Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης μιλά για την ταινία “Καποδίστριας”: “Βρήκαμε λόγο να διχαστούμε και να πλακωθούμε” (Βίντεο)

Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης, ένας από τους πιο έμπειρους και σεβαστούς κριτικούς κινηματογράφου στην Ελλάδα, παραχώρησε μια σπάνια τηλεοπτική συνέντευξη στην εκπομπή «Στούντιο 4» τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026. Μέσα από τη συζήτηση, ο κριτικός μίλησε όχι μόνο για την πορεία του ελληνικού κινηματογράφου και τις ταινίες που σημάδεψαν γενιές θεατών, αλλά και για την πρόσφατη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Καποδίστριας». Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης αναφέρθηκε σε προσωπικές αναμνήσεις, ιστορικές στιγμές του ελληνικού κινηματογράφου και σε διάσημους καλλιτέχνες όπως η Βάνα Μπάρμπα και ο Γιώργος Λάνθιμος, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της σχέσης του με τον χώρο της έβδομης τέχνης.

Η αρχή της αγάπης για τον κινηματογράφο

Μιλώντας για τα πρώτα του βήματα, ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης θυμήθηκε:«Η πρώτη ταινία για την οποία έγραψα κριτική ήταν ιταλική. Ήταν η ταινία “Ας ξεχάσουμε τη Βενετία”, του Φράνκο Μπρουζάτι, η οποία είχε προταθεί και για ξενόγλωσσο Όσκαρ την χρονιά εκείνη και το έχασε από το “Ταμπούρλο”». Αναφερόμενος στην αίγλη του ελληνικού κινηματογράφου στο παρελθόν, σημείωσε: «Ο ελληνικός κινηματογράφος την εποχή που ήμουν εγώ μικρούλης είχε τεράστια αίγλη στις γειτονιές. Στα σπίτια, παντού, στο “Αερόστατο” σινεμά, στον Πειραιά, στο κέντρο και στην Αθήνα όταν έβγαινες, αλλά υπήρχε και ο σουσουδισμός απέναντι στο ελληνικό και μια υποτίμηση, η οποία – έτσι κι αλλιώς – υπήρχε. Γενικά ανέκαθεν στην Ελλάδα. Δεν πάω να κάνω τον υπερπατριώτη – προς Θεού – και να μην τρελαθούμε ότι πάω στο άλλο άκρο, ότι τα δικαιώνω όλα καλά και λοιπά, αλλά υπήρχε μια άρνηση εξ αρχής. Οπότε, πολλοί εκ των υστέρων ψάχνανε να βρουν αυτά όλα τα έργα του ελληνικού κινηματογράφου για να ταυτιστούν», πρόσθεσε, σημειώνοντας: Και όλους αυτούς, ας πούμε, τον Βέγγο, που τώρα, τον έχουν κάνει πια Τσάπλιν, λέγανε αυτόν τον “σαχλαμπούχλα”, “επιτρέπεται να πηγαίνεις να βλέπεις έργα με τον Βέγγο;”. Σε ηλικία 8, 9 χρονών μου τα λέγανε αυτά. Όχι ότι ήμουν ας πούμε σε κάνα πανεπιστήμιο… Εγώ όμως τα αγαπούσα πολύ, όπως και ο κόσμος τα αγάπησε παιδιά».

Οι «ακατάλληλες» ελληνικές κωμωδίες και η ιστορική τους σημασία

Για τις κλασικές ελληνικές ταινίες που θεωρούνταν ακατάλληλες, δήλωσε:«Και στα ελληνικά υπήρχαν “ακατάλληλα” και μάλιστα κάποια που δεν τα πιάνει το μυαλό του ανθρώπου, γιατί υπάρχουν και κανόνες πάνω στο κατάλληλο και το ακατάλληλο. Δηλαδή σήμερα που δείχνουνε στα κανάλια και λέει ας πούμε με τις σημάνσεις για “εκφορά λόγου προκλητική” ή “τολμηρές σκηνές”, “ναρκωτικά” ή τέτοια. Αυτά όλα είναι στοιχεία με τα οποία αποφασίζεται ένα έργο αν θα κριθεί κατάλληλο ή ακατάλληλο. Τότε απλώς δεν τα γράφανε όλα αυτά. Το διαλέγανε… ως ακατάλληλο. Βέβαια, μέσα σ’ όλα αυτά, ειδικά μέχρι το ’60 μέχρι έρθει η Ένωσις Κέντρου του Γιώργος Παπανδρέου που εκεί λίγο αμβλύνθηκαν τα πράγματα, οτιδήποτε μέσα είχε απιστία… έβγαινε ακατάλληλο. Ακατάλληλο ήταν το “Ούτε γάτα ούτε ζημιά”. Ακατάλληλο ήταν του Χατζηχρήστου “Ο Δήμος από τα Τρίκαλα”. Μιλάω για τέτοια. Δεν λέω για τα κοινωνικά “Της μιας δραχμής τα γιασεμιά” με τη Λάσκαρη, αυτά είναι λογικό να είναι ακατάλληλα. Επίσης “Το δόλωμα” και η “Βίλα των οργίων”, γιατί ήταν η μοιχεία και είναι το ίσως το μοναδικό έργο ελληνικό που δείχνει καθαρά περιστατικό μοιχείας. Ήταν ποινικό αδίκημα, μέχρι το ’82, ο Παπανδρέου το κατάργησε. Οπότε, η απιστία ήτανε ένα ποινικό αδίκημα, άρα το έργο που την περιέκλειε, να το πω έτσι, ήταν ακατάλληλο».

