Δαπάνες αναβάθμισης κατοικιών: Έκπτωση φόρου έως 16.000 ευρώ και το 2026 – Τα όρια και οι προϋποθέσεις

Μείωση φόρου που μπορεί να φθάσει έως και τις 16.000 ευρώ, μπορούν να εξασφαλίσουν οι φορολογούμενοι που θα πραγματοποιήσουν ανακαινίσεις ή επισκευές κατοικιών το 2026, εξοφλώντας τις σχετικές δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Ρεπορτάζ: Κώστας Τσάβαλος

Με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ενέργειας κ.κ. Πιερρακάκη και Παπασταύρου, επεκτείνεται και για το επόμενο έτος η ισχύουσα φορολογική ελάφρυνση, η οποία προβλέπει έκπτωση φόρου έως 3.200 ευρώ ετησίως και για διάστημα πέντε ετών (έως το 2031) για όσους προχωρήσουν σε ενεργειακή, λειτουργική ή αισθητική αναβάθμιση των ακινήτων τους.

Η παράταση του μέτρου στοχεύει στην ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας, στη  δημιουργία θέσεων εργασίας και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών της χώρας.

Ειδικότερα, οι φορολογούμενοι οι οποίοι θα προχωρήσουν εντός του 2025 στην ανακαίνιση της κατοικίας τους πραγματοποιώντας δαπάνες έως 16.000 ευρώ, τις οποίες θα εξοφλήσουν με ηλεκτρονικό χρήμα και ζητήσουν την έκδοση τιμολογίων θα πετύχουν μείωση του φόρου εισοδήματος από το 2026 έως το 2030 έως και 3.200 ευρώ το χρόνο. Αντίστοιχα εάν προχωρήσουν το 2026 σε ανακαίνιση θα έχουν μείωση φόρου από το 2027 έως και το 2031.

Σημειωτέον ότι από πέρυσι, αυξήθηκε η έκπτωση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων (από το 40% στο 100%), ενώ νομοθετήθηκε ότι δεν λαμβάνονται υπόψη μόνο οι δαπάνες για τη λήψη υπηρεσιών (π.χ. υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι), αλλά και οι δαπάνες αγοράς αγαθών.

Η νέα απόφαση ορίζει ότι οι δαπάνες ανακαίνισης και επισκευής των ακινήτων κατανέμονται στο έτος που πραγματοποιείται η δαπάνη ή μέρος αυτής και στα τέσσερα επόμενα με το ανώτατο ετήσιο ποσό μείωσης να ανέρχεται στο ποσό των 3.200 ευρώ.

Αν το ποσό της μείωσης που δικαιούται ο φορολογούμενος για το οικείο φορολογικό έτος είναι μεγαλύτερο από τον φόρο που αναλογεί, το πλεονάζον ποσό δεν επιστρέφεται, δεν συμψηφίζεται με άλλη φορολογική υποχρέωση, δεν μεταφέρεται και δεν εκπίπτει σε επόμενο φορολογικό έτος ούτε μεταφέρεται προς έκπτωση στον άλλο σύζυγο ή στο έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης.

Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται με βάση το ποσοστό πλήρους κυριότητας του φυσικού προσώπου που πραγματοποίησε τη δαπάνη ενώ σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο που πραγματοποίησε τη δαπάνη έχει δικαίωμα επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας στο κτίριο, το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται ανάλογα με την αξία του δικαιώματος επί της συνολικής αξίας του ακινήτου.

Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος που θα ξοδέψει φέτος για επισκευή της κατοικίας του 12.000 ευρώ θα έχει έκπτωση φόρου 2.400 ευρώ το χρόνο και για πέντε χρόνια την οποία θα δει στο εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης του 2026, του 2027, του 2028, του 2029 και του 2030 (12.000/5=2.400 ευρώ).

Οι προϋποθέσεις έκπτωσης

Υπάρχουν τουλάχιστον οκτώ προϋποθέσεις για να τύχει ο φορολογούμενος της έκπτωσης.

• Τα κτίρια να μην έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν εντάσσονται σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων ή άλλα προγράμματα ή δράσεις επιχορήγησης και αναγνωρίζονται για τη μείωση του φόρου
• Τα ακίνητα να βρίσκονται στην Ελλάδα και η προμήθεια των αγαθών και η παροχή των σχετικών υπηρεσιών να πραγματοποιείται από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη φορολογική κατοικία τους ή διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και δεν έχουν εκπέσει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
• Η απόδειξη πραγματοποίησης των δαπανών αυτών, με νόμιμα παραστατικά (Τιμολόγιο ή στοιχείο λιανικής πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών), στα οποία αναγράφεται διακριτά το είδος και η αξία των αγαθών και υπηρεσιών, τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ) του προσώπου καθώς και τα στοιχεία του ακινήτου (ΑΤΑΚ), εκτός αν πρόκειται για κοινόχρηστα, για τα οποία αρκεί μόνο η διεύθυνση του ακινήτου.
• Το ποσό της δαπάνης για την αγορά υλικών, που λαμβάνεται υπόψη για τη μείωση του φόρου, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του ποσού των δαπανών για τη λήψη υπηρεσιών.
• Η τμηματική ή εξ ολοκλήρου εξόφληση των δαπανών, ανεξαρτήτως του ύψους τους, να έχει πραγματοποιηθεί, εντός του οικείου φορολογικού έτους, με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών.
• Ως «ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής», νοείται κάθε μέσο πληρωμής, που απαιτεί τη μεσολάβηση ενός τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού δικτύου, όπως π.χ. η μεταφορά χρημάτων μέσω ειδικών διαδικτυακών εφαρμογών («e-banking»), καρτών, το «ηλεκτρονικό πορτοφόλι», κ.λπ.,
• Το μέρος των δαπανών για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που δεν εξοφλείται με τους τρόπους που προαναφέρθηκαν δεν αναγνωρίζεται προς έκπτωση.
• Τα παραστατικά πρέπει να έχουν διαβιβασθεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Οι δαπάνες

Σε δύο κατηγορίες – ενεργειακές και λειτουργικές/αισθητικές- χωρίζονται οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών οι οποίες αναγνωρίζονται για την εξασφάλιση της έκπτωσης.

Οι ενεργειακές δαπάνες είναι:

• Τοποθέτηση θερμομόνωσης.
• Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων.
• Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ ψύξης καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων ώστε να καθίσταται πλήρως λειτουργικό.
• Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
• Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.
• Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
• Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.

Οι λειτουργικές/αισθητικές δαπάνες είναι οι εξής:

• Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης.
• Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
• Συντήρηση/επισκευή στέγης.
• Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων.
• Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης.
• Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα.
• Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων.
• Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.

Τα υλικά

Οι δαπάνες αγοράς υλικών που αναγνωρίζονται είναι οι ακόλουθες:

• Υλικά θερμομόνωσης.
• Κουφώματα, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων προς αντικατάσταση.
• Σύστημα αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστήματα ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες), όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.
• Σύστημα παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Σύστημα μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
• Υλικά υδραυλικής εγκατάστασης.
• Υλικά ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
• Υλικά τοιχοποιΐας/χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτηρίων, κ.λπ.