CNN: Πώς το Ιράν φαίνεται να κερδίζει τον Τραμπ στο δικό του παιχνίδι

Το Ιράν παίζει το παιχνίδι του Ντόναλντ Τραμπ με τους όρους του Αμερικανού προέδρου και μάλιστα φαίνεται να κερδίζει, εξηγεί σε ανάλυσή του, το CNN.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ παραπονέθηκε τη Δευτέρα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν είναι αξιόπιστη όσον αφορά την τήρηση μιας συμφωνίας, επιπλήττοντας τους ηγέτες της για μια από τις χαρακτηριστικές κινήσεις του ίδιου.

«Ήταν τελειωμένη υπόθεση, και μετά την αθέτησαν. Πάντα την αθετούν», δήλωσε στο Fox News αναφερόμενος στο Μνημόνιο Κατανόησης που ανέστειλε προσωρινά τον πόλεμο.

Ο Τραμπ δεν φάνηκε να αντιλαμβάνεται την ειρωνεία της κριτικής του, δεδομένης της συνήθειάς του να αποχωρεί από πολλές διεθνείς συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα.

Ορισμένοι κριτικοί αποδίδουν την τρέχουσα δύσκολη θέση των ΗΠΑ στην απόφαση του Τραμπ, κατά την πρώτη θητεία του, να καταργήσει τη συμφωνία της εποχής Ομπάμα που έθετε όρια στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Αργότερα την ίδια μέρα, υποσχέθηκε να επιβάλει τέλος στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν — σε μια πρόταση γεμάτη σαρκασμό- μπήκε στη συζήτηση με καλύτερη προσφορά από τον συγγραφέα του Art of the Deal, λέει το CNN.

«Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει απόλυτο δίκιο», έγραψε ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο X, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ είχε νομιμοποιήσει τη θέση της Τεχεράνης σχετικά με την επιβολή τελών για τη διέλευση από τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό. Ο Αραγτσί πρόσθεσε ειρωνικά: «Το 20% είναι φυσικά υπερβολικό. Εμείς θα είμαστε δίκαιοι».

Ο Τραμπ διαπιστώνει ότι το Ιράν διαπραγματεύεται σκληρά και δεν έχει ακόμη εξηγήσει με σαφήνεια στους Αμερικανούς γιατί αναζωπύρωσε έναν πόλεμο που επανειλημμένα είχε δηλώσει ότι είχε ήδη κερδίσει.

Λίγες εβδομάδες αφότου είχε δηλώσει ότι το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψε σήμαινε ότι είχε τερματίσει για πάντα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και είχε φέρει ειρήνη στη Μέση Ανατολή για πρώτη φορά μετά από 3.000 χρόνια, άλλαξε στάση. Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα σε ραδιοφωνική εκπομπή ότι η συμφωνία ήταν μια «δοκιμασία» στην οποία το Ιράν απέτυχε και «δεν σήμαινε και πολλά».

Κάποτε, οι θαυμαστές του Τραμπ ίσως να υποστήριζαν ότι οι έντονες αντιφάσεις του αποτελούν απόδειξη ότι παίζει τετραδιάστατο διπλωματικό σκάκι. Τώρα, στην καλύτερη περίπτωση, βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Ο Τραμπ δεν μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα του πολέμου

Το Μνημόνιο Κατανόησης κατέρρευσε επειδή το Ιράν ενήργησε για να υπερασπιστεί τη σημαντικότερη νίκη του στον πόλεμο — τον αποτελεσματικό έλεγχο των Στενών.

Αυτό ενίσχυσε μια σκληρή πραγματικότητα για τις ΗΠΑ: παρά τις απειλές και τη στρατιωτική δύναμη του Τραμπ, η Τεχεράνη εξακολουθεί να καθορίζει τη δυναμική της αναμέτρησης. Και η εξίσωση που χαρακτήριζε τον πόλεμο παραμένει αμετάβλητη: η Ισλαμική Δημοκρατία αξιοποιεί τη γεωγραφία και την οξυδερκή κατανόηση της δικής της περιορισμένης δύναμης για να ξεπεράσει στρατηγικά έναν αντίπαλο-υπερδύναμη.

Η νέα δοκιμασία θέλησης προήλθε εν μέρει από τη βιασύνη της κυβέρνησης να διαπραγματευτεί ένα Μνημόνιο Κατανόησης που περιείχε ασαφείς διατυπώσεις.

Η ομάδα των διαπραγματευτών του Τραμπ από τον κλάδο των ακινήτων, υπό την ηγεσία του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, φάνηκε να παραβλέπει αυτό που οι κριτικοί με βαθύτερη γνώση της ιστορίας και της διπλωματίας συνειδητοποίησαν αμέσως: ότι το Ιράν θα το χρησιμοποιούσε για να αποκτήσει νέα διαπραγματευτική ισχύ.

