ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: “Ανελεγξιμότητα” του Ρόζα Χάρτμουτ

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πλήθος το νέο δοκίμιο του Γερμανού κοινωνιολόγου και φιλοσόφου Χάρτμουτ Ρόζα (Hartmut Rosa), Ανελεγξιμότητα. Σε αυτό το πυκνό κείμενο, ο Ρόζα επιστρέφει σε κεντρικά μοτίβα του έργου του –την επιτάχυνση, την αλλοτρίωση και τον συντονισμό– για να αναμετρηθεί με μια θεμελιώδη αντίφαση της νεωτερικότητας: την αδιάκοπη προσπάθεια να καταστήσουμε τον κόσμο ολοένα και πιο ελέγξιμο.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

“Στην προσπάθειά μας να δράσουμε και να οργανώσουμε αποτελεσματικά τη ζωή μας, επιχειρούμε να θέσουμε ολοένα και περισσότερες πτυχές του κόσμου υπό τον έλεγχό μας. Από τους πλανήτες και τα μικρόβια μέχρι τις θερμίδες του φαγητού μας και τη μουσική που ακούμε, καθιστούμε τα πράγματα μετρήσιμα, προσβάσιμα, χειραγωγήσιμα, διαθέσιμα – με μια λέξη ελέγξιμα. Όταν όμως τα πάντα τελούν υπό έλεγχο, κάτι χάνεται. Ο κόσμος σωπαίνει, η μαγεία εκλείπει και ο βαθύτερος συντονισμός με τους άλλους, με τη φύση και με τα πράγματα γίνεται αδύνατος.

Στο δοκίμιό του για την Ανελεγξιμότητα, ο διαπρεπής γερμανός κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Hartmut Rosa αναλύει τις κοινωνίες της ύστερης νεωτερικότητας μέσα από το σχήμα μιας διαρκούς διελκυστίνδας. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι λειτουργικές και θεσμικές αναγκαιότητες του ελέγχου, της διαχείρισης και της αποτελεσματικής παρέμβασης στον κόσμο· από την άλλη, η σπουδαιότητα της διαφύλαξης μιας θέσης για το ανέλεγκτο, αυτό δηλαδή που καταστατικά δεν μπορεί να ελεγχθεί”.

Ο Χάρτμουτ Ρόζα γεννήθηκε το 1965 στο Λέραχ της Γερμανίας. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Ιένας και είναι διευθυντής του Max Weber Kolleg στο Πανεπιστήμιο της Ερφούρτης. Η διδακτορική του διατριβή είχε ως θέμα την ταυτότητα και την πολιτική στο έργο του Charles Taylor, ενώ οι έρευνές του περιστρέφονται γύρω από τις έννοιες της επιτάχυνσης, της αλλοτρίωσης και του συντονισμού. Από τις Εκδόσεις Πλήθος κυκλοφορεί και το δοκίμιό του “Επιτάχυνση και αλλοτρίωση. Για μια Κριτική Θεωρία της χρονικότητας στην ύστερη νεωτερικότητα”.