Η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει πανεπιστήμια και τεχνικά επαγγέλματα

Οι πανεπιστημιακές κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπες με την ισχυρή πίεση που ασκεί η τεχνητή νοημοσύνη τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην αγορά εργασίας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η ραγδαία εξάπλωση των εργαλείων AI αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές αποκτούν γνώσεις, ενώ παράλληλα μετασχηματίζει επαγγέλματα και θέσεις εργασίας που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασφαλείς.

Ο προβληματισμός φτάνει ακόμη και σε πανεπιστήμια παγκόσμιας εμβέλειας, όπως η Οξφόρδη, όπου η τεχνολογική επανάσταση αναγκάζει τα ιδρύματα να επανεξετάσουν τον τρόπο λειτουργίας τους.

«Κατανοώ την ανησυχία και τον σκεπτικισμό» είπε στο euronews η Σάρα Ράτνερ (Sara Ratner), επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης στην Εκπαίδευση (AI in Education Observatory του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που μετείχε στη διεθνή διάσκεψη “Future Skills Sphere – International Conference”, που διοργάνωσε στην Αθήνα το Ίδρυμα Ευγενίδου.

«Η ανώτατη εκπαίδευση περνά μια δύσκολη περίοδο, οικονομικά και κοινωνικά, ενώ παράλληλα αναζητά τον ρόλο και τη συνάφειά της στο μέλλον. Η εκπαίδευση χρειαζόταν μεταρρυθμίσεις εδώ και πολλά χρόνια**, για παράδειγμα στον τρόπο με τον οποίο γίνονται δεκτοί οι φοιτητές,** και ίσως η τεχνητή νοημοσύνη να μην είναι η απάντηση, αλλά η ώθηση που χρειαζόμασταν για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα μεγάλα ζητήματα.»

Παρά τις αλλαγές, οι πανεπιστημιακοί επιμένουν ότι ο ρόλος των πανεπιστημίων παραμένει κρίσιμος.

«Ακόμα και όταν χρησιμοποιούμε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, πάντα θα πρέπει να έχουμε τις δυνατότητες να κατανοήσουμε την απάντηση, να δώσουμε τη σωστή ερώτηση και να ξέρουμε πότε μπορούμε και πότε δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τεχνητή νοημοσύνη. Αν δεν έχουμε τις βασικές γνώσεις που λαμβάνουμε μέσα από το πανεπιστήμιο, αυτό μπορεί να είναι αρκετά προβληματικό. Μπορεί να καταλήξει ακόμα και σε χαμηλότερη παραγωγικότητα» τονίζει ο Στέφανος Τύρος, ερευνητής για το Μέλλον της Εργασίας, Πανεπιστήμιο Ίνσμπρουκ (Αυστρία).

Ωστόσο, η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα πανεπιστήμια αλλά και τα ίδια τα campus. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση και τα ψηφιακά εργαλεία οδηγούν αρκετά ιδρύματα να αναρωτιούνται αν έχει νόημα να διατηρούν μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις.

«Διεθνώς υπάρχει ένας προβληματισμός κατά πόσον τα campus -που είναι χώροι που καταλαμβάνουν σημαντικές εκτάσεις γης, αλλά επίσης είναι και πάρα πολύ ακριβά για να τα συντηρεί κανείς- έχουν αξία σε μια εποχή όπου αυξάνεται το ποσοστό της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Πραγματικά έχουν αξία όταν υποστηρίζουν κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό στην εκπαίδευση, που είναι το χτίσιμο των ανθρωπίνων σχέσεων, η συνεργασία, η δημιουργικότητα που δεν είναι ατομική αλλά είναι συλλογική, ο διάλογος και η διαπραγμάτευση των εννοιών, των αξιών, της γνώσης» εξηγεί ο Δημήτρης Σαμψών, ειδικός στις Ψηφιακές Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Η άνοδος των τεχνικών επαγγελμάτων

Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει στην ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις τεχνικών επαγγελμάτωνσε σε κρίσιμους τομείς όπως η βιομηχανία, η ναυτιλία, τα logistics και οι κατασκευές.

«_Τ_α επαγγέλματα εξελίσσονται» μας εξηγεί ο Σπύρος Τρουμπέτας, υπεύθυνος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Κατάρτισης Ίδρυμα Ευγενίδου.

«Να σας δώσω ένα παράδειγμα. Πριν από αρκετά χρόνια το επάγγελμα του αποθηκάριου ήταν να παίρνει απλά πράγματα από μια αποθήκη, να τα πηγαίνει από ένα μέρος σε ένα άλλο. Σήμερα αυτό το επάγγελμα απαιτεί να γνωρίζει προγράμματα και συστήματα διαχείρισης αποθήκης και να εκπαιδεύει εργαλεία προκειμένου να κάνουν picking. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι τα επαγγέλματα αλλάζουν …Τα τεχνικά επαγγέλματα προσφέρουν εξαιρετικές απολαβές και σημαντικές προοπτικές εξέλιξης. Δεν βλέπω κανέναν λόγο ένας νέος άνθρωπος να μην εξετάσει σοβαρά μια καριέρα σε τομείς όπως η ναυτιλία, τα logistics ή η αγροτική παραγωγή.»

Οι νέες τεχνολογίες βελτιώνουν όχι τις συνθήκες εργασίας αλλά και τις απολαβές των τεχνικών επαγγελμάτων.

Σε αρκετές χώρες, όπως το Βέλγιο, οι αποδοχές υδραυλικών και ηλεκτρολόγων συγκρίνονται πλέον με εκείνες παραδοσιακών πανεπιστημιακών επαγγελμάτων, όπως των γιατρών.

To Future Skills Sphere – International Conference 2026 είναι το πρώτο διεθνές συνέδριο στην Ελλάδα αφιερωμένο στο μέλλον των δεξιοτήτων, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης και διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Κατάρτισης του Ιδρύματος Ευγενίδου.