Το 35μελές Συμβούλιο των κυβερνητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/ΙΑΕΑ) ενέκρινε σήμερα ψήφισμα, που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ, απαιτώντας από το Ιράν να παράσχει “πληροφορίες”, να γνωστοποιήσει τα εναπομείναντα αποθέματά του εμπλουτισμένου ουρανίου και να επιτρέψει σε επιθεωρητές να επαληθεύσουν τα στοιχεία.

Η εξέλιξη ενδέχεται να περιπλέξει τις συνομιλίες της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Το ψήφισμα που υπέβαλαν οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία εγκρίθηκε με 21 ψήφους υπέρ, τρεις κατά και 10 αποχές, δήλωσαν διπλωμάτες στη συνεδρίαση του Συμβουλίου των κυβερνητών, που διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών.

Οι χώρες που καταψήφισαν το ψήφισμα ήταν η Ρωσία, η Κίνα και ο Νίγηρας, τόνισαν οι διπλωμάτες, προσθέτοντας ότι δεν επιτράπηκε στη Βενεζουέλα να συμμετάσχει.

Το Ιράν χαρακτήρισε το ψήφισμα «εξωραϊσμό της στρατιωτικής επιθετικότητας», καθώς οι επιθεωρητές είχαν πρόσβαση πριν σημειωθούν οι επιθέσεις.

«Οι επιθέσεις του ισραηλινού καθεστώτος και της Αμερικής στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν σταμάτησαν τις δραστηριότητες επαλήθευσης και ανάγκασαν τους επιθεωρητές του Οργανισμού να εγκαταλείψουν το Ιράν για λόγους ασφαλείας», δήλωσε με ανάρτηση στο Χ ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, πριν από την ψηφοφορία στο Συμβούλιο των κυβερνητών.

«Τώρα, η Αμερική επιδιώκει να μετατρέψει τις συνέπειες της παράνομης επίθεσής της σε υπόθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», πρόσθεσε ο Ιρανός υφυπουργός.

Η αποστολή του Ιράν στον ΔΟΑΕ είχε προειδοποιήσει το Συμβούλιο να είναι «προσεκτικό στην πορεία προς τα εμπρός».

Το Ιράν αντιδρά έντονα στα ψηφίσματα εναντίον του και έχει απαντήσει σε προηγούμενα ψηφίσματα του Οργανισμού κλιμακώνοντας τις δραστηριότητες του στο πυρηνικό του πρόγραμμα ή περιορίζοντας τη συνεργασία του με τον ΔΟΑΕ.

Μεγάλη αβεβαιότητα περιβάλλει την τύχη των αποθεμάτων περισσότερων από 400 κιλών εμπλουτισμένου σε μεγάλο βαθμό ουρανίου που κατέχει το Ιράν, τα οποία είδαν για τελευταία φορά στις 10 Ιουνίου 2025 οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ. Το Ιράν ανέστειλε τότε τη συνεργασία του με την υπηρεσία του ΟΗΕ μετά τους πρώτους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς κατά των στρατηγικών εγκαταστάσεών του.

Ο ΔΟΑΕ δεν έχει πλέον πρόσβαση σε ορισμένες σημαντικές εγκαταστάσεις του Ιράν από τότε που το Ισραήλ, μαζί με τις ΗΠΑ, ξεκίνησε τον πόλεμο εκείνο των 12 ημερών κατά τη διάρκεια του οποίου επλήγησαν πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε νωρίτερα σήμερα ότι στους Ιρανούς «πήρε πολύ χρόνο να διαπραγματευθούν μία συμφωνία που θα ήταν εξαιρετική γι’ αυτούς» και «θα πρέπει να πληρώσουν το τίμημα» με ανάρτησή του στο Truth Social.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ-Reuters

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) Ραφαέλ Γκρόσι δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν θα μπορούσαν να ξεκινήσουν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν αυτό το Σαββατοκύριακο και είναι πιθανό να επεκταθούν πέρα ​​από το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ιταλική εφημερίδα Κοριέρε ντε λα Σέρα, ο Γκρόσι είπε ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα τεθούν τα ζητήματα των πυραύλων, της χρηματοδότησης των συμμαχικών προς το Ιράν πολιτοφυλακών και των εγγυήσεων ασφαλείας.

Ο γενικός διευθυντής του ΔΟΑΕ σχολίασε ότι οι σχεδόν τέσσερις εβδομάδες του πολέμου έχουν αλλάξει τη συζήτηση, καθώς έχουν πληγεί σοβαρά οι οικονομικές και ενεργειακές υποδομές του Ιράν. Εντούτοις, σημείωσε ότι οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις μπορεί να έχουν υποστεί κάποιες ζημιές, όμως δεν είναι καθοριστικές και η χώρα διατηρεί όλες τις πυρηνικές της δυνατότητες.

