Η αλήθεια πίσω από τη μεταμόρφωση του Χορν και την ταινία που δικαιώθηκε αργότερα

Η ταινία «Αλίμονο στους Νέους», που θα προβληθεί απόψε στις 22.00 στο STAR, δεν είναι απλώς ακόμη μία ασπρόμαυρη κωμωδία της παλιάς ελληνικής κινηματογραφίας. Πίσω από το χιούμορ, το ειδύλλιο και τη νοσταλγική εικόνα της Πλάκας κρύβεται μια γλυκόπικρη ιστορία για τον χρόνο, τη νεότητα και το τίμημα των επιθυμιών. Η ταινία κυκλοφόρησε το 1961 και βασίστηκε στο ομώνυμο θεατρικό έργο των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου. Με αφετηρία τον μύθο του Φάουστ, μεταφέρει τη γνωστή συμφωνία με τον Διάβολο στα ελληνικά δεδομένα και τη συνδέει με έναν έρωτα που μοιάζει εξαρχής καταδικασμένος.

Διαβάστε: Στην πολυκατοικία που έμενε ο Δημήτρης Χορν το πιο ακριβό διαμέρισμα της Αθήνας – Πουλήθηκε 18 εκατομμύρια ευρώ

“Αλίμονο στους Νέους”: Ο Ανδρέας, η Ρίτα και η ευχή που αλλάζει τα πάντα

Ο Ανδρέας, τον οποίο υποδύεται ο Δημήτρης Χορν, είναι ένας εύπορος ηλικιωμένος άντρας που έχει ερωτευτεί τη νεότερή του Ρίτα, με τη Μάρω Κοντού στον ρόλο. Η ίδια ζει σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες, γεγονός που ωθεί τον επίσης ηλικιωμένο Αγησίλαο να σκεφτεί έναν γάμο που θα μπορούσε να της εξασφαλίσει μια πιο άνετη ζωή. Ο Ανδρέας, ανήμπορος να διεκδικήσει ανοιχτά τη γυναίκα που αγαπά, βλέπει στον ύπνο του τον Διάβολο. Η πρόταση είναι απλή και ακαταμάχητη: η ψυχή του με αντάλλαγμα τη χαμένη νιότη. Μέσα στο όνειρο ξυπνά νέος και γεμάτος αυτοπεποίθηση. Η αλλαγή, όμως, συνοδεύεται από μια σκληρή ανατροπή, καθώς μαζί με τα χρόνια χάνει και την οικονομική ασφάλεια που τον προστάτευε. Πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι η νεότητα από μόνη της δεν αρκεί για να φέρει την ευτυχία.

Η ελληνική εκδοχή του Φάουστ

Η ιστορία αντλεί έμπνευση από τον γνωστό ευρωπαϊκό μύθο του Φάουστ, ενός ανθρώπου που κάνει συμφωνία με τον Διάβολο και προσφέρει την ψυχή του με αντάλλαγμα όσα επιθυμεί περισσότερο, όπως γνώση, δύναμη ή νεότητα. Στην ταινία «Αλίμονο στους Νέους», η ιδέα αυτή μεταφέρεται στα ελληνικά δεδομένα. Ο Ανδρέας δεν ζητά εξουσία ή σοφία, αλλά να ξαναγίνει νέος για να μπορέσει να διεκδικήσει τη Ρίτα. Έτσι, η μεγάλη σύγκρουση δεν αφορά μόνο τα γηρατειά και τα νιάτα, αλλά και τη διαφορά ανάμεσα στην επιθυμία και στην πραγματικότητα. Ο Ανδρέας αποκτά αυτό που λαχταρούσε, όμως σύντομα ανακαλύπτει ότι η νεότητα χωρίς οικονομική ασφάλεια δεν αρκεί για να του χαρίσει την ευτυχία.

