«Ποτέ μη χάσεις το κλειδί»: Η Γεωμετρία του εγκλωβισμού στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα – Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Θωμά Σίδερη

Το νέο βιβλίο του δημοσιογράφου, κινηματογραφιστή και διδάκτορα Ανθρωπογεωγραφίας Θωμά Σίδερη, με τίτλο «Ποτέ μη χάσεις το κλειδί – Γεωμετρία του εγκλωβισμού στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα: Η αρχιτεκτονική της κατοχής», παρουσιάζεται για πρώτη φορά την Τρίτη 30 Ιουνίου, στις 18:30, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.

Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις New Star, αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση στη σχέση χώρου, εξουσίας και κατοχής στον παλαιστινιακό χώρο. Αντί να λειτουργεί ως μια ιστορική καταγραφή των γεγονότων, επιχειρεί να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ο χώρος μετατρέπεται σε μηχανισμό ελέγχου, αποκλεισμού και διαχείρισης της καθημερινής ζωής.

Στις σελίδες του αναλύεται η εξέλιξη της παλαιστινιακής πραγματικότητας από τη Νάκμπα έως σήμερα, εξετάζοντας την προσφυγική διασπορά, την κατοχή του 1967, τις Συμφωνίες του Όσλο, τον κατακερματισμό της Δυτικής Όχθης, την επέκταση των εποικισμών, την κατασκευή του Τείχους και το ιδιαίτερο καθεστώς της Γάζας. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, κάθε ιστορική περίοδος αναδιαμορφώνει τη «γεωμετρία» του χώρου, επηρεάζοντας καθοριστικά την καθημερινότητα και την κινητικότητα των κατοίκων.

Βασικός άξονας του έργου είναι η έννοια του «εγκλωβισμού», η οποία προσεγγίζεται όχι ως αποτέλεσμα της ύπαρξης φυσικών συνόρων, αλλά ως ένα σύνθετο σύστημα υποδομών, διοικητικών μηχανισμών, σημείων ελέγχου και καθεστώτων αδειοδότησης που καθορίζουν την πρόσβαση, τη μετακίνηση και τη δυνατότητα κατοίκησης.

Το βιβλίο συνομιλεί θεωρητικά με το έργο των Michel Foucault, Henri Lefebvre, Doreen Massey και Edward Said, αναπτύσσοντας ένα ενιαίο ερμηνευτικό πλαίσιο για τη σχέση ανάμεσα στον χώρο, την εξουσία και την ταυτότητα. Παράλληλα, εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η εμπειρία της προσφυγιάς, οι καταυλισμοί και η συλλογική μνήμη διαμορφώνουν την παλαιστινιακή ταυτότητα, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έννοια του sumud, ως καθημερινή πρακτική επιμονής και συνέχειας μέσα σε συνθήκες διαρκούς πίεσης.

Όπως επισημαίνεται, η «Γεωμετρία του Εγκλωβισμού» φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ευρύτερο θεωρητικό εργαλείο για την κατανόηση σύγχρονων μορφών χωρικής εξουσίας, υπερβαίνοντας τα γεωγραφικά όρια της Παλαιστίνης και προτείνοντας μια νέα ανάγνωση της σχέσης ανάμεσα στον χώρο, την πολιτική και την κοινωνία.

Το βιβλίο αποτελεί, επίσης, το προοίμιο της μεταδιδακτορικής έρευνας του Θωμά Σίδερη με θέμα τα «Τοπία Ανατολής» στον παλαιστινιακό χώρο, η οποία υλοποιείται με την υποστήριξη της Σχολής Καλών Τεχνών και Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου της Βηρυτού και της Σχολής Καλών Τεχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου Al-Quds της Ιερουσαλήμ.

Ο Θωμάς Σίδερης είναι δημοσιογράφος, κινηματογραφιστής, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και διδάκτορας Ανθρωπογεωγραφίας.