Ο Γκρόσι άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα πιέσουν για μηδενικό εμπλουτισμό, αλλά είπε ότι μια προσωρινή αναστολή, πιθανώς διάρκειας πέντε έως δέκα ετών, θα μπορούσε να είναι πιο ρεαλιστική και για τις δύο πλευρές. Σε κάθε περίπτωση, «η λύση δεν μπορεί να είναι στρατιωτική», κατέληξε.

Πηγή: Corriere della Sera

Η επίθεση των Ισραηλινών είχε κεντρικό στόχο να πλήξει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι θέλει να τελειοποιήσει την πυρηνική τεχνολογία για ειρηνικούς σκοπούς, κάτι όμως που αμφισβητεί εντόνως το Ισραήλ, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, κατηγορεί εδώ και καιρό το Ιράν ότι παραβιάζει τις υποχρεώσεις περί μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Στο επίκεντρο των Ισραηλινών επιθέσεων ήταν οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ, καθώς το Ισραήλ χτύπησε στην καρδιά του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου της Τεχεράνης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη υπόγεια εγκατάσταση. Βρίσκεται 220 χλμ, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης και είναι ο κύριος χώρος εμπλουτισμού του Ιράν.

Ο Μπέναμ Μπεν Τάλεμπλου, Διεθνολόγος, Ανωτ. συνεργάτης στο Ίδρυμα Προάσπισης Δημοκρατιών, αναφέρει: «Νομίζω ότι μόνο ο χρόνος θα δείξει, όταν προκύψουν ξεκάθαρες εκτιμήσεις για το εύρος των καταστροφών (από το Ισραήλ). Πόσο μεγάλες ζημιές προκάλεσε στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ, η μία βρίσκεται πάνω από τη γη και άλλη κάτω από τη γη».

Στα 100 χλμ νοτιοδυτικά της Τεχεράνης, βρίσκονται οι υπόγειες εγκαταστάσεις στη Φορντόου. Τουλάχιστον 2.000 φυγοκεντριτές εμπλουτίζουν ουράνιο έως και 60%.

Στο Ισφαχάν βρίσκεται το κέντρο πυρηνικής τεχνολογίας με εξοπλισμό για την παραγωγή μεταλλικού ουρανίου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.

Είναι τρεις από τις εννέα πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχει επισήμως έχει δηλώσει το Ιράν, το οποίο επιμένει ότι το πρόγραμμά του προορίζεται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς.

Οι ισχυρισμοί του αμφισβητούνται και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ,η οποία κατήγγειλε την Τεχεράνη ότι δε τηρεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις, κάτι που συνιστά σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, επισημαίνει ότι: «Προς το παρόν, οι αρμόδιες ιρανικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει ότι η εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ έχει πληγεί και ότι δεν υπάρχουν αυξημένα επίπεδα ραδιενέργειας. Έχουν επίσης αναφέρει ότι προς το παρόν, οι εγκαταστάσεις Ισφαχάν και Φορντόου δεν έχουν πληγεί».

Σοβαρούς κινδύνους εγείρει η πρόσφατη απόφαση της ιρανικής κυβέρνησης να κατασκευάσει ένα νέο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου.

Ο Αμπάς Αρακτσί υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, επισημαίνει: «Ξεκινάμε την επιχείρηση εξοπλισμού και εγκατάστασης των μηχανημάτων και μόλις ολοκληρωθεί η εγκατάσταση των μηχανημάτων, θα ξεκινήσουμε και την επιχείρηση εμπλουτισμού σε αυτή τη νέα τοποθεσία».

Επί δεκαετίες το Ισραήλ υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη κατασκευάζει μυστικά πυρηνικά για στρατιωτικούς σκοπούς. Είναι χαρακτηριστικές οι εικόνες με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να προειδοποιεί τη Διεθνή Κοινότητα από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ πριν από 12 χρόνια.

Η Σανάμ Βακίλ, Διεθνολόγος, Διευθύντρια του προγράμματος Μ. Ανατολής και Β. Αφρικής στο Βασιλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, δήλωσε: «Το Ισραήλ θέλει το Ιράν να αποκηρύξει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα, ακόμα και αυτό που προορίζεται για ειρηνικούς σκοπούς. Είναι κάτι που το Ιράν είναι απίθανο να κάνει. Και ένας από τους λόγους, φυσικά, που το Ιράν δεν θα αποκηρύξει αυτό το πρόγραμμα είναι ότι θεωρεί τον εαυτό του ευάλωτο σε ισραηλινή επίθεση».

Παράλληλα, ο θάνατος έξι από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες στο Ιράν από τα ισραηλινά πυρά θα μπορούσε να επιβραδύνει σημαντικά την ικανότητα της Τεχεράνης να αναπτύξει το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Επιμέλεια: Άγις Μενούτης

Ανάλυση: Σωτήρης Δανέζης