Η αναταραχή στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει την προσπάθεια της Νορβηγίας για γεωτρήσεις στην Αρκτική

Η αναταραχή στη Μέση Ανατολή και η ενεργειακή αβεβαιότητα στην Ευρώπη αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για εξορύξεις υδρογονανθράκων στην Αρκτική. Η Νορβηγία, ήδη ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρώπης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία ώστε να πείσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιτρέψει νέες γεωτρήσεις στην περιοχή.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει τη στρατηγική της για την Αρκτική, η οποία από το 2021 προβλέπει προσπάθεια για διεθνές μορατόριουμ στις εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή. Ωστόσο, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το μπλοκάρισμα των ενεργειακών ροών από το Στενό του Ορμούζ από το Ιράν έχουν ενισχύσει τις πιέσεις από πολιτικούς και επιχειρηματικούς κύκλους στη Νορβηγία να εγκαταλειφθεί η σχεδιαζόμενη απαγόρευση.

Όπως σημειώνει η Anne Karin Saether από το Norwegian Climate Foundation, «εκμεταλλεύονται την κατάσταση για να ασκήσουν πίεση». Παρότι η Νορβηγία δεν είναι μέλος της ΕΕ, βρίσκεται σε στενή συνεργασία με την Ένωση και επιχειρεί να αναδείξει το πλεονέκτημα της σταθερής ενεργειακής προμήθειας από μια δημοκρατική και ειρηνική χώρα.

Διπλωμάτες στις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η νορβηγική πετρελαϊκή βιομηχανία ασκεί έντονο λόμπινγκ, ανησυχώντας για πιθανές νέες περιοριστικές ρυθμίσεις. Η χώρα καλύπτει ήδη σχεδόν το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο, ιδιαίτερα μετά τη μείωση των ρωσικών προμηθειών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Η Νορβηγία διαθέτει σήμερα δύο πεδία φυσικού αερίου βόρεια του Αρκτικού Κύκλου – το Snohvit και το Aasta Hansteen – αλλά η κυβέρνηση ενθαρρύνει νέες έρευνες. Τον Ιανουάριο πρότεινε να ανοίξουν 70 νέα μπλοκ για έρευνα, περισσότερα από τα μισά στη Θάλασσα Μπάρεντς.

Σύμφωνα με τη Νορβηγική Διεύθυνση Υπεράκτιων Πόρων, τα ανεκμετάλλευτα αποθέματα της χώρας εκτιμώνται σε 3,48 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ισοδύναμου πετρελαίου και φυσικού αερίου, με περίπου το 60% να βρίσκεται στη Θάλασσα Μπάρεντς.

Ο υπουργός Ενέργειας της Νορβηγίας Terje Aasland δήλωσε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν αλλάζει τη θέση της χώρας για τις εξορύξεις στον Βορρά, τονίζοντας όμως ότι χωρίς τους πόρους της Θάλασσας Μπάρεντς οι τιμές ενέργειας στην Ευρώπη θα ήταν πολύ υψηλότερες.

Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις. Η επικεφαλής της WWF Norway Καρολίνε Άνταουρ σημείωσε ότι ακόμη κι αν αρθεί το μορατόριουμ της ΕΕ, θα χρειαστούν δεκαετίες μέχρι να ξεκινήσει παραγωγή από νέα κοιτάσματα.

Παράλληλα, εκφράζονται και ανησυχίες για την ασφάλεια. Η εγγύτητα της περιοχής με τη Ρωσία θα μπορούσε να την καταστήσει ευάλωτη σε σαμποτάζ ενεργειακών υποδομών, κάτι που θα επηρέαζε όχι μόνο τη Νορβηγία αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη.

Η τελική αναθεωρημένη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αρκτική αναμένεται να παρουσιαστεί το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ μέχρι στιγμής η Κομισιόν επιμένει ότι η θέση της υπέρ ενός μορατόριουμ στις εξορύξεις υδρογονανθράκων στην περιοχή παραμένει αμετάβλητη.