Γιατί η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει το πρωί

Γράφει ο Κωνσταντίνος Σταθογιάννης, Καρδιολόγος, Συνεργάτης Τμήματος Διαδερμικών Βαλβίδων, ΥΓΕΙΑ.

Πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι οι τιμές της αρτηριακής τους πίεσης είναι υψηλότερες τις πρωινές ώρες. Αυτό συχνά προκαλεί ανησυχία, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πονοκέφαλο, αίσθημα πίεσης στο κεφάλι ή γενική δυσφορία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, η πρωινή άνοδος της πίεσης αποτελεί ένα φυσιολογικό φαινόμενο.

Η αρτηριακή πίεση ακολουθεί τον λεγόμενο κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή μεταβάλλεται μέσα στο 24ωρο. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα ξεκουράζεται και η πίεση συνήθως μειώνεται. Λίγο πριν ξυπνήσουμε και τις πρώτες ώρες μετά την αφύπνιση, ο οργανισμός ενεργοποιείται για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της ημέρας. Σε αυτή τη φάση, η πίεση ανεβαίνει φυσιολογικά.

Σημαντικό ρόλο παίζουν οι ορμόνες. Το πρωί αυξάνεται η έκκριση ορμονών που σχετίζονται με την εγρήγορση και την ενέργεια, όπως η κορτιζόλη. Παράλληλα, το νευρικό σύστημα γίνεται πιο δραστήριο, η καρδιά χτυπά λίγο πιο γρήγορα και τα αγγεία συσπώνται. Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί συμβάλλουν στην άνοδο της αρτηριακής πίεσης.

Επιπλέον, το πρωινό άγχος μπορεί να ενισχύσει αυτό το φαινόμενο. Ακόμα κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε συνειδητά, οι σκέψεις για τις υποχρεώσεις της ημέρας, η βιασύνη ή η έλλειψη ποιοτικού ύπνου μπορεί να επηρεάσουν τις πρωινές μετρήσεις. Η κατανάλωση καφέ αμέσως μετά το ξύπνημα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε παροδική αύξηση της πίεσης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ήπια πρωινή άνοδος της πίεσης δεν είναι επικίνδυνη. Αυτό που έχει σημασία είναι η συνολική εικόνα και η σταθερότητα των τιμών μέσα στην ημέρα. Μεμονωμένες υψηλές μετρήσεις, ειδικά όταν γίνονται βιαστικά ή υπό στρες, δεν αρκούν για να εξαχθούν συμπεράσματα.

Ωστόσο, όταν η πίεση είναι συστηματικά υψηλή το πρωί ή συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, ζάλη ή θωρακική δυσφορία, είναι σημαντικό να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Η σωστή αξιολόγηση βασίζεται σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε πιο εξειδικευμένο έλεγχο.

Συμπερασματικά, η πρωινή αύξηση της αρτηριακής πίεσης είναι συχνά μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού. Η ψύχραιμη παρακολούθηση και η σωστή ενημέρωση βοηθούν ώστε το φαινόμενο να αξιολογείται σωστά, χωρίς άσκοπη ανησυχία.