Η μεταμόρφωση του Δημήτρη Χορν

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της ταινίας είναι η εμφάνιση του Δημήτρη Χορν ως ηλικιωμένου Ανδρέα. Οι Έλληνες μακιγιέρ δυσκολεύτηκαν να δημιουργήσουν ένα πειστικό αποτέλεσμα και τελικά επιστρατεύτηκε ειδικός από το εξωτερικό, του οποίου η αμοιβή φέρεται να ήταν αντίστοιχη με εκείνη του πρωταγωνιστή. Όταν ο Χορν ενημερώθηκε για το ποσό, φέρεται να σχολίασε με το χαρακτηριστικό του χιούμορ: «Μα με τόσα λεφτά που πήρε αυτός να με γεράσει, δεν τα δίναμε καλύτερα σ’ έναν πλαστικό να με κάνει 20 χρόνια νεότερο;»

Ο Φίνος ήθελε τον Ηλιόπουλο

Η διαδρομή μέχρι τα γυρίσματα δεν ήταν απλή. Σύμφωνα με δημοσιευμένες αναφορές, ο Φιλοποίμην Φίνος θεωρούσε τον Δημήτρη Χορν αντιεμπορική επιλογή για τον κινηματογράφο και προτιμούσε τον Ντίνο Ηλιόπουλο. Ο Ηλιόπουλος δεν ανέλαβε τελικά τον ρόλο και ο Αλέκος Σακελλάριος προχώρησε στην παραγωγή εκτός Finos Film, επιμένοντας στον Χορν ως Ανδρέα. Η απόφαση δικαιώθηκε καλλιτεχνικά, καθώς ο ηθοποιός κέρδισε το Βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 1961. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Αλέκος Σακελλάριος, ο οποίος συνυπέγραψε το σενάριο με τον Χρήστο Γιαννακόπουλο. Τη μουσική έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις, ενώ τη διεύθυνση φωτογραφίας και το μοντάζ ανέλαβε ο Ντίνος Κατσουρίδης. Δίπλα στον Δημήτρη Χορν και τη Μάρω Κοντού εμφανίζονται ο Σπύρος Μουσούρης, η Σμάρω Στεφανίδου, ο Ανδρέας Ντούζος, ο Νίκος Φέρμας και ακόμη γνωστοί ηθοποιοί της εποχής.

Από τη συγκρατημένη πορεία στις αίθουσες, στη διαχρονική επιτυχία

Παρότι σήμερα θεωρείται μία από τις πιο αγαπημένες ταινίες του ελληνικού σινεμά, η πρώτη εμπορική της πορεία δεν ήταν εντυπωσιακή. Έκοψε 37.302 εισιτήρια στις αίθουσες Αθηνών, Πειραιώς και προαστίων, χωρίς να εξελιχθεί στη μεγάλη εισπρακτική επιτυχία που ίσως αναμενόταν. Η πραγματική της δικαίωση ήρθε με το πέρασμα του χρόνου. Οι επαναλαμβανόμενες τηλεοπτικές προβολές, η ερμηνεία του Χορν, η χημεία με τη Μάρω Κοντού και η μουσική του Χατζιδάκι την κράτησαν ζωντανή για διαφορετικές γενιές θεατών.

Η ταινία «Αλίμονο στους Νέους» παραμένει επίκαιρη επειδή αγγίζει έναν φόβο που δεν παλιώνει ποτέ: την αδυναμία του ανθρώπου να σταματήσει τον χρόνο. Ο Ανδρέας πιστεύει ότι η νεότητα θα λύσει όλα του τα προβλήματα. Όταν την αποκτά, καταλαβαίνει ότι κάθε ηλικία κουβαλά τις δικές της απώλειες και ότι η πραγματική λύτρωση δεν βρίσκεται στην επιστροφή στο παρελθόν, αλλά στην αποδοχή του παρόντος. Αυτό το μείγμα κωμωδίας, ρομαντισμού και υπαρξιακής μελαγχολίας είναι που μετέτρεψε την ταινία από μια συγκρατημένη κινηματογραφική επιτυχία σε ένα έργο που εξακολουθεί να αντέχει στον χρόνο.