Connect with us

Χωρίς κατηγορία

Αμερικανική «απόβαση» στο Στεφανοβίκειο-Αμυντική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ.

Δημοσιεύτηκε

on

Κορυφώνονται στην έδρα της 1ης Ταξιαρχίας Στρατού (1η ΤΑΞΑΣ), στο Στεφανοβίκειο, οι προετοιμασίες για την υποδοχή δεκάδων ελικοπτέρων της Αμερικανικής Αεροπορίας Στρατού.

Σε φάση διαπραγματεύσεων βρίσκεται η χώρα μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής σχετικά με τη ριζική αναθεώρηση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (Mutual Defense Cooperation Agreement- MDCA) του 1990, γνωστής ως “Συμφωνία για τις βάσεις” που θεωρείται σήμερα παρωχημένη λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στην περιοχή.

Ο χρόνος υπογραφής της συμφωνίας τοποθετείται στο προσεχές φθινόπωρο και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο όπου και θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα αυτή τη φορά, ο δεύτερος γύρος των διαπραγματεύσεων ( ο πρώτος πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον τον περασμένο Δεκέμβριο).

Επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας που θα έρθει στην Αθήνα φαίνεται πως θα είναι ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο.

Η αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων που θα επιφέρει η υπογραφή της συμφωνίας αυτής εντάσσεται στο ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχέδιο που θέλει την Ελλάδα ως κρίκο μιας αλυσίδας “μετωπικών κρατών” (front states) με την Πολωνία, το Ισραήλ και την Ελλάδα να διαμορφώνουν ένα “νοητό τόξο ανάσχεσης” σ’ ένα γεωπολιτικό περιβάλλον επιστροφής στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων.

Το σχέδιο αυτό το έχει ήδη περιγράψει ο πρώην βοηθός ΥΠΕΞ Γουές Μίτσελ ο οποίος και διεκδικεί την πατρότητα του σχεδίου αυτού.

Στο ρεπορτάζ του Άγγελου Αθανασόπουλου γίνεται εκτενής αναφορά στα “επίδικα” που είναι βέβαια η εκ νέου περιγραφή της χρήσης και των δυνατοτήτων της βάσης της Σούδας, του “διαμαντιού της Μεσογείου” όπως την αποκαλούν αμερικανικοί παράγοντες, με το ενδεχόμενο επέκτασης χρήσης της προβλήτας του Μαραθιού. Στην εξίσωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας μπαίνουν οι Αεροπορικές Βάσεις στρατού της Λάρισας, η βάση Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Η αμερικανική πλευρά, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, επιδιώκει μια “ολιστική προσέγγιση” της παρουσίας της στην Ελλάδα και των χρήσεων που θα κάνει στους χώρους.

Το θέμα φυσικά δεν είναι απλό και οι δυσκολίες του δεν περιορίζονται στο πεδίο της διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με το Σύνταγμά μας η συμφωνία αυτή μετά την υπογραφή της πρέπει να κυρωθεί από την ελληνική Βουλή. Αυτός είναι και ο λόγος που στα πιθανά σενάρια “παίζει” και η συντηρητικότερη και προσεκτικότερη άποψη να μην υπάρξει βιασύνη, να ανανεωθεί για έναν ακόμη χρόνο η υπάρχουσα MDCA και οι διαπραγματεύσεις να προχωρήσουν πιο αργά για να καταλήξουν σε ουσιαστικότερες αλλαγές που θ’αντέξουν στο χρόνο.

Εξίσου σημαντικό ζήτημα, αν όχι το σημαντικότερο, είναι τα ανταλλάγματα που θα πρέπει να ζητήσει για να λάβει η χώρα μας.

Κάποιοι, στην ελληνική πλευρά, κάνουν λόγο για μια μορφή συμφωνίας ανάλογη με αυτή που οι ΗΠΑ έχουν με το Ισραήλ. Το γεγονός όμως ότι η χώρα μας είναι μέλος της Ε.Ε. οι απόψεις και οι πολιτικές της οποίας δεν συμπίπτουν πάντα με αυτές των ΗΠΑ (βλ.κρίσιμο ζήτημα του Ιράν) επιβάλλουν μια άλλη προσέγγιση.

Είναι βέβαιο πάντως ότι η ελληνική πλευρά θα επιδιώξει τα μέγιστα τόσο στο επίπεδο των εξοπλισμών όσο και της παροχής αμυντικής ασφάλειας απέναντι στην Τουρκία.

Η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγουν το τελευταίο διάστημα εντατικές διαπραγματεύσεις για την υπογραφή νέας επικαιροποιημένης Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (Mutual Defence Cooperation Agreement – MDCA) η οποία θα αντικαταστήσει την υπάρχουσα που χρονολογείται από το 1990 (έχει μείνει στην Ιστορία ως «η συμφωνία για τις βάσεις») και κρίνεται παρωχημένη εξαιτίας των ραγδαίων αλλαγών που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Βήματος», έπειτα από συνομιλίες με διπλωμάτες και στρατιωτικούς αξιωματούχους, αλλά και από στοιχεία απόρρητων τηλεγραφημάτων των οποίων η εφημερίδα έχει καταστεί κοινωνός, κομβικά σημεία στα αμερικανικά αιτήματα αποτελούν α) η ανάγκη ευελιξίας ώστε να καθίσταται δυνατή η ταχύτερη εκταμίευση πιστώσεων από τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό και β) η επέκταση της χρονικής διάρκειας ισχύος της MDCA αρχικά σε οκτώ ή και σε 10 χρόνια, ακολούθως δε επ’ αόριστον. Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο γεγονός ότι ο χρονικός ορίζοντας για την υπογραφή μιας νέας συμφωνίας είναι το προσεχές φθινόπωρο – πιθανότατα ο Οκτώβριος.

