Connect with us

ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ: Ένας απόστρατος συνταγματάρχης εξηγεί τι πήγε λάθος στο Αφγανιστάν

Published

on

Ο Μάικ Τζέισον, απόστρατος συνταγματάρχης του αμερικανικου στρατου, συνταξιοδοτήθηκε το 2019, μετά από 24 χρόνια υπηρεσίας. Διοίκησε μάχιμες μονάδες στη Γερμανία, το Κοσσυφοπέδιο, το Κουβέιτ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Σε άρθρο του στο περιοδικό The Atlantic, ο Τζέισον απαριθμεί τα σημαντικά λάθη που έπραξαν οι ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της 20χρονης παραμονής τους στο Αφγανιστάν.

Η ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στο Αφγανιστάν, με τους Ταλιμπάν να  καταλαμβάνουν το ένα τρίτο των επαρχιακών πρωτευουσών της χώρας μέσα σε λίγες μέρες μετά την απόσυρση του αμερικανικού στρατού, μου έφερε στο μυαλό καταστάσεις που έχω ξαναζήσει.

Το 2005, ήμουν σύμβουλος σε ένα ιρακινό τάγμα πεζικού που διεξήγαγε επιχειρήσεις αντιμετώπισης των εξεγέρσεων στη Βαγδάτη και γύρω από αυτήν, ένα από τα πιο βίαια μέρη του Ιράκ κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο βίαιες περιόδους της σύγκρουσης. Εκείνη την εποχή ήταν δύσκολο να ελπίζει κανείς. Επέστρεψα στο Ιράκ το 2009, αυτή τη φορά στη Μοσούλη, όπου η μονάδα μου συμβούλευε και υποστήριζε δύο μεραρχίες του ιρακινού στρατού, μία μεραρχία της ιρακινής ομοσπονδιακής αστυνομίας και χιλιάδες τοπικούς αστυνομικούς. Αυτή τη φορά, αισθάνθηκα ότι τα πράγματά ήταν καλύτερα. Φεύγοντας από το Ιράκ το 2010, ένιωθα ότι είχαμε κάνει σπουδαία δουλειά, γυρίζοντας σελίδα και δημιουργώντας μια ικανή και ικανή δύναμη ασφαλείας. Ένα χρόνο αργότερα, βρέθηκα στο Mazar-i-Sharif του Αφγανιστάν, στρατολογώντας και εκπαιδεύοντας αφγανικές αστυνομικές μονάδες και κομάντος. Μετά από εννέα μήνες εκεί, επέστρεψα και πάλι στην πατρίδα μου πιστεύοντας ότι είχαμε κάνει κάτι καλό.

Στη συνέχεια θα αποδεικνυόταν ότι είχα κάνει λάθος και στις δύο περιπτώσεις. Το 2014, όταν εργαζόμουν πια στο Πεντάγωνο, παρακολούθησα με απογοήτευση τις ιρακινές μεραρχίες που είχα βοηθήσει να εκπαιδευτούν, να καταρρέουν μέσα σε λίγες ημέρες όταν ήρθαν αντιμέτωπες με το Ισλαμικό Κράτος. Σήμερα, καθώς οι Ταλιμπάν καταλαμβάνουν εδάφη σε όλο το Αφγανιστάν, μεταξύ άλλων και σε αυτό που ήταν η περιοχή των επιχειρήσεών μου, δεν μπορώ παρά να σταματήσω και να αναλογιστώ τον ρόλο μου. Τι κάναμε λάθος οι συνάδελφοί μου και εγώ; Πολλά.

