Από το Cut Piece στη σύγχρονη σκηνή: η Xie Rong και η performance ως φορέας μνήμης

Η performance art δεν κληρονομείται· μεταδίδεται. Και η μετάδοση αυτή δεν γίνεται μέσα από αρχεία, αλλά μέσα από σώματα. Όταν η Xie Rong επιλέχθηκε να ερμηνεύσει το εμβληματικό Cut Piece της Yoko Ono, στο άνοιγμα της αναδρομικής έκθεσης της Ono στη Γερμανία, η πράξη αυτή δεν είχε χαρακτήρα αναπαράστασης. Ήταν μια χειρονομία σκηνικής συνέχειας: μια σπάνια στιγμή όπου η ιστορία της performance περνούσε από ένα σώμα σε ένα άλλο, χωρίς μεσολαβήσεις.

Η Xie Rong ανήκει σε εκείνη τη γενιά καλλιτεχνών που αντιμετωπίζουν τη performance όχι ως γεγονός, αλλά ως πρακτική μνήμης. Το έργο της, παρουσιασμένο σε Ευρώπη, Ασία, Αμερική και Αυστραλία, κινείται σταθερά ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, στο βιωμένο και το ιστορικό. Οι διεθνείς διακρίσεις της και η παρουσία έργων της σε δημόσιες συλλογές δεν λειτουργούν ως επιβεβαίωση κύρους, αλλά ως ενδείξεις μιας πρακτικής που συνομιλεί ενεργά με τον θεσμικό χώρο της σύγχρονης τέχνης, χωρίς να εξημερώνεται από αυτόν.

Στην Αθήνα, η Xie Rong παρουσιάζει για πρώτη φορά το έργο «怀旧 — Holding the Past», την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, στον χώρο ΦΙΑΤ. Πρόκειται για μια performance που αρνείται τη σταθερή δομή και συγκροτείται εξ ολοκλήρου σε πραγματικό χρόνο. Πηλός και μελάνη — υλικά με μακραίωνη συμβολική και πολιτισμική διαδρομή τόσο στην Κίνα όσο και στην Ελλάδα — δεν χρησιμοποιούνται ως αναφορές, αλλά ως ενεργά ίχνη: γράφουν, αλλοιώνονται, σβήνουν.

Η έννοια του «νόστου» λειτουργεί εδώ όχι ως αφήγηση επιστροφής, αλλά ως ερώτημα. Τι σημαίνει μνήμη όταν δεν υπάρχει πια σταθερός τόπος; Πώς εγγράφεται η καταγωγή στο σώμα, όταν το σώμα έχει ήδη διασχίσει πολιτισμούς, γλώσσες και γεωγραφίες; Η performance απαντά όχι με λόγο, αλλά με πράξη: μέσω καλλιγραφίας, ζωγραφικής, φωνής, αφήγησης και σιωπής.

Καθοριστικό ρόλο στη σκηνική συνθήκη παίζει η ζωντανή μουσική. Η συνάντηση της Xie Rong με τους Έλληνες μουσικούς αυτοσχεδιασμού Θύμιο Ατζακά και Θοδωρή Ζιάρκα δεν λειτουργεί ως «συνεργασία», αλλά ως συγκατοίκηση. Ο ήχος δεν συνοδεύει την κίνηση· τη διακόπτει, την προκαλεί, την αναγκάζει να επαναδιατυπωθεί. Έτσι διαμορφώνεται ένας κοινός οπτικοακουστικός χώρος, όπου οι πολιτισμικές αναφορές δεν συγχωνεύονται, αλλά συνυπάρχουν σε ένταση.

Η παρουσίαση εντάσσεται στο πρόγραμμα 2025–26 της Movement Research Project, με καλλιτεχνική επιμέλεια της Μαρίας Λάππα, και συνομιλεί ευθέως με τον ρόλο του καλλιτέχνη ως πολιτισμικού διαμεσολαβητή — όχι με όρους εκπροσώπησης, αλλά ευθύνης απέναντι στη μνήμη, την ιστορία και το παρόν.

Περισσότερο από μια παράσταση, το «怀旧 — Holding the Past» λειτουργεί ως εισαγωγή σε ένα πεδίο ερωτημάτων: τι σημαίνει performance σήμερα, όταν το σώμα καλείται να θυμηθεί για λογαριασμό μιας ολόκληρης ιστορίας τέχνης — και ταυτόχρονα να την αμφισβητήσει.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής της στην Αθήνα, η καλλιτέχνις θα πραγματοποιήσει ένα βιωματικό σεμινάριο πάνω στην πρακτική της το Σάββατο 07.02 και την Κυριακή 08.02 στον χώρο τέχνης REVMA. Πληροφορίες – δηλώσεις συμμετοχής στο [email protected] και στο Movement Research Project.

Η παράσταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της πολυθεματικής δράσης Movement Research Project 2025–26 “The Artist as a Citizen & Cultural Mediator” και τελεί υπό την αιγίδα και την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Σκηνοθεσία – Ερμηνεία: Xie Rong

Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Μαρία Λάππα

Πρωτότυπη Μουσική Σύνθεση επί σκηνής: Θύμιος Ατζακάς – Θοδωρής Ζιάρκας

Γραφιστική Επιμέλεια: MOST design

Τεκμηρίωση – Φωτογραφία: Γιώργος Σταυριανάκης

Φωτογραφίες της καλλιτέχνιδας: Jamie Baker

Παραγωγή: MoRe 64 ΑΜΚΕ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Χώρος : ΦΙΑΤ, Είσοδος α) Φαλήρου 97, Αθήνα 117 41

Είσοδος β)  Λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 114, Αθήνα 117 41

Ώρα Προσέλευσης : 21.00  / Ώρα έναρξης :  21:30

Κόστος Εισιτηρίου Προπώληση : 15,00 € & 12,00 € (μειωμένο). Ομαδικά Εισιτήρια (10+ άτομα): 10,00€ Ταμείο : 20,00€

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.ticketmaster.gr/holding-the-past_sp_2145853.html

Κρατήσεις εισιτηρίων – πληροφορίες : 6987933045 (whatsΑpp –viber –mobile)