Οι μυστικές υπηρεσίες αγοράζουν δεδομένα για τον εντοπισμό πιθανών στόχων

Οι μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών παραδοσιακά βασίζονταν στην παρακολούθηση τηλεφωνικών δικτύων και διαδικτυακών κόμβων για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με πιθανούς στόχους. Σήμερα, αποκτούν ολοένα και πιο εύκολα πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα με έναν διαφορετικό τρόπο: τα αγοράζουν, όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα των Financial Times.

Η διαφημιστική πληροφορία, γνωστή ως Adint (advertising intelligence), αποτελεί πλέον μία από τις βασικές πηγές κυβερνητικής επιτήρησης, σύμφωνα με έρευνα Γερμανών ακαδημαϊκών στον τομέα της ασφάλειας.

Ρυθμιστικό κενό

Ενώ οι κυβερνήσεις έχουν θεσπίσει αυστηρούς κανόνες για την υποκλοπή δεδομένων πολιτών μέσω τηλεφωνικών παρακολουθήσεων ή μαζικής συλλογής πληροφοριών, οι κανονισμοί που διέπουν τη χρήση του Adint είναι πολύ πιο ασαφείς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανύπαρκτοι. Οι εταιρείες συλλογής και εμπορίας δεδομένων συγκεντρώνουν πλέον τόσο μεγάλο όγκο πληροφοριών για τους καταναλωτές, ώστε η ανάλυσή τους μπορεί συχνά να προσφέρει μια πολύ πιο λεπτομερή εικόνα για έναν πιθανό στόχο από ό,τι οι παραδοσιακές μέθοδοι κρατικής επιτήρησης.

«Οι υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας, μέσω εμπορικών προμηθευτών, αποκτούν πρόσβαση σε συνεχή ροή δεδομένων. Αυτά περιλαμβάνουν μοναδικά αναγνωριστικά κινητών συσκευών, ακριβή στοιχεία τοποθεσίας σε βάθος χρόνου, καθώς και λεπτομερή προφίλ χρηστών εφαρμογών που συνδέονται με τις συγκεκριμένες συσκευές», εξηγεί ο Τόρστεν Βέτσλινγκ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

«Σε αυτά τα δεδομένα μπορεί να περιλαμβάνονται τα πάντα- από βασικά στοιχεία όπως η ηλικία, το φύλο και η τοποθεσία- έως εξαιρετικά ευαίσθητες πληροφορίες ή συμπεράσματα σχετικά με πολιτικές η θρησκευτικές πεποιθήσεις και σεξουαλικό προσανατολισμό», προσθέτει.

Η μελέτη χαρακτηρίζει τη χρήση του Adint ως μια «κοσμοϊστορική» αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών πληροφοριών.

Η Interface, μια ευρωπαϊκή δεξαμενή σκέψης που ειδικεύεται σε θέματα τεχνολογίας και επιτήρησης, παρουσίασε τα ευρήματα της μελέτης της, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από 11 εθνικές εποπτικές αρχές και επιθεωρητές με νομική αρμοδιότητα να παρακολουθούν και να ελέγχουν τις δραστηριότητες των εγχώριων και ξένων υπηρεσιών πληροφοριών στις χώρες τους.

Μια πρακτική που δεν παρατηρείται μόνο στις ΗΠΑ

Η χρήση του Adint περιλαμβάνει τόσο έτοιμα εργαλεία ανάλυσης πληροφοριών που χρησιμοποιούνται από μικρότερα κράτη όσο και τη συστηματική αγορά εμπορικών βάσεων δεδομένων από ισχυρότερες υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι μεγάλες μυστικές υπηρεσίες αγοράζουν μαζικά εμπορικά δεδομένα είτε απευθείας είτε μέσω εταιρειών «βιτρίνα», προκειμένου να αποκρύψουν την ταυτότητα και τα ενδιαφέροντά τους.

«Αυτές οι πρακτικές κερδίζουν συνεχώς έδαφος, όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έχουν ήδη αναφερθεί εκτενώς, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο λόγος είναι ο τεράστιος όγκος και η έκταση των δεδομένων που είναι πλέον διαθέσιμα προς εμπορική αξιοποίηση», δήλωσε ο Βέτσλινγκ.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκοί εποπτικοί φορείς ζητούν ολοένα και πιο έντονα τη θέσπιση κανόνων για τη ρύθμιση αυτών των πρακτικών. Πολλοί από τους νόμους που θεσπίστηκαν μετά τις αποκαλύψεις του Έντουαρντ Σνόουντεν το 2013 θεωρούνται πλέον ξεπερασμένοι. Οι καταναλωτές συχνά παραχωρούν, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, περισσότερα δικαιώματα από όσα προβλέπει η νομοθεσία, αποδεχόμενοι αβασάνιστα τους όρους χρήσης που διέπουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις ηλεκτρονικές συσκευές ή τις διαδικτυακές υπηρεσίες.

Ακόμη και οι ίδιες οι υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επισημάνει στις κυβερνήσεις τους τα νομικά κενά. Η γαλλική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών DGSE ζήτησε ήδη από το 2021 από τους νομοθέτες να δημιουργήσουν ένα νομικό πλαίσιο για την αγορά εμπορικών δεδομένων, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα κάποια συμφωνία.

Πηγή: Financial Times