Στα 290 τα επιβεβαιωμένα κρούσματα -58 σε μια εβδομάδα

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μία από τις δυσκολότερες επιδημιολογικές περιόδους για τον ιό του Δυτικού Νείλου στη νεότερη ιστορία της χώρας, με την Ελλάδα να κατατάσσεται πλέον στη δεύτερη θέση των πιο επιβαρυμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ (Σεπτέμβριος 2026), τα επιβεβαιωμένα εγχώρια κρούσματα έχουν φτάσει τα 290 —με 58 νέα περιστατικά μέσα σε μόλις μία εβδομάδα— ενώ οι θάνατοι ανέρχονται σε 24 (όλοι σε άτομα άνω των 65 ετών, με διάμεση ηλικία τα 83 έτη). Η πίεση στο σύστημα υγείας είναι αισθητή, καθώς νοσηλεύονται 63 ασθενείς, εκ των οποίων οι 32 βρίσκονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Παράλληλα, η γεωγραφική διασπορά εκτείνεται σε τουλάχιστον 69 δήμους της χώρας —με την Αττική στο επίκεντρο— ενώ έχουν καταγραφεί και 14 περιστατικά λοίμωξης σε ιπποειδή σε 9 οικισμούς.

Το «Κοκτέιλ» της Έξαρσης: Κλίμα, Πτηνά και Απρόβλεπτη Φύση

Η έντονη φετινή δραστηριότητα του ιού δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα της συνέργειας τριών βασικών παραγόντων:

1. Ήπιες Χειμερινές Συνθήκες & Βροχοπτώσεις: Ο ασυνήθιστα ήπιος χειμώνας του 2025-2026 σε συνδυασμό με τις αυξημένες βροχοπτώσεις δημιούργησαν πρώιμα τις κατάλληλες συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας για την ταχύτατη αναπαραγωγή των κουνουπιών (Culex).

2. Τα Μεταναστευτική Πτηνά ως Φυσική Δεξαμενή: Όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής Γκίκας Μαγιορκίνης, τα κουνούπια αποτελούν μόνο τον διαβιβαστή. Η πραγματική δεξαμενή του ιού είναι τα πτηνά (ιδίως τα μεταναστευτικά). Η αυξημένη παρουσία μολυσμένων πτηνών φέτος οδήγησε σε ταχύτερη μετάδοση του ιού στους πληθυσμούς των κουνουπιών.

3. Ενδημικότητα και Αβεβαιότητα: Ο ιός έχει εγκατασταθεί ενδημικά στην Ελλάδα από το 2010. Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Επιδημιολογίας Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η δραστηριότητα των κουνουπιών αναμένεται να διατηρηθεί αυξημένη τουλάχιστον έως το τέλος Οκτωβρίου.

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας Νικόλαος Σύψας χαρακτηρίζει την επιδημιολογική εικόνα «μάλλον κακή», σημειώνοντας ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη συρροή από το 2018. Ο ίδιος εξηγεί ότι, καθώς δεν υφίσταται μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, δεν πρόκειται για κλασική επιδημία, αλλά για περιβαλλοντικά εξαρτώμενη έξαρση που απαιτεί εντομολογική εγρήγορση και διαγνωστική ενίσχυση (όπως η πιθανή εισαγωγή ταχέων διαγνωστικών τεστ).

Κλινικό Προφίλ: Από την Ασυμπτωματική Επαφή στη Σοβαρή Νόσηση

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του ΕΟΔΥ:

Ήπια Μορφή: Περίπου 1 στους 5 μολυσμένους εκδηλώνει «πυρετό του Δυτικού Νείλου» (έως τώρα 91 καταγεγραμμένα κρούσματα με ήπια/χωρίς εκδηλώσεις από το ΚΝΣ), ο οποίος συχνά συγχέεται με μια συνηθισμένη καλοκαιρινή ίωση.

• Σοβαρή Νευροδιεισδυτική Νόσος: Σε λιγότερο από 1% των συνολικών μολύνσεων (στη φετινή έξαρση έχουν καταγραφεί 199 τέτοια σοβαρά περιστατικά), ο ιός προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει:

  • Εγκεφαλίτιδα: Φλεγμονή του εγκεφαλικού ιστού με πιθανή σύγχυση ή κώμα.

  • Μηνιγγίτιδα: Φλεγμονή των μεμβρανών που περιβάλλουν τον εγκέφαλο.

  • Οξεία Χαλαρή Παράλυση: Αιφνίδια αδυναμία στα άκρα που προσομοιάζει με πολιομυελίτιδα.

Ομάδες Υψηλού Κινδύνου: Αν και η μεγάλη ηλικία (άνω των 60-65 ετών) και τα υποκείμενα νοσήματα (καρδιοπάθειες, διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια, ανοσοκαταστολή) αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο επιπλοκών, ο καθηγητής Ν. Σύψας υπογραμμίζει ότι «κανείς δεν διαθέτει πλήρη ανοσία», φέρνοντας ως παράδειγμα νεότερους, προηγουμένως υγιείς ασθενείς που χρειάστηκε να νοσηλευτούν.

Γραμμή Άμυνας: Μέτρα Προστασίας σε Ατομικό και Δημόσιο Επίπεδο

Καθώς δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε εμβόλιο για τον άνθρωπο, η αντιμετώπιση στα νοσοκομεία είναι υποστηρικτική και η πρόληψη αποτελεί το μόνο ουσιαστικό όπλο αναχαίτισης.

1. Εξάλειψη Εστιών Αναπαραγωγής (Στάσιμα Νερά)

Τα κουνούπια χρειάζονται ελάχιστη ποσότητα στάσιμου νερού για να αποθέσουν τα αβγά τους.

• Αποστράγγιση: Αδειάζετε τακτικά πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, ποτίστρες ζώων, διακοσμητικά δοχεία και παιχνίδια εξωτερικού χώρου (τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα).

• Καθαρισμός: Συντηρείτε υδρορροές, λούκια και φρεάτια ώστε να μην λιμνάζουν νερά.

• Κάλυψη: Σκεπάζετε στεγανά βαρέλια, δεξαμενές και εξαερισμούς βόθρων με ειδικές σήτες.

2. Ατομική Προστασία από Τσιμπήματα

• Εντομοαπωθητικά: Χρήση εγκεκριμένων δραστικών ουσιών στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες.

• Ενδυμασία: Προτιμάτε ανοιχτόχρωμα, φαρδιά ρούχα που καλύπτουν χέρια και πόδια, ιδιαίτερα κατά την αυγή και το σούρουπο.

• Θωράκιση Κατοικίας: Τοποθέτηση και συντήρηση σητών σε παράθυρα/πόρτες, χρήση κουνουπιέρας (ειδικά σε βρέφη και ηλικιωμένους) και λειτουργία ανεμιστήρων ή κλιματιστικών (το ρεύμα αέρα εμποδίζει την πτήση των έντομων).