Η επιτακτικότητα του θέματος ετέθη τόσο κατά την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην Ουάσιγκτον όσο και κατά τις συνομιλίες που είχε πριν από λίγες εβδομάδες στην Αθήνα ο Αμερικανός βοηθός υπουργός Εξωτερικών για θέματα Ευρώπης και Ευρασίας Φίλιπ Ρίκερ.
Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί έχουν μεταβάλει το πρίσμα υπό το οποίο βλέπουν όχι μόνο την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και αυτή της Ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε κρίκο μιας αλυσίδας «μετωπικών κρατών» (frontier states), όπως την είχε περιγράψει ο πρώην βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Γουές Μίτσελ, που διεκδικεί – κατά κάποιον τρόπο – την πατρότητα του θεωρητικού υπόβαθρου αυτού του σχεδιασμού.

Η αμερικανική πλευρά έθεσε και στις δυο συναντήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί (προγραμματίζεται μια τρίτη συνάντηση για το δεύτερο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου και οι οριστικές ημερομηνίες θα αποφασιστούν σύντομα) την ανάγκη για αλλαγές στο παράρτημα της MDCA, ώστε να διασφαλίζεται η απαραίτητη ευελιξία για χορήγηση σημαντικών κονδυλίων από τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου χωρίς να αναλώνεται πολύς χρόνος στις διαδικασίες εντός Κογκρέσου. Παράλληλα, οι Αμερικανοί θα επιθυμούσαν η χρονική διάρκεια μιας νέας συμφωνίας να είναι οκταετής ή δεκαετής και στη συνέχεια να ανανεώνεται «επ’ αόριστον» – σε αντίθεση με την ετήσια ανανέωση που προβλέπει η υπάρχουσα MDCA.
Αυτό είναι ίσως το απλούστερο κομμάτι των συνομιλιών. Τα… δύσκολα αρχίζουν σε σχέση με τις εγκαταστάσεις που θα καλύπτει μια νέα συμφωνία και τις δραστηριότητες που θα εκτελούνται σε αυτές τις εγκαταστάσεις. Σε σχέση με την αρχική συμφωνία του 1990, η μόνη από τις εγκαταστάσεις – Ευκολίες που εξακολουθεί να υπάρχει είναι η Αεροπορική Βάση της Σούδας, το «διαμάντι της Μεσογείου», όπως την έχουν αποκαλέσει.

Αυτή αποτελεί τον «πυρήνα» της αμερικανικής παρουσίας και διέπεται από ειδικό καθεστώς που έχει εξειδικευθεί στο πέρασμα των ετών μέσω τεχνικών συμφωνιών και απορρήτων μνημονίων συνεργασίας. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι το καθεστώς αυτό προσφέρει αυξημένες αρμοδιότητες στην αμερικανική πλευρά και θέτει ορισμένους περιορισμούς στην ελληνική κυριαρχία.
Πλέον όμως και στο πλαίσιο της νέας πολιτικής των Αμερικανών, υπάρχουν άλλες τρεις εγκαταστάσεις οι οποίες χρησιμοποιούνται για προσωρινή παρουσία και δραστηριότητες των δυνάμεών τους. Πρόκειται α) για την Αεροπορική Βάση της Λάρισας (όπου σταθμεύουν τα MQ-9 Reaper και για τα οποία προσφάτως συμφωνήθηκε η παραμονή τους για 2 έτη), β) για τη βάση της Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας (η οποία έχει χρησιμοποιηθεί μεταξύ άλλων για στάθμευση και εκπαίδευση F-16 και ελικοπτέρων Apache και Black Hawk και γ) το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.

Όπως προαναφέρθηκε, στον κατάλογο των εγκαταστάσεων που προτείνεται να συμπεριληφθούν στο Παράρτημα μιας επικαιροποιημένης MDCA είναι οι τρεις νέες τοποθεσίες που αξιοποιούνται από τις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα η Αεροπορική Βάση της Λάρισας, η βάση της Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο και ο λιμένας της Αλεξανδρούπολης.
Σε αντίθεση με τη Σούδα, οι εγκαταστάσεις στη Λάρισα και στο Στεφανοβίκειο διέπονται από διαφορετικό καθεστώς: Η αμερικανική παρουσία είναι εκ περιτροπής και ορισμένες από τις δραστηριότητες εκτελούνται από κοινού με ελληνικές δυνάμεις. Επιπλέον και αυτό είναι κάτι που είχε συμβεί με τη στάθμευση των UAVs, το νομικό καθεστώς στο οποίο έχει βασιστεί η αμερικανική παρουσία είναι διαφορετικό και δεν βασίζεται στην MDCA, αλλά σε Μνημόνια Συνεργασίας που δεν έχουν κυρωθεί νομοθετικά.

Εγγραφείτε στο Ενημερωτικό Δελτίο μας

Διατηρούμε τα δεδομένα σας ιδιωτικά και μοιράζεστε τα δεδομένα σας μόνο με τρίτα μέρη που καθιστούν δυνατή αυτή την υπηρεσία. Διαβάστε την Πολιτική Απορρήτου μας.

ΔΕΙΤΕ ΖΩΝΤΑΝΑ ΤΩΡΑ!

Δημοφιλή