεί και πέρα, αν χρειάζεται να είναι παραπάνω ή λιγότεροι οι χώροι, αυτό είναι κάτι που θα εισηγηθεί η Επιτροπή, όπως αντίστοιχα είμαστε και αρκετά επιφυλακτικοί και έχουμε μιλήσει και με την υπουργό Παιδείας την κ. Κεραμέως στο κομμάτι των σχολείων. Γιατί τα σχολεία ολοκληρώνουν στις 15 Ιουνίου, άρα καταλαβαίνετε ότι είναι πολύ λίγος ο χρόνος που απομένει. Και υπάρχουν και οι πανελλαδικές εξετάσεις που εκεί πέρα θέλουμε να έχουμε προστατευμένα τα παιδιά μας. Θα παραμένει η σύσταση αλλά οι χώροι ως χώροι θα αποφασιστούν αύριο από την Επιτροπή», κατέληξε.

https://connect.facebook.net/en_US/sdk.js#xfbml=1&version=v10.0&appId=723998868044315&autoLogAppEvents=1

Περισσότερα Εδω

Facebook

Μπείτε στην ομάδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Google News

Ακολουθήστε το astratv.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Continue Reading
Advertisement

Μπείτε στην ομάδα μας στο Discord και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις


Μπείτε στην ομάδα μας στο Telegram και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Advertisement
Advertisement

Εγγραφείτε στο Ενημερωτικό Δελτίο μας

Διατηρούμε τα δεδομένα σας ιδιωτικά και μοιράζεστε τα δεδομένα σας μόνο με τρίτα μέρη που καθιστούν δυνατή αυτή την υπηρεσία. Διαβάστε την Πολιτική Απορρήτου μας.
ΚΟΣΜΟΣ3 λεπτά ago

Γαλλία: Ψυχρή υποδοχή για τη νέα πρωθυπουργό – Ποια είναι η Ελιζαμπέτ Μπορν

ΠΟΛΙΤΙΚΗ13 λεπτά ago

ΣΥΡΙΖΑ: Ποιες προϋποθέσεις θέτει για να αξιολογηθεί επιτυχημένη η επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ

ΕΛΛΑΔΑ14 λεπτά ago

Θεσσαλονίκη: Έβαλε 133 ευρώ βενζίνη στο αυτοκίνητό του και εξαφανίστηκε

OIKONOMIA21 λεπτά ago

Ελλάδα: Πτώση 66,1% στις εξαγωγές προς Ρωσία – Στο 91% προς Ουκρανία

ΚΟΣΜΟΣ22 λεπτά ago

Πόλεμος στην Ουκρανία: Η αινιγματική ανάρτηση από το Κίεβο για τους εγκλωβισμένους στο Αζοφστάλ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ32 λεπτά ago

Δημοσκόπηση: Προβάδισμα δέκα μονάδων της ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ – Την «πλάτη» του Ανδρουλάκη βλέπει ο Τσίπρας

ΕΛΛΑΔΑ33 λεπτά ago

Πλεύρης: Την Τετάρτη οι αποφάσεις για τις μάσκες -Τι είπε για την τέταρτη δόση εμβολίου από Σεπτέμβριο

ΜΑΓΝΗΣΙΑ39 λεπτά ago

Πέθανε σε ηλικία 106 ετών ο Δημήτρης Κάλμπαρης από Βόλο- Ο τελευταίος επιζών ήρωας του έπους του ‘40

OIKONOMIA40 λεπτά ago

ΕΕ: Η κτηνοτροφία σε αριθμούς – Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

ΚΟΣΜΟΣ41 λεπτά ago

Ζελένσκι: Συνομίλησε με τον Σολτς – Περιμένει ακόμα περισσότερη βοήθεια από τη Γερμανία

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ6 ημέρες ago

28ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας από τις 15 έως τις 24 Ιουλίου

ΜΑΓΝΗΣΙΑ5 ημέρες ago

65χρονος που ζούσε στη Σκιάθο ο νεκρός που βρέθηκε να επιπλέει στην ακτή του Ξενία Βόλου

ΜΑΓΝΗΣΙΑ5 ημέρες ago

Αυξήσεις “φωτιά” στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια -Βόλος – Σποράδες: Εισιτήρια από χρυσάφι

ΘΕΣΣΑΛΙΑ5 ημέρες ago

Ο Γκουσγκούνης και η θρυλική ατάκα «μέριασε γέρο να διαβώ» στην ταινία «Sex… 13 μποφόρ»

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ3 ημέρες ago

Στοίχημα: Χωρίς ρίσκο στον αγγλικό τελικό

ΜΑΓΝΗΣΙΑ3 ημέρες ago

Εγκαινιάστηκε το υπερσύγχρονο καράβι SPORADES STAR

ΜΑΓΝΗΣΙΑ3 ημέρες ago

Σοκ στη Σκιάθο πέθανε 42χρονος από ανακοπή καρδιάς

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ7 ημέρες ago

Φτωχότερη η Αρχαιογνωσία στην Ελλάδα – «έφυγε» ο καθηγητής Γιάννης Α. Πίκουλας

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ6 ημέρες ago

Στοίχημα: Αξίζει τη στήριξη η Γιουβέντους

ΜΑΓΝΗΣΙΑ5 ημέρες ago

Έβρισαν και χτύπησαν αστυνομικό στην Σκιαθο

Δημοφιλή