«Αυτό επανεκκινεί μια περίοδο διαβουλεύσεων, μια περίοδο ακρόασης ενόψει του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, όπου ο στόχος είναι να βρεθεί λύση, με σκοπό την εξεύρεση των μέσων χρηματοδότησης για την υποστήριξη της Ουκρανίας το 2026 και το 2027», δήλωσε η Πάολα Πινό, εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν για τη σημερινή συνάντηση της Προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ και τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες: Έλενα Αποστολίδου

Η συνάντηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, ενώ η παρουσία του Γερμανού καγκελαρίου που τάσσεται με την πλευρά της Προέδρου της Κομισιόν, σηματοδοτεί ακόμη μια προσπάθεια να κάμψουν την αντίσταση του Βέλγου πρωθυπουργού και να επιτευχθεί η πολυπόθητη συμφωνία αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχειών που βρίσκονται στο βελγικό αποθετήριο της Euroclear.

Ο Μπαρτ Ντε Βέβερ, μετά το «όχι» που έδωσε σε αυτό το σενάριο, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του, η οποία εκφράζεται και από τον βελγικό Τύπο, για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δόθηκε την περασμένη Τετάρτη και επιμένει – παρά τις αντιρρήσεις που εκφράστηκαν και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα- στην αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, υπό μορφή δανείου στην Ουκρανία.

Η πίεση του χρόνου

Ο χρόνος κυλάει αντίστροφα μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου και τη Σύνοδο των Ηγετών της ΕΕ που πρέπει να δώσουν το πράσινο φως για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας την επόμενη διετία και φυσικά να ανακοινώσουν τον τρόπο που θα γίνει. Η πίεση που δέχεται ο Βέλγος πρωθυπουργός είναι πολύ μεγάλη και παρά τις διαβεβαιώσεις της φον ντερ Λάιεν για «καταμερισμό ευθυνών και συνεπειών», αλλά και των εγγυήσεων του προϋπολογισμού της ΕΕ, ο ίδιος δεν υπαναχωρεί από τις θέσεις του. Η σημερινή συνάντηση από Ευρωπαίους αξιωματούχους κρίνεται καθοριστική, καθώς θα δείξει τα περιθώρια που υπάρχουν να μεταπείσουν τον Βέλγο πρωθυπουργό στο «στρατόπεδο» φον ντερ Λάιεν – Μερτς.

Την κατάσταση κάνει πιο δύσκολη μια διμερής επενδυτική συμφωνία που έχει υπογραφεί μεταξύ αρκετών κρατών μελών της Ε.Ε. και της Ρωσίας. Και το Βέλγιο είναι ένα από αυτά. Όπως δήλωσε σχετικά ο Μπάλαζ Ουιβάρι, εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν σήμερα, «μία από τις ανησυχίες είναι να εξετάσουμε πώς μπορούμε σε αυτή τη συγκυρία να αμοιβαιοποιήσουμε τον κίνδυνο και να παράσχουμε πρόσθετες ασφαλιστικές δικλείδες πέρα από αυτές που ήδη περιλαμβάνονται στη διμερή επενδυτική συμφωνία. Αυτό είναι επίσης κάτι που εξετάζουμε πολύ προσεκτικά».

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβότ, μετά την απογοήτευση που εξέφρασε από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ για την πρόταση της Κομισιόν, επανέρχεται με σημερινή συνέντευξή του στο φλαμανδικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό λέγοντας πως αποτελεί «γιγάντιο κίνδυνο» η χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων της βελγικής εταιρείας Euroclear για ένα δάνειο ανάκαμψης προς την Ουκρανία και ότι υπάρχει η αίσθηση ότι «το Βέλγιο στριμώχνεται στη γωνία» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η πρόταση για τη χορήγηση δανείου επανορθώσεων στην Ουκρανία, μέσω των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην ΕΕ, θα συζητηθεί κατά τη συνάντηση που θα έχουν το απόγευμα της Παρασκευής (05/12), η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ.

Τη συνάντηση επιβεβαίωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Πάολα Πίνιο, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τον τόπο και την ακριβή ώρα. Όπως διευκρίνισε, η Πρόεδρος της Επιτροπής θα συναντηθεί αρχικά με τον Γερμανό Καγκελάριο, ενώ στη συνέχεια θα συμμετάσχει και ο Βέλγος πρωθυπουργός. «Θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν περαιτέρω την πρόταση που παρουσίασε πριν από δύο ημέρες η Πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν, η οποία έρχεται την κατάλληλη χρονική στιγμή και συνοδεύεται από τη σχετική νομοθετική βάση, προκειμένου να επανεκκινήσει η συζήτηση με τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Βελγίου», σημείωσε η Π. Πίνιο.

Η εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση, ανοίγει μια νέα περίοδος διαβουλεύσεων ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, το οποίο καλείται να καταλήξει σε συμφωνία. Υπενθύμισε, επίσης, ότι στο προηγούμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι ηγέτες της ΕΕ ανέθεσαν στην Επιτροπή να παρουσιάσει μια λύση για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027.

Ερωτηθείσα σχετικά με το «μηχανισμό αλληλεγγύης» για τον επιμερισμό των βαρών και τις εθνικές εγγυήσες, η Π. Πίνιο περιορίστηκε να πει ότι η πρόταση της Επιτροπής βασίστηκε στις διαβουλεύσεις που έλαβαν χώρα τις τελευταίες εβδομάδες σε διάφορα επίπεδα με τα κράτη-μέλη και ιδίως σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων. Υπενθύμισε, ακόμη, ότι η Φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει πως η πρότασή της λαμβάνει υπόψη «σχεδόν όλες» τις ανησυχίες του Βελγίου.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ δήλωσε χθες στην Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων, ότι δεν υπάρχει «καμία αμφιβολία ότι το Βέλγιο στηρίζει σταθερά την Ουκρανία και είναι πρόθυμο να κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να ενισχύσει και να υποστηρίξει περαιτέρω τη χώρα». Εξέφρασε πάντως τη λύπη του για «τα υπονοούμενα και τις ψευδείς ειδήσεις που κυκλοφορούν» σχετικά με τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στη Euroclear, υπογραμμίζοντας: «το Βέλγιο είναι πρόθυμο να κάνει θυσίες, αλλά δεν πρέπει να κληθεί να κάνει το αδύνατο».

Σε ανάρτηση του στο «Χ», ο Βέλγος πρωθυπουργός αναφέρει: «Στο Κοινοβούλιο, απάντησα σε ερωτήσεις σχετικά με τη θέση της χώρας μας για τη Euroclear. Πολλοί ψευδείς υπαινιγμοί διαδίδονται για να μας ασκήσουν πίεση, αλλά οι όροι μας είναι λογικοί και εποικοδομητικοί. Δεν πρόκειται να επιβαρυνθούμε με ανεύθυνους κινδύνους».

Στη Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες, βρίσκονται «ακινητοποιημένα» περίπου Euro183 δισεκατομμύρια της Κεντρικής Τράπεζα της Ρωσίας.