Από το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο στο Δίστομο μέσω του 32ου Classic Trophy – Μία ιστορική BSA M20

Από τους Βρετανούς πέρασε στους Ιταλο-Γερμανούς εισβολείς του ’40 -’41 ως λάφυρο, από αυτούς στους αντάρτες του ΕΛΑΣ στην Ήπειρο μάλλον ως λάφυρο και το Σαββατοκύριακο βρέθηκε στο Μαρτυρικό και Ιστορικό Δίστομο. Πάρκαρε κάτω από τον πλάτανο της πλατείας της κωμόπολης της Βοιωτίας όπου σφαγιάστηκαν από τους Γερμανούς Ναζί 228 Διστομίτες στις 10 Ιουνίου 1944.

Σε σχετική ανακοίνωση που έδωσαν πολίτες του Διστόμου για την επίσκεψη αυτή, αναφέρονται τα εξής:

«Την ιστορική “διαδρομή” έκανε μια αυθεντική βρετανική στρατιωτική μοτοσυκλέτα BSA M20 που συμμετείχε στο διήμερο 32ο Classic Trophy που διοργάνωσε η Ελληνική Λέσχη Φίλων Κλασικής Μοτοσικλέτας (ΕΛΦΚΜ) στα βουνά της Ρούμελης και διάλεξε το Δίστομο και τις δύο ημέρες για ανασυγκρότηση του Ράλλυ και καφέ!
Η πινακίδα «VIII ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΕΛΑΣ» στο μπροστινό φτερό της BSA αποτέλεσε για μας τo super ερέθισμα για μια “σταγόνα” ιστορικής προσέγγισης. Μερικά στοιχεία μας έδωσε ο ιδιοκτήτης, από το 1986, της μοτοσυκλέτας Χρήστος Νικολαΐδης, από την Πετρούπολη.

Ακούραστο «Άλογο εργασίας» !

Η συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα είναι ένα από τα διάσημα «άλογα (υποζύγια) εργασίας» του βρετανικού στρατού.της περιόδου του Β’ ΠΠ, βαμμένη στο κλασικό ματ χρώμα της ερήμου (Desert Sand) που χρησιμοποιούσαν οι συμμαχικές δυνάμεις στη Βόρεια Αφρική.

Αν και οι στρατιώτες αρχικά την επέκριναν επειδή ήταν βαριά, σχετικά αργή και είχε χαμηλή απόσταση από το έδαφος, η BSA M20 (500 cc) κέρδισε τον σεβασμό όλων και αναδείχθηκε σε «πρωταθλήτρια του πολέμου», καθώς αποδείχθηκε σχεδόν ασταμάτητη, απλή στην επισκευή και εξαιρετικά ανθεκτική. Συνολικά παρήχθησαν περισσότερα από 125.000 κομμάτια για τις ανάγκες των συμμαχικών δυνάμεων.

«Είναι, μας είπε ο κ. Νικολαΐδης, μοντέλο του ’40 και στον ΕΛΑΣ Ηπείρου ξέρω ότι πέρασε το 1943 – στα χέρια των ανταρτών της πολύ δραστήριας VIII Μεραρχίας. Πώς έφτασε δεν ξέρω ακριβώς, υποθέτω από λάφυρο σε μάχες».

• Εσείς την κληρονομησατε από συγγενή σας, καπετάνιο του ΕΛΑΣ?
• Όχι, παρόλο που έχω παππού καπετάνιο!.Την απέκτησα το 1986.

Μια έρευνα στο ίντερνετ μας δίνει ένα γενικό στορυ: Κατά την περίοδο 1943-1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ στην Ήπειρο χρησιμοποιούσαν τέτοιες αγγλικές μοτοσυκλέτες BSA.

Ιστορικές πηγές και καταγραφές της εποχής εξηγούν την ύπαρξη αυτού του λαφύρου με δυο διαφορετικούς τρόπους:

1. Από ρίψεις Βρετανών & συγκρούσεις ΕΛΑΣ – ΕΔΕΣ (10/1943 – 2/1944)

Η 8η Μεραρχία του ΕΛΑΣ δρούσε στην Ήπειρο, που αποτελούσε ταυτόχρονα το κύριο προπύργιο των ανταρτών του ΕΔΕΣ (Ναπολέων Ζέρβας).

Οι αγγλικές ρίψεις: Οι Βρετανοί αξιωματικοί σύνδεσμοι έκαναν συνεχείς ρίψεις σύγχρονου πολεμικού υλικού με αεροπλάνα στα βουνά της Ηπείρου. Μετά το καλοκαίρι του 1943, το.περισσότερο απο αυτο το υλικο (συμπεριλαμβανομένων βαριών εφοδίων και οχημάτων/μοτοσυκλετών για τις μετακινήσεις των συνδέσμων) δινόταν στον ΕΔΕΣ.

