Μια σύγχρονη ματιά στο νόσημα της ψωρίασης

Γράφει η Αρετή Ελευθεριάδη, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Associate Medical Advisor Φαρμασέρβ-Λίλλυ

H ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια με πολυπαραγοντική παθογένεια. Το νόσημα αφορά κατά προσέγγιση το 2-3% του πληθυσμού και κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τον ελλαδικό χώρο.

Έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει γενετική προδιάθεση, καθώς παρατηρείται σε μέλη της ίδιας οικογένειας αρκετά συχνά και έχουν προσδιοριστεί αρκετά από τα υπεύθυνα γονίδια. Υπάρχουν επίσης και άλλοι παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν το νόσημα, όπως το στρες, στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η κατανάλωση αλκοόλ αλλά και κάποιες φαρμακευτικές αγωγές.

Η ψωρίαση στο δέρμα συνήθως εμφανίζεται με ερυθρότητα και λέπι στις εκτατικές επιφάνειες των άκρων (αγκώνες, αντιβράχια, γόνατα, κνήμες), στο τριχωτό της κεφαλής, στις παλάμες, τα πέλματα, τα νύχια αλλά και οπουδήποτε στο σώμα. Υπάρχουν τόσο εντοπισμένες μορφές της νόσου όσο και μορφές με άλλοτε άλλου βαθμού γενίκευση του εξανθήματος.

Η διάγνωση της ψωρίασης είναι κυρίως κλινική, καθώς οι κλινικές της εκδηλώσεις έχουν χαρακτηριστική εικόνα. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί βιοψία δέρματος, που είναι μία απλή και ανώδυνη για τον ασθενή διαδικασία.

Όλα αυτά όμως είναι γνωστά και πολυσυζητημένα πια στις ημέρες μας. Ποια είναι τα καινούρια στοιχεία για τη νόσο και την αντιμετώπισή της;

Η ψωρίαση σήμερα θεωρείται ένα νόσημα με ευρύ κλινικό φάσμα. Η δερματική εκδήλωση και το ψωριασικό εξάνθημα είναι μία μόνο εκδήλωση του νοσήματος. Άλλες εκδηλώσεις περιλαμβάνουν τη φλεγμονή των αρθρώσεων, αλλά πλέον η ψωρίαση σχετίζεται και με φλεγμονή των αγγείων της καρδιάς ή άλλων οργάνων.

Στο ίδιο πλαίσιο έχει αρχίσει να γίνεται κατανοητό ότι η ψωρίαση εκδηλώνεται ως μία χρόνια συστηματική φλεγμονή, η οποία εξελίσσεται με το χρόνο και σε κάποιες περιπτώσεις γίνεται ολοένα και πιο επιβαρυντική για το σύνολο του ανθρώπινου οργανισμού. Βέβαια, στην ιατρική τίποτε δεν είναι απόλυτο και υπάρχουν και ασθενείς στους οποίους το νόσημα παρουσιάζεται με πολύ ήπιο χαρακτήρα, ενώ παραμένουν ελεύθεροι νοσήματος για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Η βασική υποχρέωση του θεράποντος ιατρού, λοιπόν, είναι να διαχωρίζει τους ασθενείς με βάση το προφίλ της ψωρίασής τους και να αναγνωρίζει εγκαίρως τους ασθενείς εκείνους με αυτό που περιγράφουμε ως μεγάλο φλεγμονώδες φορτίο. Αναφέρομαι δηλαδή στους ασθενείς που η ψωρίασή τους φέρει αυξημένο κίνδυνο για φλεγμονή αρθρώσεων ή καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Και για αυτούς τους ασθενείς ακριβώς είναι καθοριστικής σημασίας η έγκαιρη έναρξη αποτελεσματικής θεραπείας. Η έγκαιρη αποτελεσματική παρέμβαση είναι σημαντική για πολλούς λόγους για αυτούς τους πιο επιβαρυμένους ασθενείς. Η αντιμετώπιση του συνολικού φλεγμονώδους φορτίου της νόσου είναι σημαντική για τον περιορισμό της εξέλιξης των συννοσηροτήτων της ψωρίασης αλλά και για τις επιπτώσεις της νόσου στην ψυχολογία, στην ποιότητα ζωής αλλά και στην μακροχρόνια επιβίωση των ασθενών.

Είμαστε σε μία ευτυχή συγκυρία για το νόσημα αυτό, καθώς η ολοένα και αυξανόμενη γνώση της παθοφυσιολογίας της νόσου, μας έχει επιτρέψει να έχουμε στη διάθεσή μας πολλαπλές αποτελεσματικές θεραπείες. Η αρχή πραγματοποιήθηκε πριν από 20 χρόνια και πλέον σήμερα οι θεραπευτικοί μας στόχοι έχουν εξελιχθεί και μας επιτρέπουν να θέτουμε τον πήχη υψηλά.

Το πιο σημαντικό επομένως σήμερα, είναι ο ασθενείς με ψωρίαση να απευθυνθεί σε δερματολόγο, να επιλέξει με συνειδητότητα το θεράποντα ιατρό του και να αναπτύξει μία σχέση εμπιστοσύνης, η οποία θα επιτρέψει τη μακροχρόνια συνεργασία. Γιατί η ψωρίαση είναι ένα χρόνιο νόσημα και η σωστή επικοινωνία ασθενούς-ιατρού θα οδηγήσει σε σωστές θεραπευτικές επιλογές και αποτελεσματική διαχείριση όλων των σχετικών με το νόσημα κινδύνων. Απώτερος στόχος για όλους μας είναι οι ασθενείς με ψωρίαση να ζουν μία φυσιολογική ζωή, όσο το δυνατόν λιγότερο επηρεασμένη από το νόσημά τους.

Bibliography:

• Chularojanamontri L, Griffiths CE, Chalmers RJ. The Simplified Psoriasis Index (SPI): a practical tool for assessing psoriasis. J Invest Dermatol. 2013;133(8):1956–62. doi: 10.1038/jid.2013.138.
• Kamiya K, Kishimoto M, Sugai J, et al. Risk Factors for the Development of Psoriasis. Int J Mol Sci. 2019 Sep;20(18):4347. doi: 10.3390/ijms20184347. Journal
• Mattei PL, Corey KC, Kimball AB. Psoriasis Area Severity Index (PASI) and the Dermatology Life Quality Index (DLQI): the correlation between disease severity and psychological burden in patients treated with biological therapies. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2014 Mar;28(3):333-7. doi: 10.1111/jdv.12106. Article
• Wu JJ, Kavanaugh A, Lebwohl MG, et al. Psoriasis and metabolic syndrome: implications for the management and treatment of psoriasis. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2022 Jun;36(6):797-806. doi: 10.1111/jdv.18044. Article