Ελεύθεροι επαγγελματίες: Προτάσεις της Επιστημονικής Επιτροπής Φορέων για τις αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς – Πώς θα κερδίζεται το «μπόνους»

H καθιέρωση ενός θεσμοθετημένου «Καθεστώτος Συνεπούς Φορολογουμένου», το οποίο θα βασίζεται σε αντικειμενικά, διαφανή και ελέγξιμα κριτήρια, αποτελεί τον βασικό πυλώνα των προτάσεων της Διαρκούς Επιστημονικής Επιτροπής Φορέων της Αγοράς, ενόψει των αλλαγών στο καθεστώς φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών που πρόκειται να ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ.

Στο υπόμνημα που απέστειλε η Επιτροπή στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προτείνεται «φορομπόνους», με παράλληλη μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων, σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, καθώς και «πάγωμα» του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας στα ακίνητα.

Σύμφωνα με τις προτάσεις, θα μπορούσαν να αξιολογούνται η εμπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων, η εμπρόθεσμη καταβολή φορολογικών υποχρεώσεων ή η συνεπής τήρηση ρυθμίσεων, η απουσία σοβαρών φορολογικών παραβάσεων, η συνέπεια στις υποχρεώσεις myDATA και στις λοιπές ψηφιακές διαδικασίες, η συνέπεια στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, το ιστορικό συναλλαγών και η απουσία ενδείξεων συστηματικής παραβατικότητας.

Στην πράξη, όσο περισσότερα πραγματικά δεδομένα έχει στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ για τα έσοδα, τα έξοδα και τις συναλλαγές μιας επιχείρησης τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος με τεκμαρτό τρόπο.

Το προτεινόμενο μοντέλο, συνδέει τις φορολογικές ελαφρύνσεις με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα, ενώ η μειωμένη προκαταβολή φόρου, τα κίνητρα για επανεπένδυση κερδών, οι πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις, η ενίσχυση της απασχόλησης και η ευνοϊκότερη μεταχείριση των συνεπών επιχειρήσεων αποτελούν βασικά εργαλεία για την ενεργοποίησή του.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαν να ωφεληθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι φορολογικά και ασφαλιστικά συνεπείς, πραγματοποιούν επενδύσεις, αυξάνουν το προσωπικό τους και επανεπενδύουν τα κέρδη τους.

Ωφελημένοι μπορούν επίσης να είναι ελεύθεροι επαγγελματίες με πραγματικά χαμηλή δραστηριότητα, νέες και νεοφυείς επιχειρήσεις, επιχειρήσεις έντασης εργασίας, καθώς και επιχειρήσεις που πραγματοποιούν πράσινες ή ψηφιακές επενδύσεις.

Ενδεικτικά, μια βιοτεχνία τροφίμων με 40 εργαζομένους, εάν αυξήσει το προσωπικό της σε 46 άτομα, επενδύσει σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό, υποβάλλει όλες τις δηλώσεις εμπρόθεσμα και δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σοβαρές παραβάσεις, θα μπορούσε να επωφεληθεί από: μειωμένη προκαταβολή φόρου, χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή λόγω αύξησης της απασχόλησης, πρόσθετα κίνητρα λόγω επανεπένδυσης κερδών και μειώσεις φόρων και φορολογικής επιβάρυνσης.

Οι προτάσεις

Οι κυριότερες προτάσεις της Επιτροπής αφορούν:

• Τη σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των νομικών προσώπων, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της επανεπένδυσης των κερδών.
• Στοχευμένη μείωση της προκαταβολής φόρου και σύνδεσή της με τις επενδύσεις, την απασχόληση και την τεκμηριωμένη αναπτυξιακή δραστηριότητα.
• Πλήρης ή σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με προτεραιότητα στα υποκαταστήματα.
• Μείωση των επιβαρύνσεων, με έμφαση στις νέες προσλήψεις και στις επιχειρήσεις έντασης εργασίας.
• Αύξηση της φορολογικής ελάφρυνσης για τους νέους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις κατά τα πρώτα βήματα της δραστηριότητάς τους (άρθρο 29 παρ. 2 του ΚΦΕ), από 10.000 σε 20.000 ευρώ.
• Κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών.
• Ταχύτερες επιστροφές φόρων και αυτοδίκαιη τοκοφορία, προκειμένου να μειωθεί η πραγματική οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται από καθυστερημένες επιστροφές φόρων.
• Επανεξέταση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης στην κατεύθυνση μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.  
• Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για συγκεκριμένες επενδύσεις που εντάσσονται στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προκειμένου να αποτελέσει κίνητρο.
• Σταδιακή κατάργηση των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης, για φορολογουμένους που επιβαρύνονται λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων.
• Παράταση της δυνατότητας συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών με μελλοντικά φορολογητέα κέρδη.
• Αύξηση της έκπτωσης φόρου για έγκαιρη υποβολή δήλωσης και εξόφληση έως τις 31 Ιουλίου.
• Βελτιώσεις στο καθεστώς για τον επαναπατρισμό και την προσέλκυση φορολογουμένων, με διευκόλυνση της υπαγωγής στο ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
• Κίνητρα (φορολογικές ελαφρύνσεις) για επανεπένδυση επιχειρηματικών κερδών.
• Αλλαγή της φορολογικής μεταχείρισης των εισοδημάτων από ακίνητα, με στόχο την ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης.
• ΕΝΦΙΑ – εκσυγχρονισμός της φορολογίας ακίνητης περιουσίας.
• Αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης από 6 σε 8 ευρώ.
• Περαιτέρω παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις οικοδομές και του φόρου υπεραξίας ακινήτων.