Σύνοδος Κορυφής: Οι «27» αναμένουν αποτελέσματα από το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και όρισαν στρατηγική συζήτηση τον Οκτώβριο

Ελάχιστα ήταν τα νέα στοιχεία που πρόσθεσε στο μεταναστευτικό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης-19ης Ιουνίου. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ επιβεβαίωσαν την τρέχουσα πορεία, ζητώντας εντατικοποίηση της εργασίας σε όλα τα μέτωπα, και μετέθεσαν για τον Οκτώβριο τη στρατηγική συζήτηση.

Βρυξέλλες — Ανταπόκριση Γιώργος Συριόπουλος

Οι ηγέτες κλήθηκαν να αξιολογήσουν την πρόοδο στην εφαρμογή των προηγούμενων συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη μετανάστευση, ώστε να διασφαλιστεί ότι η εργασία συνεχίζεται με γοργούς ρυθμούς σε όλους τους τομείς προτεραιότητας. Στα επίσημα συμπεράσματα, λήφθηκε υπόψη η πρόσφατη επιστολή της Προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία κάλεσε τα κράτη μέλη σε ενισχυμένη συνεργασία τόσο στην εσωτερική εφαρμογή της νομοθεσίας όσο και στην εξωτερική διάσταση της μεταναστευτικής πολιτικής, πάντα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου.

Το άμεσο πλαίσιο της συζήτησης διαμόρφωσαν δύο σημαντικές εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων. Στις 12 Ιουνίου 2026, μετά από έξι χρόνια διαπραγματεύσεων, τέθηκε σε εφαρμογή το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο της ΕΕ, με δέκα νέους κανονισμούς που αλλάζουν ριζικά τον τρόπο διαχείρισης κάθε πτυχής της μεταναστευτικής ροής, από τη στιγμή που κάποιος πατά παράνομα ευρωπαϊκό έδαφος έως τη χορήγηση ή άρνηση ασύλου, και από τη διανομή των αιτούντων μεταξύ κρατών μελών έως την απέλασή τους.

Την ίδια περίοδο, ολοκληρώθηκε και η τελευταία νομοθετική εκκρεμότητα του Συμφώνου. Την 1η Ιουνίου 2026 επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για τον Κανονισμό που εγκαθιδρύει ένα νέο Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιστροφών. Στις 17 Ιουνίου, η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε το κείμενο με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές.

Στα συμπεράσματα της Συνόδου, οι ηγέτες ζήτησαν να συνεχιστεί η εντατικοποιημένη εργασία σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής διάστασης και των «ολοκληρωμένων εταιρικών σχέσεων» με τρίτες χώρες. 

Σημειώνεται ότι, πέντε κυβερνήσεις (Κάτω Χώρες, Αυστρία, Γερμανία, Ελλάδα και Δανία) έχουν ήδη συγκροτήσει μια ομάδα «πρωτοπόρων» που πιέζουν για το μοντέλο των υπεράκτιων κόμβων επιστροφής. 

Το ουσιαστικό «βάρος» της πολιτικής συζήτησης αναβάλλεται για τη Σύνοδο του Οκτωβρίου, οπότε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πραγματοποιήσει στρατηγική συζήτηση για τη μετανάστευση, αποτιμώντας και  τα πρώτα λειτουργικά αποτελέσματα του νέου Συμφώνου, αλλά και την πορεία των εταιρικών σχέσεων με τρίτες χώρες, με τα «return hubs» και την εξωτερική διάσταση να παραμένουν τα κυρίαρχα εκκρεμή ζητήματα.