Από την αρχή, πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, η προσπάθεια του αμερικανικού στρατού να συμβουλεύσει και να καθοδηγήσει τις ιρακινές και αφγανικές δυνάμεις αντιμετωπίστηκε σαν ένα ανεπίσημο και χωρίς στρατηγική, παιχνίδι. Συγκεντρώναμε μικρές ομάδες στρατιωτών, πεζοναυτών, ναυτών και αεροπόρων, τους διδάξαμε κάποιες βασικές δεξιότητες επιβίωσης και τους δώσαμε ένα ωριαίο μάθημα στην τοπική γλώσσα πριν τους τοποθετήσουμε σε ξένες μονάδες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτοί οι άνδρες και οι γυναίκες εκαπιδεύτηκαν κι έμαθαν στην πορεία. Δανειστήκαμε ανεκπαίδευτο προσωπικό από διοικητικές κυρίως αποστολές και τους βάλαμε να επικεντρωθούν σε μεγάλο βαθμό σε καθήκοντα τακτικής. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα έγγραφα δημοσίων σχέσεων ήταν γεμάτα με εικόνες από σκοπευτήρια, διαδρομές με εμπόδια, εκκαθάριση δωματίων και πολλές, πολλές συναντήσεις. Αλλά από τις περιοδείες μου στο Ιράκ μέχρι τη θητεία μου στο Αφγανιστάν, τα μεγαλύτερα συστημικά προβλήματα δεν αντιμετωπίστηκαν ποτέ πραγματικά.

Αποτύχαμε να δημιουργήσουμε την απαραίτητη υποδομή που να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τη στρατιωτική εκπαίδευση, την κατάρτιση, τα συστήματα αμοιβής, την εξέλιξη της σταδιοδρομίας, το προσωπικό, τη λογοδοσία – όλα τα πράγματα που καθιστούν μια επαγγελματική δύναμη ασφαλείας. Καθώς οι ομάδες βρίσκονταν σε περιοδείες διάρκειας έξι μηνών έως ενός έτους, δεν μπορέσαμε να επιλύσουμε τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι στρατοί και η αστυνομία του Ιράκ και του Αφγανιστάν, όπως η ενδημική διαφθορά, το πεσμένο ηθικό, την ανεξέλεγκτη χρήση ναρκωτικών, την άθλια συντήρηση και την ακατάλληλη διοικητική μέριμνα.

Βελτιωθήκαμε πολύ στην προετοιμασία διμοιριών και λόχων για τη διεξαγωγή επιδρομών και τη λειτουργία σημείων ελέγχου, αλλά ελάχιστα λειτουργούσαν πίσω από αυτά. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα, οι καλύτερες δυνάμεις στο Αφγανιστάν είναι οι κομάντος των ειδικών δυνάμεων, μικρές ομάδες που αποδίδουν θαρραλέα και θαυμάσια – παρά τον υποστηρικτικό θεσμό και όχι εξαιτίας του.

Εκτός από τα πράγματα που κάναμε λάθος ή ανεπαρκώς, υπήρχαν και άλλα που δεν έπρεπε να είχαμε κάνει καθόλου και συγκεκριμένα, να εκπαιδεύσουμε την αστυνομία. Γενικά αποδεχθήκαμε ότι ο απώτερος στόχος μας για την καταπολέμηση των ανταρτών ή των τρομοκρατών ήταν να παραδώσουμε τη μάχη στις εγχώριες αρχές επιβολής του νόμου. Με άλλα λόγια, να φθάσουμε στο σημείο όπου η αστυνομία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις απειλές χωρίς να επιστρατεύσουμε τον στρατό. Ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν εθνική αστυνομική δύναμη, οπότε η εκπαίδευση της αστυνομίας έγινε ένα έργο που ανέλαβε σε μεγάλο βαθμό ο στρατός.

Στο Ιράκ, επέβλεπα χιλιάδες αστυνομικούς, και στο Αφγανιστάν ηγήθηκα μιας ειδικής ομάδας που εξέτασε, επέλεξε και έστειλε σχεδόν 3.000 τοπικούς αστυνομικούς, ενώ παράλληλα υποστήριξε την Αφγανική Εθνική Αστυνομία με τη στόχευση ανταρτών βάσει ενταλμάτων. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι δεν έχω καμία εμπειρία στην επιβολή του νόμου, όπως και το μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού στρατού, εκτός από ορισμένους στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς ή της εφεδρείας. Προσπαθήσαμε να γεφυρώσουμε αυτό το κενό προσλαμβάνοντας μια χούφτα γενναίων συνταξιούχων αστυνομικών και βάζοντάς τους να υπηρετούν ως τεχνικοί σύμβουλοι και εκπαιδευτές δίπλα στα στρατεύματα του αμερικανικού στρατού. Ωστόσο, ακόμη και αυτοί μπορούσαν να επικεντρωθούν μόνο σε τακτικά καθήκοντα, καθώς τους έλειπε η επαγγελματική και προσωπική εμπειρία για την οικοδόμηση εθνικών θεσμών και συστημάτων.