Για παράδειγμα, η συμφωνία καλούσε την Τεχεράνη να «λάβει μέτρα» για την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών για 60 ημέρες και της επέβαλε να συνεργαστεί με το Ομάν για να «καθορίσει τη μελλοντική διαχείριση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες» στο Ορμούζ.

Το αδιέξοδο του Τραμπ

Επιφανειακά, αυτό δίνει στις ΗΠΑ αυτό που θέλουν — την ομαλή λειτουργία των Στενών. Ωστόσο, το Ιράν φαίνεται να το θεωρεί ως επιβεβαίωση ότι θα ελέγχει τη θαλάσσια οδό μετά από μια μόνιμη συμφωνία. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι αγωνίζεται να διαμορφώσει το νέο status quo.

Αυτό το λάθος επιδείνωσε ένα προηγούμενο σφάλμα, την αποτυχία να κατανοηθεί εξ αρχής ότι το Ιράν θα έκλεινε το Ορμούζ. Το γεγονός ότι αυτό εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα έναν μήνα μετά τη σύναψη του Μνημονίου Κατανόησης, υποδηλώνει ότι το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών για μια πλήρη συμφωνία, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ήταν παράλογα μη ρεαλιστικό.

Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να εξαναγκάσει το Ιράν να αλλάξει συμπεριφορά θέτουν υψηλότερα κριτήρια για τις ερωτήσεις σχετικά με την επιστροφή του Τραμπ στον πόλεμο.

Υπάρχει, για παράδειγμα, λόγος, διερωτάται το CNN, να πιστεύουμε ότι οι επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων και η επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού από τον Τραμπ θα είναι πιο επιτυχείς στο να αλλάξουν τους υπολογισμούς των νέων Ιρανών ηγετών από ό,τι ήταν στο παρελθόν; Άλλωστε, το Ιράν χρειάστηκε μόνο λίγους πυραύλους και drones για να κλείσει ξανά τα Στενά.

Γιατί ο ολοκληρωτικός πόλεμος θα μπορούσε ακόμα να αποφευχθεί

Ένας λόγος για ελπίδα είναι ότι οι ανανεωμένες συγκρούσεις θα μπορούσαν να υποδηλώνουν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν επιδιώκουν να εδραιώσουν τη δική τους ερμηνεία του Μνημονίου Κατανόησης, προκειμένου να προετοιμάσουν το έδαφος για μελλοντικές διπλωματικές επαφές.

Ο Τραμπ, για παράδειγμα, δεν έχει δείξει κανένα σημάδι ότι είναι διατεθειμένος να πληρώσει ένα πιθανώς βαρύ τίμημα σε αμερικανικές απώλειες από την εισβολή στο ιρανικό κέντρο παραγωγής πετρελαίου στο νησί Χαργ, έναν πιθανό τρόπο για να επιβάλει την αμερικανική υπεροχή. Αντίθετα, ορισμένοι άλλοι σύγχρονοι πρόεδροι, όπως ο Λίντον Τζόνσον και ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος, ενέτειναν πολέμους που ήδη φαινόταν αδιέξοδοι.

Και σε αντίθεση με τον φίλο του, Βλαντίμιρ Πούτιν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν αντέδρασε στη στρατηγική ταπείνωσή του σε έναν πόλεμο όπου υποτίμησε τον αντίπαλό του, εξαπολύοντας έναν πόλεμο χωρίς περιορισμούς εναντίον αμάχων. Μια τραγωδία όντως συνέβη στις αρχές του πολέμου, όταν μια λανθασμένη αμερικανική επίθεση χτύπησε ένα ιρανικό σχολείο, σκοτώνοντας 168 παιδιά και 14 δασκάλους, σύμφωνα με ιρανικές αρχές. Και ο συνολικός αριθμός των αμάχων από τις επιθέσεις παραμένει άγνωστος.

Παραμένει το πιο σημαντικό ερώτημα

Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έχει υλοποιήσει τις προηγούμενες απειλές του να στοχεύσει υποδομές όπως γέφυρες και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή των αμάχων. Και το Ιράν έχει διατηρήσει τα δικά του όρια όσον αφορά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, με τα αντίποινά του εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή ή των γειτόνων του στον Κόλπο.

Η «χορογραφία» του πεδίου μάχης, εν τω μεταξύ, αντανακλά επί του παρόντος μια σύγκρουση που σιγοβράζει και όχι μια σύγκρουση που έχει ξεφύγει από τον έλεγχο.

Και ακόμη κι αν η νέα έκρηξη παραμείνει λίγο κάτω από το σημείο βρασμού, ο Τραμπ πρέπει ούτως ή άλλως να απαντήσει σε ένα ερώτημα με το οποίο παλεύει ανεπιτυχώς εδώ και σχεδόν πέντε μήνες, τονίζει το CNN: πώς θα βγει από τον πόλεμο;

Με πληροφορίες από CNN