πώς η Ιρλανδία συμβουλεύεται το κοινό για την προεδρία της στην ΕΕ

Κάθε έξι μήνες, διαφορετικό κράτος μέλος της ΕΕ αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθοδηγώντας τις διαπραγματεύσεις για τις πιο κρίσιμες ευρωπαϊκές υποθέσεις πολιτικής.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Παρότι οι δημόσιες διαβουλεύσεις με τους πολίτες για το πώς μια κυβέρνηση θα πρέπει να ασκήσει την Προεδρία και σε ποια θέματα να επικεντρωθεί ενθαρρύνονται, τα κράτη μέλη επιλέγουν διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας με το κοινό.

Οι περισσότερες κυβερνήσεις βασίζονται σε στοχευμένες, περιορισμένης εμβέλειας διαβουλεύσεις με την εγχώρια βιομηχανία, τον ακαδημαϊκό κόσμο και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και σε διαθεσμικό διάλογο.

Η προσέγγιση της Ιρλανδίας στην ενεργοποίηση της συμμετοχής των πολιτών ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα διαφανές, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό μοντέλο, που έδωσε σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ουσιαστική δυνατότητα συμβολής.

Επιπλέον, αυτή η διαδικασία αμφισβητεί την επικρατούσα αντίληψη ότι ένα κράτος μέλος έχει περιορισμένα περιθώρια να αποτυπώσει την εθνική του οπτική στην ημερήσια διάταξη της Προεδρίας.

Ο σχεδιασμός της διαβούλευσης

Η δημόσια διαβούλευση στην Ιρλανδία ξεκίνησε στις 5 Νοεμβρίου 2025, δηλαδή οκτώ ολόκληρους μήνες πριν από την ιρλανδική Προεδρία, και διήρκεσε πέντε εβδομάδες και τρεις ημέρες, ενώ καθυστερημένες υποβολές έγιναν δεκτές για μερικές ημέρες μετά την προθεσμία.

Η διαβούλευση ανακοινώθηκε δημόσια σε διάφορες κυβερνητικές και μη κυβερνητικές πλατφόρμες, μεταξύ άλλων σε κυβερνητικές ιστοσελίδες και μέσω δελτίων Τύπου.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε τέσσερις υποχρεωτικές ερωτήσεις σχετικά με το προφίλ τους και σε πέντε απλές ερωτήσεις, με όριο απάντησης 500 λέξεις ή λιγότερο:

• Ερώτηση 1: Ποιες θα πρέπει να είναι οι βασικές θεματικές προτεραιότητες που θα επιλέξει η Ιρλανδία για την Προεδρία της στο Συμβούλιο το 2026;
• Ερώτηση 2: Ποιοι συγκεκριμένοι τομείς πολιτικής και ποιες νομοθετικές προτάσεις θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για την ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου το 2026; Τι θα πρέπει να επιδιώξει να πετύχει η ιρλανδική Προεδρία σε αυτούς τους τομείς;
• Ερώτηση 3: Πώς μπορεί το έργο του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της ιρλανδικής Προεδρίας να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή θετική επίδραση στους ανθρώπους, τις επιχειρήσεις και τις κοινότητες σε όλη την ΕΕ;
• Ερώτηση 4: Με ποιον τρόπο μπορούμε να ενημερώσουμε αποτελεσματικότερα τους πολίτες για τις αξίες και τα οφέλη της συμμετοχής στην ΕΕ και να καλλιεργήσουμε αίσθημα συμμετοχής των πολιτών στην ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ;
  Η πέμπτη ερώτηση ήταν ανοικτή για τυχόν πρόσθετα σχόλια.

Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης

Η διαβούλευση συγκέντρωσε 484 υποβολές από ιδιώτες, ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, επιχειρήσεις, ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους φορέων.

Όπως φαίνεται στο Παράρτημα I της περίληψης της διαβούλευσης, το ιρλανδικό κοινό έθεσε ως προτεραιότητα την ανταγωνιστικότητα (14,15 %), τις αξίες (12,32 %) και την υγεία (11,46 %).

Σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα, το 57,8 % ανέδειξε την απλούστευση ως ύψιστη προτεραιότητα, ενώ το 36,2 % εστίασε στην τεχνολογική πρόοδο, την καινοτομία και την έρευνα.

Τα θετικά σημεία

Η ανοικτή και συμπεριληπτική μορφή της δημόσιας διαβούλευσης επέτρεψε στους Ιρλανδούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής όχι μόνο να αποτυπώσουν τοπικές απόψεις και να προσαρμόσουν ανάλογα τις θέσεις τους, αλλά και να ενισχύσουν την ενημέρωση του κοινού και, πιθανόν, να αφυπνίσουν το ενδιαφέρον για τα ευρωπαϊκά θέματα, για τα οποία συνήθως ελάχιστοι δείχνουν ενδιαφέρον.

Άλλο στοιχείο που αξίζει να υπογραμμιστεί είναι η απλότητα του σχεδιασμού της διαβούλευσης.

Η διαδικασία υποβολής, η διάρκεια της διαβούλευσης και η μορφή των ερωτήσεων ήταν σαφείς και απλές, επιτρέποντας σε όλα τα τμήματα της κοινωνίας – και όχι μόνο σε όσους ασχολούνται ήδη ενεργά με τα ευρωπαϊκά ή τα δημόσια ζητήματα – να συμμετάσχουν ελεύθερα.

Τέλος, η δημοσίευση μιας ανοικτής, αναλυτικής περίληψης 30 σελίδων, με λεπτομερείς πληροφορίες για τους συμμετέχοντες και τις απόψεις τους, αποτελεί πρακτική διαφάνειας από την οποία μπορούν να αντλήσουν διδάγματα τόσο τα επιμέρους κράτη μέλη της ΕΕ όσο και τα ίδια τα θεσμικά όργανα της Ένωσης.