Κομισιόν: Προσωρινές προσαρμογές στους κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας για τις ευρωπαϊκές τράπεζες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα στοχευμένες, χρονικά περιορισμένες τροποποιήσεις στο πλαίσιο κεφαλαιακών απαιτήσεων για τον κίνδυνο αγοράς των ευρωπαϊκών τραπεζών, με στόχο την προστασία της ανταγωνιστικότητάς τους έναντι τραπεζών τρίτων χωρών.

Ανταπόκριση απο Βρυξέλλες

Τα μέτρα, που θα ισχύσουν για τρία χρόνια από την 1η Ιανουαρίου 2027, αντιμετωπίζουν μια πραγματική στρέβλωση του παγκόσμιου ανταγωνισμού, καθώς άλλες μεγάλες δικαιοδοσίες, όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθυστερούν την εφαρμογή των ίδιων κανόνων, αφήνοντας τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε μειονεκτική θέση.

Τι είναι το FRTB και γιατί έχει σημασία

Στο επίκεντρο της σημερινής απόφασης βρίσκεται το λεγόμενο Fundamental Review of the Trading Book (FRTB) (στα ελληνικά «Θεμελιώδης Επανεξέταση του Χαρτοφυλακίου Συναλλαγών») ένα από τα πιο τεχνικά σύνθετα κεφάλαια της διεθνούς τραπεζικής ρύθμισης. Πρόκειται για διεθνές πρότυπο που έχει εκπονήσει η Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία (Basel Committee on Banking Supervision) και αποτελεί τμήμα του ευρύτερου πλαισίου Basel III, το οποίο αναθεώρησε τους κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας για τις τράπεζες μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Συγκεκριμένα, το FRTB αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που πρέπει να καλύπτουν οι τράπεζες για τους κινδύνους που αναλαμβάνουν μέσω των χαρτοφυλακίων συναλλαγών (trading books), δηλαδή για τα χρηματοοικονομικά μέσα που κρατούν για βραχυπρόθεσμη διαπραγμάτευση, όπως μετοχές, ομόλογα, παράγωγα και συνάλλαγμα. 

Το κεντρικό μέτρο της σημερινής πράξης είναι η εισαγωγή ενός πολλαπλασιαστή (multiplier) που θα χρησιμοποιηθεί για να αντισταθμίσει προσωρινά τον αντίκτυπο στα κεφάλαια των ευρωπαϊκών τραπεζών που επηρεάζονται αρνητικά από το FRTB. 

Με απλά λόγια, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που απορρέουν από το FRTB αναμένεται να είναι για πολλές τράπεζες υψηλότερες από ό,τι ίσχυε μέχρι τώρα. Η προσαρμογή αυτή θα ισχύσει για τρία χρόνια, δίνοντας χρόνο στις τράπεζες να προσαρμοστούν χωρίς να υποστούν αιφνίδιο πλήγμα στην ανταγωνιστικότητά τους.

Πρόκειται για χρονικά περιορισμένη και στοχευμένη ρύθμιση, όχι για μόνιμη εξαίρεση από τα πρότυπα Basel III. Η Κομισιόν διευκρινίζει ότι «οι αλλαγές εξασφαλίζουν ομαλή και συνεκτική εφαρμογή του FRTB στην ΕΕ» και παράλληλα επιτρέπουν παρακολούθηση της εξέλιξης της εφαρμογής του διεθνώς.

Η σύνδεση με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

Η απόφαση συνδέεται ρητά με τους στόχους της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union — SIU), του νέου μεγάλου φιλόδοξου εγχειρήματος για βαθύτερη ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών στην ΕΕ. Ο στόχος της SIU είναι να διοχετευθούν οι αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών αποτελεσματικότερα προς επενδύσεις, και αυτό απαιτεί ισχυρές, ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές τράπεζες που να δραστηριοποιούνται ενεργά στις αγορές κεφαλαίων. Η διατήρηση ισχυρής τραπεζικής παρουσίας στα trading desks είναι, επομένως, κομμάτι ευρύτερης στρατηγικής.