Εμφύλιες συγκρούσεις: η 8η Μεραρχία του ΕΛΑΣ κατέλαβε πολλές περιοχές και αποθήκες του ΕΔΕΣ, παίρνοντας ως λάφυρα τον αγγλικό οπλισμό και τα οχήματα που είχαν παραχωρήσει οι Βρετανοί στον Ζέρβα.

2. Από Γερμανούς (Λάφυρα από τη Δουνκέρκη ή την Ιταλία)

Μια άλλη πιθανότητα είναι η μοτοσυκλέτα να αφαιρέθηκε από τους Γερμανούς κατακτητές (π.χ. την 1η Ορεινή Μεραρχία «Εντελβάις» που αιματοκύλησε την Ήπειρο).

Η Μάχη της Δουνκέρκης (Μάιος-Ιούνιος 1940): Κατά την εσπευσμένη εκκένωση των βρετανικών δυνάμεων (BEF) από τη Γαλλία, οι Βρετανοί άφησαν πίσω τους τεράστιες ποσότητες άθικτου στρατιωτικού υλικού.

Οι δυνάμεις του Άξονα (Γερμανοί και Ιταλοί) πήραν ως λάφυρα χιλιάδες βρετανικά οχήματα και μοτοσυκλέτες. Οι Ιταλοί ενέταξαν πολλές από αυτές τις μοτοσυκλέτες στις δικές τους μονάδες λόγω έλλειψης δικών τους μέσων, – πολυ από αυτό το υλικό κατέλαβαν οι Έλληνες στην Β. Ήπειρο.

Οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν χιλιάδες αγγλικές μοτοσυκλέτες (κυρίως BSA, Norton και Triumph) τις οποίες είχαν είτε από την Δουνκέρκη το 1940 ή τις είχαν κατάσχει από τους Ιταλούς το 1943.

Ο ΕΛΑΣ Ηπείρου, με επιθέσεις σε γερμανικές εφοδιοπομπές (π.χ. στον δρόμο Ιωαννίνων-Κακαβιάς ή Άρτας-Ιωαννίνων), κυρίευσε αρκετά τέτοια δίτροχα.

Η Σύνδεση με την 8η Μεραρχία του ΕΛΑΣ

Οι αντάρτες έγραφαν με λευκή μπογιά το όνομα της Μεραρχίας ή του Αρχηγείου τους στα φτερά των οχημάτων, ώστε να αναγνωρίζονται αμέσως από τις δικές τους περιπολίες στα βουνά και να μην βάλλονται από φίλια πυρά.

Η BSA M20 / WM20 (500cc) χρησιμοποιείτο από την 8η Μεραρχία στο ορεινό ανάγλυφο της Ηπείρου, και ήταν πολύτιμο εργαλείο. Δεν χρησιμοποιούνταν για μάχη, αλλά αποκλειστικά από τους μηχανοκίνητους συνδέσμους (αγγελιαφόρους) της Μεραρχίας για τη γρήγορη μεταφορά διαταγών μεταξύ των αρχηγείων (π.χ. από το στρατηγείο του Γεράσιμου Αυγερόπουλου προς τα υπόλοιπα συντάγματα).

Η Λέσχη στο ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΥΜΑΤΩΝ ΝΑΖΙΣΜΟΥ

Στο Δίστομο οι «καβαλάρηδες» του 32ου Classic Trophy που διοργάνωσε η Ελληνική Λέσχη Φίλων Κλασικής Μοτοσικλέτας …ξεπέζεψαν και το Σάββατο και την Κυριακή!

«Είναι γνωστός ο τόπος στα μέλη μας – περνάμε συχνά από το Δίστομο», μας είπε ο υπεύθυνος του συγκεκριμένου αγώνα και στέλεχος της Λέσχης κ. Βασίλης Γιάννου. «Είναι κομβικό σημείο. Κάνουμε εδώ ανασυγκρότηση, αλλά έχουμε κάνει και ειδική εκδρομή πριν μερικά χρόνια και επισκεφθήκαμε το Μαυσωλείο και το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού! Και σήμερα επίσης πήγαν κάποια μέλη μας.

Στα προσεχή σχέδια μας περιλαμβάνεται και νέα επίσκεψη στο Μαυσωλείο και στο Μουσείο Διστόμου», κατέληξε.