Συναντήσεις και αναμνήσεις από τη διεθνή σκηνή

Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης θυμήθηκε τη γνωριμία του με τη Βάνα Μπάρμπα στην τελετή των Όσκαρ:«Είμαι εγώ στη σειρά στο μπαρ εκεί πέρα, πριν αρχίσει η απονομή κι εκεί συνάντησα τη Βάνα, που συμμετείχε με το “Mediterraneo”. Είχαμε βρεθεί όλες τις προηγούμενες μέρες, είχαμε κάνει και παρέα, ήταν κι ο Γιώργος ο Βογιατζής, ήταν υπέροχα. Λοιπόν, και είμαι στη σειρά, έρχεται η Βάνα, και της λέω “να σε κεράσω;”. Μου λέει “ναι αμέ”. Και δίπλα της έρχεται ο Μπερλουσκόνι, που τη συνόδευε. Ο οποίος ήτανε όχι ακριβώς παραγωγός, αλλά ο χρηματοδότης της εταιρείας Τσέκι Γκόρι, που είχε κάνει παραγωγή του “Mediterraneo”. Και τον ρώτησα μου ‘πε “ευχαριστώ πολύ”, και πήρα τρία ποτήρια. 6 δολάρια το ένα έκανε». Για την πιθανότητα καριέρας της Βάνας Μπάρμπα στο Χόλιγουντ, τόνισε: «Βεβαίως και η Βάνα Μπάρμπα θα μπορούσε να κάνει καριέρα στο Χόλιγουντ. Αν ήταν από τη στόφα εκείνη που ζει μόνο για τη δουλειά της. Αν δηλαδή το ήθελε πραγματικά να γίνει ηθοποιός, να κάνει καριέρα. Αυτό θα μπορούσε να την οδηγήσει σε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα, ίσως και ψηλά. Αλλά η ίδια δεν το καταλάβαινε αυτό το πράγμα. Δεν ήτανε μέσα της στα σχέδιά της, δεν το είχε δει έτσι». Όταν ρωτήθηκε για την ερώτηση στην συνέντευξη Τύπου: «Όταν έγινε η συνέντευξη Τύπου για το “Mediterraneo”, που υποψήφιο για τη ξενόγλωσση κατηγορία ρωτήσανε τη Βάνα Μπάρμπα “Πώς αισθάνεστε που είναι από μια χώρα που έχει γεννήσει τη Σοφία Λόρεν και την Τζίνα Λολομπριγκίτα;” και τους απάντησε: “Κάνετε λάθος, είμαι από μια χώρα που έχει γεννήσει τη Μελίνα Μερκούρη και την Ειρήνη Παππά, γιατί είμαι Ελληνίδα”».  

Παράλληλα, μίλησε για τον Γιώργο Λάνθιμο: «Ο Λάνθιμος είναι μια περίπτωση ανθρώπου που τον σέβονται στο Χόλιγουντ. Σαφέστατα και τον σέβονται. Και ήρθε εντελώς από το πουθενά. Γιατί ο Λάνθιμος δεν σπρώχτηκε ούτε από τίποτε κόμματα, ήταν και σε μια άλλη εποχή, ούτε από τίποτε παράγοντες, ούτε από υπουργείο, ούτε από κράτη».

Διχασμοί, ζήλια και η ταινία «Καποδίστριας»

Για τη ζήλια στον χώρο της τέχνης και την ελληνική κοινωνία, ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης τόνισε: «Τους τρώει τη ζήλια, τον φθόνο. Τους τρώνε γενικά στην Ελλάδα τους ανθρώπους που κάνουν επιτυχία. Σε όλα τα επαγγέλματα, σε όλες τις ειδικότητες, σε όλους τους κλάδους. Τρωγόμαστε μεταξύ μας. Αυτό το διχαστικό υπάρχει για τα πάντα. Δηλαδή βλέπεις τώρα τι γίνεται τον “Καποδίστρια” που βρήκαμε λόγο να διχαστούμε και να πλακωθούμε…».Για την ιστορική σημασία και την επιτυχία της ταινίας, κατέληξε: «Αυτή η ταινία έχει και ένα θέμα ιστορικό, εθνικό, πατριωτικό που θα ανεβάσει του Έλληνα λίγο το φρόνημα».