Στροφή της ιρλανδικής Προεδρίας της ΕΕ στο σκέλος των εσόδων για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο

Η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ μετατοπίζει, όπως αναμενόταν, τις διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ 2028–2034) προς το σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού, ανοίγοντας το πλέον ακανθώδες κεφάλαιο της θητείας της, που δεν είναι άλλο από τους νέους «ίδιους πόρους».

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Κατά την πρώτη τεχνική συνάντηση, την Τρίτη (7/7), το Δουβλίνο παρουσίασε την προσέγγισή του για την προώθηση των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με πληροφορίες από διπλωματικές πηγές. Η Προεδρία σχεδιάζει να επανέλθει στο ΠΔΠ σε νέα συνεδρίαση του Coreper εντός του μήνα, ενώ διμερείς επαφές με κάθε κράτος-μέλος έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη Ιουλίου, ώστε οι πρωτεύουσες να επαναδιατυπώσουν τις «κόκκινες γραμμές» τους. Το επικαιροποιημένο διαπραγματευτικό κείμενο, θα καταρτιστεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, και αναμένεται να παρουσιαστεί στο κρίσιμο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, όπου επιδιώκεται πολιτική συμφωνία πριν από το τέλος του 2026.

Σημειώνεται ότι, η Κομισιόν έχει προειδοποιήσει ότι η αδυναμία συμφωνίας για νέους ίδιους πόρους θα μπορούσε να επιβάλει περικοπές έως και 40% σε ολόκληρο τον προϋπολογισμό, με πρώτα θύματα τις δαπάνες για το κλίμα, τη φύση και τη δίκαιη μετάβαση.

«Τεστ αντοχής» με τους «φειδωλούς»

Το πολιτικό υπόβαθρο της μετατόπισης αποτυπώθηκε ήδη στην ομιλία του Ιρλανδού πρωθυπουργού Μιχάλ Μάρτιν εχθές, στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο κ. Μάρτιν υπογράμμισε αυτό που περιέγραψε ως αντίφαση ανάμεσα στις φιλοδοξίες των κρατών-μελών για το επόμενο ΠΔΠ και στην «απροθυμία τους να το χρηματοδοτήσουν επαρκώς».

Λίγες ημέρες νωρίτερα ο Επίτροπος Προϋπολογισμού Πιοτρ Σεραφίν, είχε αναφέρει πως «Ένας πιο φειδωλός προϋπολογισμός δεν είναι κατ’ ανάγκη πιο σύγχρονος», προειδοποιώντας τους «εκσυγχρονιστές» ότι οι νέες προτεραιότητες κινδυνεύουν να είναι τα πρώτα θύματα βαθύτερων περικοπών, τονίζοντας ότι ένας φειδωλός προϋπολογισμός δεν είναι απαραιτήτως και φθηνότερος για τον Ευρωπαίο φορολογούμενο, καθώς στρατηγικές επενδύσεις σε άμυνα και ασφάλεια θα μετακυλούνταν απλώς στους εθνικούς προϋπολογισμούς, με κίνδυνο αλληλοεπικαλύψεων και απώλειας οικονομιών κλίμακας.

Ένας από τους πιθανούς στόχους των περικοπών είναι το προτεινόμενο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (European Competitiveness Fund), του οποίου οι «φειδωλές» χώρες συγκαταλέγονται τόσο στους ισχυρότερους υποστηρικτές όσο και στους δυνητικά σημαντικούς ωφελούμενους. Σε διαπραγματευτικό έγγραφο που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο, η Κύπρος (τότε προεδρεύουσα των εργασιών του Συμβουλίου) είχε προτείνει βαθύτερες περικοπές στο συγκεκριμένο Ταμείο απ’ ό,τι στις εθνικές κατανομές, όπως οι αγροτικές δαπάνες.

Το Δουβλίνο στοχεύει σε ρεαλιστική συμφωνία

Στη συζήτηση του Ιουνίου, στη Σύνοδο Κορυφής, οι «φειδωλές» χώρες εμφανίστηκαν απομονωμένες, με την ομάδα των «Φίλων της Συνοχής» (μεταξύ των οποίων Ρουμανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Τσεχία, Κροατία, Σλοβακία και Βουλγαρία) να εκφράζει ικανοποίηση για τη διατήρηση των πόρων υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών και της γεωργίας.

Το επόμενο ΠΔΠ, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών και τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ συνοδεύεται από περίπου 22 νομοθετικές πράξεις που πρέπει να ψηφιστούν εντός του 2027, ώστε τα κονδύλια να αρχίσουν να ρέουν από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Το Δουβλίνο, το οποίο επικαλείται την επιτυχή διαμεσολάβησή του στη συμφωνία του ΠΔΠ το 2013, καλείται τώρα να επαναλάβει το εγχείρημα σε ένα σαφώς πιο απαιτητικό δημοσιονομικό περιβάλλον, με τη χρηματοδότηση όχι μόνο της συνοχής και της γεωργίας, αλλά και της ασφάλειας, της βιομηχανικής πολιτικής, της ενεργειακής μετάβασης, της Ουκρανίας και της ετοιμότητας για τη διεύρυνση.