Ακίνητα: «Άλμα» στις δωρεές και γονικές παροχές, «φρένο» στις αγοραπωλησίες – Ο ρόλος του υψηλού αφορολογήτου

Δύο «πρόσωπα» εμφανίζει εσχάτως η κτηματαγοράστην Ελλάδα, με τις δωρεές και γονικές παροχές να αυξάνονται αλματωδώς- λόγω του υψηλού αφορολογήτου ορίου των 800.000 ευρώ- και τις παραδοσιακές αγοραπωλησίες ακινήτων να υποχωρούν για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, κυρίως λόγω …τιμών.

Όπως προκύπτει από τα νεότερα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), τον περασμένο Μάιο, οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές έκαναν άλμα 63,2% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 ενώ στο πρώτο πεντάμηνο του έτους η αύξηση φθάνει το 23,1%.

Απ’ την άλλη μεριά, οι αγοραπωλησίες ακινήτων, εμφανίζουν διαφορετική εικόνα. Ο Μάιος, ήταν ο δεύτερος συνεχόμενος μήνας, που οι εισπράξεις από τον φόρο μεταβίβασης κτιρίων και οικοπέδων εμφανίζονται μειωμένες κατά 4% σε ετήσια βάση.

Ωστόσο, στο σύνολο του πρώτου πενταμήνου του τρέχοντος έτους, παραμένουν αυξημένες κατά 4,6% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Ειδικότερα, τον Μάιο, από τις μεταβιβάσεις οικοδομών και οικοπέδων βεβαιώθηκαν φόροι ύψους 53,12 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4% σε ετήσια βάση.

Στις αγοραπωλησίες κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε ανήλθε στα 44,64 εκατ. ευρώ, έναντι 45,89 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας πτώση 2,7%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μείωση στα οικόπεδα και τα αγροκτήματα. Οι φόροι μεταβίβασης διαμορφώθηκαν σε 8,48 εκατ. ευρώ, από 9,43 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2025, χαμηλότερα κατά 10,1%.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι καθόλου άσχετη με την «κούρσα» των τιμών των ακινήτων και ειδικότερα των διαμερισμάτων.

Από τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, προκύπτει ότι η συνολική αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων -μόνο την τελευταία τριετία (2023-2025)- αγγίζει το 34,3% σε πανελλαδικό επίπεδο, με αποτέλεσμα οι τιμές να έχουν ξεπεράσει το ιστορικό υψηλό του 2008.

Πάντως, οι βεβαιωμένοι φόροι δεν αποτυπώνουν και τον αριθμό των συναλλαγών στην αγορά, καθώς μεγάλος αριθμός μεταβιβάσεων είναι αφορολόγητες με πιο χαρακτηριστική περίπτωση της αγορά πρώτης κατοικίας, η οποία απαλλάσσεται από το φόρο μεταβίβασης μέχρι συγκεκριμένου ύψους ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του αγοραστή και εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Θετικό το πρόσημο στο πεντάμηνο

Σε επίπεδο πενταμήνου (σε σχέση με το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2025) καταγράφεται αύξηση των βεβαιωμένων φόρων.

Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026 οι βεβαιωμένοι φόροι από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων έφθασαν τα 246,81 εκατ. ευρώ, έναντι 235,91 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025 (αύξηση 4,6%).

Έτσι, παρά την κάμψη που καταγράφηκε στο δίμηνο Απριλίου- Μαΐου, στο πεντάμηνο εισπράχθηκαν περίπου 10,9 εκατ. ευρώ επιπλέον έσοδα από φόρους μεταβίβασης.

«Άλμα» στις γονικές παροχές

Όσον αφορά στις δωρεές και γονικές παροχές, οι φόροι και τα τέλη έκαναν άλμα 63,2%, φθάνοντας τα 6,82 εκατ. ευρώ.
Τον Μάιο, οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν έφθασαν τα 6,82 εκατ. ευρώ, από 4,18 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Μέσα σε έναν χρόνο δηλαδή αυξήθηκαν κατά 2,64 εκατ. ευρώ ή 63,2%.

Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, οι φόροι από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές ανήλθαν σε 18,71 εκατ. ευρώ, έναντι 15,2 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 23,1%.

Προφανώς η αύξηση οφείλεται κυρίως στο υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ που ισχύει στις γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Αντίθετα, περιορισμένες είναι οι μεταβολές στους φόρους κληρονομιών. Τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 15,51 εκατ. ευρώ, έναντι 14,97 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Στο πρώτο πεντάμηνο του έτους οι φόροι κληρονομιάς έφθασαν τα 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,35 εκατ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας οριακή αύξηση 0,8%.