Επίσης, κανείς δεν ενθαρρύνθηκε να αναλάβει αυτά τα καθήκοντα. Για να συνεχίσουν να ανεβαίνουν στην ιεραρχία, αξιωματικοί όπως εγώ, έπρεπε να εναλλάσσονται και σε «κανονικές» θέσεις διοίκησης. Ο Στρατός προσπάθησε να αλλάξει τη διατύπωση των πινάκων προαγωγών και επιλογής, αλλά η γραφειοκρατία αντιστάθηκε και όταν τελικά δημιουργήσαμε επίσημα τις Ταξιαρχίες Υποστήριξης Δυνάμεων Ασφαλείας το 2018, κανένας από τους πρώτους βασικούς ηγέτες της νέας μονάδας δεν είχε εμπειρία σε ομάδες συμβούλων.

(Sgt. Isaiah Campbell/U.S. Marine Corps via AP)

Κατά τη διάρκεια αυτών των τελευταίων 20 ετών, υπήρξαν πολλές αποτυχίες. Λέγαμε ότι εκπαιδεύσαμε τους εταίρους μας, επινοήσαμε μια “ρόδινη” αφήγηση για την πρόοδο και ίσως δώσαμε προτεραιότητα στην ασφάλεια και την ευημερία των στρατευμάτων μας έναντι της αποστολής της ενίσχυσης της ικανότητας των εταίρων. Όταν οι Αφγανοί εταίροι μας πυροβόλησαν και σκότωσαν τους συντρόφους μας, αυστηροποιήσαμε τις διαδικασίες ασφαλείας μας, αλλά δεν αντιμετωπίσαμε τα δύσκολα ερωτήματα του γιατί το έκαναν. Δεν στείλαμε τους σωστούς ανθρώπους, δεν τους προετοιμάσαμε καλά, ούτε τους ανταμείψαμε μετά. Στέλναμε αγνώστους σε περιοδείες διάρκειας έως και ενός έτους και περιμέναμε από αυτούς να χτίσουν σχέσεις εκεί, και στη συνέχεια τους αντικαθιστούσαμε. Ήμασταν υπερβολικά αισιόδοξοι και σε μεγάλο βαθμό επινοούσαμε τα πράγματα στην πορεία. Δεν μας άρεσε η εποπτεία ή οι δύσκολες ερωτήσεις από την Ουάσινγκτον, και κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μας θέσει υπόλογους ούτως ή άλλως. Δεν είχαμε καμία ικανότητα ή εμπειρία σε ορισμένα από τα καθήκοντά μας και εκεί σκοντάψαμε.

Παρόλα αυτά, ο στρατός, οι σύμμαχοί μας και οι Ιρακινοί και Αφγανοί εταίροι μας ανταποκρίνονταν στην έλλειψη συνεκτικής πολιτικής και στρατηγικής.

Εισβάλαμε στο Αφγανιστάν με δίκαιο θυμό μετά την 11η Σεπτεμβρίου, αλλά μετά τι έγινε; Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν στο Αφγανιστάν για χρόνια μετά; Τι γίνεται με την επιβαρυμένη σχέση μας με το Πακιστάν και την επιρροή του στο Αφγανιστάν; Μια συνεκτική στρατηγική για την αντιμετώπιση αυτών των ερωτημάτων θα είχε διευκολύνει τη δουλειά μου επί τόπου. Πρώτα απ’ όλα, ένας σαφώς διατυπωμένος τελικός στόχος θα είχε διαβεβαιώσει τους Αφγανούς εταίρους μας και τους συμμάχους μας από άλλα έθνη (καθώς και τους εχθρούς μας) για την αποφασιστικότητά μας.

