Σε ισχύ οι δασμοί 50% από τον Τραμπ στον Καναδά – Αντεπίθεση Κάρνεϊ και στροφή σε νέες αγορές

Οι νέοι δασμοί ύψους 50% που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ σε συγκεκριμένα καναδικά προϊόντα τέθηκαν σε ισχύ το Σάββατο, προκαλώντας νέο πλήγμα στις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών και ενισχύοντας την προσπάθεια της Οτάβα να περιορίσει την εξάρτησή της από την αμερικανική αγορά.

Η στρατηγική του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ βασίζεται στην αναζήτηση νέων εμπορικών εταίρων, στην ενίσχυση της εγχώριας αγοράς και στην υλοποίηση μεγάλων επενδυτικών έργων.

Ισχυρή εξάρτηση από τις ΗΠΑ

Οι οικονομίες Καναδά και ΗΠΑ είναι στενά συνδεδεμένες, καθώς περίπου το 70% των καναδικών εξαγωγών κατευθύνεται προς την αμερικανική αγορά.

Οι προηγούμενοι δασμοί του Τραμπ σε αυτοκίνητα, χάλυβα, αλουμίνιο και ξυλεία έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικές πιέσεις στην καναδική οικονομία, με απώλειες θέσεων εργασίας και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Μάλιστα, ο Καναδάς εισήλθε φέτος σε τεχνική ύφεση, μετά από δύο συνεχόμενα τρίμηνα οικονομικής συρρίκνωσης.

Οι νέοι δασμοί επιβλήθηκαν μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Οτάβα και Ουάσινγκτον και αφορούν προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, δηλαδή περίπου το 5,5% των καναδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Στα προϊόντα που επηρεάζονται περιλαμβάνονται από μπαστούνια χόκεϊ έως τσιμέντο.

Ο Κάρνεϊ δήλωσε ότι ο Καναδάς θα απαντήσει επιβάλλοντας αντίστοιχους δασμούς, «δολάριο προς δολάριο», με στόχο την προστασία εργαζομένων και επιχειρήσεων.

Πιέσεις στη συμφωνία USMCA

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι νέοι δασμοί αφορούν και προϊόντα που μέχρι σήμερα καλύπτονταν από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού, γνωστή ως USMCA.

Ο καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Ρίτσαρντ Ουελέ του Πανεπιστημίου Laval του Κεμπέκ χαρακτήρισε την εξέλιξη ανησυχητική, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα η USMCA λειτουργούσε ως «ασπίδα» για το καναδικό εμπόριο.

Ο Τραμπ αρνήθηκε την 1η Ιουλίου να ανανεώσει τη συμφωνία με τους υφιστάμενους όρους, με αποτέλεσμα να υπόκειται πλέον σε ετήσιες επανεξετάσεις.

Ωστόσο, η Royal Bank of Canada εκτιμά ότι η πρώτη δέσμη δασμών 50% δεν αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τη συνολική ανάπτυξη της καναδικής οικονομίας, καθώς αφορά σχετικά μικρό τμήμα του συνολικού εμπορίου. Περίπου το 80% των καναδικών προϊόντων εξακολουθεί να εισέρχεται στις ΗΠΑ χωρίς δασμούς.

Στροφή σε νέες αγορές

Από την ανάληψη της πρωθυπουργίας τον Μάρτιο του 2025, ο Κάρνεϊ έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα τη διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων του Καναδά.

«Ο Καναδάς έχει αυτό που χρειάζεται ο Κόσμος», δήλωσε μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον, υπογραμμίζοντας ότι καμία χώρα δεν θα πρέπει να καθορίζει το μέλλον του Καναδά.

Ο Καναδός πρωθυπουργός έχει πραγματοποιήσει επισκέψεις στην Κίνα, την Ινδία και τη Σαουδική Αραβία, ενώ έχει ενισχύσει τις επαφές και με ευρωπαϊκές χώρες, αναζητώντας νέες εμπορικές συμφωνίες.

Τον Ιανουάριο υπεγράφη προκαταρκτική συμφωνία με την Κίνα για την εισαγωγή ηλεκτρικών οχημάτων στον Καναδά. Παράλληλα, οι σχέσεις με την Ευρώπη ενισχύθηκαν, με τον Καναδά να επιλέγει τον γερμανικό όμιλο TKMS για την κατασκευή του νέου στόλου υποβρυχίων του.

Σύμφωνα με στοιχεία του καναδικού υπουργείου Διεθνούς Εμπορίου, η αξία των εξαγωγών προς αγορές εκτός ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 11% το 2025, φτάνοντας σε κάποια στιγμή το 33% του συνόλου, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.

Ενίσχυση της εγχώριας οικονομίας

Παράλληλα με την αναζήτηση νέων αγορών, η κυβέρνηση Κάρνεϊ επιχειρεί να ενισχύσει το εσωτερικό εμπόριο.

Μία από τις πρώτες σημαντικές πρωτοβουλίες της ήταν η θέσπιση ομοσπονδιακής νομοθεσίας για τη μείωση των εμποδίων στο διαεπαρχιακό εμπόριο.

Παρά τις αντιδράσεις ορισμένων επαρχιών, οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η εγχώρια αγορά του Καναδά έχει αρχίσει να αποκτά μεγαλύτερη δυναμική.

Η κυβέρνηση έχει επίσης δημιουργήσει το Major Projects Office, με στόχο την επιτάχυνση μεγάλων επενδύσεων και τη μείωση της γραφειοκρατίας που καθυστερεί την έγκριση σημαντικών έργων.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επεκτάσεις των λιμανιών του Μόντρεαλ και του Βανκούβερ, νέα μεταλλεία για την αξιοποίηση κρίσιμων ορυκτών, αλλά και η στήριξη ενός αγωγού πετρελαίου από την Αλμπέρτα προς τον Ειρηνικό.

Συνολικά, η καναδική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει επενδύσεις περίπου 115 δισ. καναδικών δολαρίων σε υποδομές και επιπλέον 82 δισ. δολάρια για την άμυνα τα επόμενα χρόνια, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την οικονομική και στρατηγική αυτονομία της χώρας.

Πηγή: AFP