Αντί να αφήσουμε την όλη προσπάθεια στο Υπουργείο Άμυνας, μια συντονισμένη στρατηγική με ανάλογους πόρους σε όλη την κυβέρνηση θα μπορούσε να έχει παράξει καλύτερα αποτελέσματα σε πολλαπλούς αφγανικούς θεσμούς. Επιπλέον, πριν από 20 χρόνια, μια δέσμευση για την επιβολή του νόμου θα μπορούσε να είναι πολύ ελκυστική για τους συμμάχους μας, πολλοί από τους οποίους έχουν τη δική τους εθνική αστυνομική δύναμη και ένα ιστορικό επιτυχίας στην εκτέλεση τέτοιων αποστολών. Ίσως το πιο σημαντικό θα ήταν μια σαφής και δυναμική εξωτερική πολιτική όσον αφορά το Πακιστάν, σε συνδυασμό με μια δέσμευση για την υποστήριξη και τη χρησιμοποίηση ενός νέου αφγανικού στρατού, θα παρείχε μεγάλη σαφήνεια στον στρατό μας.

Δεν πολεμήσαμε έναν πόλεμο 20 ετών στο Αφγανιστάν- πολεμήσαμε 20 ασυνάρτητους πολέμους, χωρίς να έχουμε μια αίσθηση κατεύθυνσης. Ο αμερικανικός στρατός μπορεί και πρέπει να κατηγορηθεί για την κατάρρευση των δυνάμεων ασφαλείας στο Αφγανιστάν – μας θεωρώ υπεύθυνους. Η σημερινή κατάρρευση με κρατάει ξύπνιο τη νύχτα. Στο στρατό, η κύρια προσπάθεια λαμβάνει τους καλύτερους πόρους και το καλύτερο διαθέσιμο ταλέντο. Για περισσότερα από 20 χρόνια- ανεξάρτητα από το τι αναφερόταν και τι διαβάζαμε στους τίτλους- οι προσπάθειες για τη δημιουργία και την εκπαίδευση συμβατικών δυνάμεων ασφαλείας μεγάλης κλίμακας στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ήταν κυρίως μια άσκοπη, αδέξια ‘σούπα’ δοκιμών και λαθών που δεν έγινε ποτέ η πραγματική κύρια προσπάθεια, και γι’ αυτό φταίμε εμείς.

Αλλά δεν είμαστε οι μόνοι υπεύθυνοι. Κάποια μέρα θα ζητήσουμε από νέους άνδρες και γυναίκες να το ξανακάνουν αυτό – να πολεμήσουν έναν πόλεμο στο εξωτερικό, να συνεργαστούν με τις τοπικές δυνάμεις, να τις εκπαιδεύσουν και να τις οικοδομήσουν. Πριν το κάνουμε αυτό, οφείλουμε να θέσουμε σε αυτούς τους νέους τα δύσκολα ερωτήματα για το πώς και γιατί αποτύχαμε όλοι μας.

ΠΗΓΗ: The Atlantic

Περισσότερα Εδω

Advertisement

Advertisement <
Advertisement

Εγγραφείτε στο Ενημερωτικό Δελτίο μας

Διατηρούμε τα δεδομένα σας ιδιωτικά και μοιράζεστε τα δεδομένα σας μόνο με τρίτα μέρη που καθιστούν δυνατή αυτή την υπηρεσία. Διαβάστε την Πολιτική Απορρήτου μας.

Δημοφιλή

Κάντε εγγραφή στο
νέο μας κανάλι!

Δείτε Δελτία Ειδήσεων - Εκπομπές - Ρεπορτάζ
ΕΓΓΡΑΦΗ ΕΔΩ!
Ολα τα βίντεο απο το μεγαλυτερο καναλι της Θεσσαλίας
close-link
Click Me