Το Chat Control 1.0 πέρασε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την πίσω πόρτα

Το Chat Control 1.0, μια προσωρινή παρέκκλιση από τους κανόνες ePrivacy που έχει σχεδιαστεί για τον εντοπισμό διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, εγκρίθηκε την Πέμπτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο κανονισμός θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 3 Απριλίου 2028, προσφέροντας ένα σημαντικό περιθώριο καθώς οι νομοθέτες διαπραγματεύονται μια συμφωνία για το ανανεωμένο πλαίσιο, το Chat Control 2.0.

Πώς επανήλθε ο φάκελος

Τον Μάρτιο, οι ευρωβουλευτές απέρριψαν την παράταση του Chat Control 1.0, μετά την αποτυχία των μεταγενέστερων συνομιλιών.

Στα τέλη Ιουνίου, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα άνοιξε εκ νέου τον φάκελο και τον διαβίβασε στο Συμβούλιο, προειδοποιώντας ότι η λήξη των κανόνων αφήνει ένα επικίνδυνο κενό στην προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο.

Στη συνέχεια, το Συμβούλιο επέστρεψε τον φάκελο στο Κοινοβούλιο στην αρχή της θερινής περιόδου, όταν ήταν δύσκολο να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία για να απορριφθεί εκ νέου.

Τι συνέβη στο Κοινοβούλιο

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αρχικά μια απλή πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της απόρριψης της θέσης, με 314 ευρωβουλευτές να ψηφίζουν υπέρ, 276 κατά και 17 να απέχουν.

Καθώς δεν υπήρξε απόλυτη πλειοψηφία (σήμερα αντιστοιχεί σε 360 ευρωβουλευτές) για την απόρριψη της τροποποιημένης θέσης του Κοινοβουλίου (276 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ, 286 κατά και 30 απείχαν), η δεύτερη ανάγνωση έκλεισε και το τροποποιημένο πακέτο έχει πλέον διαβιβαστεί στο Συμβούλιο, το οποίο πρέπει να το εγκρίνει μέσα σε τρεις μήνες.

Η τροποποιημένη θέση του ΕΚ ενσωματώνει μια θετική, αλλά μάλλον επιφανειακή τροπολογία που πρότεινε η φιλελεύθερη ομάδα RENEW, με την οποία «εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του νόμου οι επικοινωνίες στις οποίες εφαρμόζεται, έχει εφαρμοστεί ή θα εφαρμοστεί κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο».

Παρότι ορισμένοι ευρωβουλευτές χαρακτήρισαν την αλλαγή αυτή «αχτίδα ελπίδας» και πιθανότατα αποτέλεσε έναν από τους λόγους για τους οποίους το σύνολο του κειμένου δεν απορρίφθηκε στη δεύτερη ανάγνωση, δεν είναι σαφές πόσο εκτενής θα μπορούσε να είναι ο κατάλογος των αντίστοιχων διαύλων επικοινωνίας.

Δεδομένου ότι η τροπολογία αυτή ενδέχεται να αντιβαίνει στην ίδια τη λογική της μαζικής σάρωσης ιδιωτικών επικοινωνιών, είναι πιθανό το Συμβούλιο να απορρίψει τις συγκεκριμένες τροπολογίες.

Οι προηγούμενες θέσεις του Συμβουλίου για το Chat Control 2.0 περιείχαν επίσης ορισμένες γενικές αναφορές στην προστασία της ιδιωτικότητας και στην κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, χωρίς όμως τεχνική συζήτηση για το πώς είναι εφικτή στην πράξη η σύγκλιση των στόχων του Chat Control με την κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο.

Την ώρα που στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικρατεί έντονη κριτική για τις δύο προτάσεις, η συζήτηση για τους φακέλους σε επίπεδο κρατών μελών παραμένει περιορισμένη.

Σε επίπεδο κρατών μελών, οι φάκελοι και για τις δύο προτάσεις Chat Control χειρίζονται συνήθως εκπρόσωποι των υπουργείων Εσωτερικών.

Προς το παρόν, μόνο λίγες χώρες συμμετέχουν σε ουσιαστικό διάλογο για το θέμα, εξετάζοντας την πρόταση όχι μόνο από την οπτική της επιβολής του νόμου αλλά και μέσα από το πρίσμα της προστασίας δεδομένων, της ιδιωτικής επικοινωνίας και της κυβερνοασφάλειας.

Ευρεία αντίθεση

Και οι δύο προτάσεις για μαζική σάρωση των ιδιωτικών επικοινωνιών στην Ευρώπη έχουν προκαλέσει εκτεταμένη αντίδραση, που εκτείνεται από αριστερούς, φιλελεύθερους και δεξιούς πολιτικούς έως υπερασπιστές της ιδιωτικότητας όπως ο πρώην ευρωβουλευτής Πάτρικ Μπράιερ, ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια και ακόμη και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων με μεγάλη εμπειρία σε ζητήματα ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης εκτός ΕΕ.

Η πρόσφατα επανεκλεγμένη πρόεδρος του Κόμματος ALDE και Γερμανίδα ευρωβουλευτής, Σβένια Χαν, άσκησε ανοιχτή κριτική στην ψηφοφορία του Κοινοβουλίου σε σχόλιό της στο EUTechLoop:

«Είναι ντροπή που το εργαλείο Chat Control εγκρίθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ανοίγει τον δρόμο για μαζική παρακολούθηση κάθε ιδιωτικής επικοινωνίας των Ευρωπαίων πολιτών μας, αντί για στοχευμένη καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όπως είχε προτείνει το Κοινοβούλιο».

«Η παρακολούθηση ιδιωτικών συνομιλιών, όπως την προωθούν τα κράτη της ΕΕ, αποτελεί απειλή για την ελευθερία και τη δημοκρατία μας. Πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε κατά του Chat Control».

Η πρόεδρος του Open Dialogue Foundation, Λιούντμιλα Κοζλόφσκα, δήλωσε στο EUTechLoop ότι η ψηφοφορία για το Chat Control 1.0 πρέπει να ιδωθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υπονόμευσης της ιδιωτικότητας στην ΕΕ:

«Η ψηφοφορία αυτή θα έπρεπε να ανησυχεί όλους όσοι ενδιαφέρονται για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ, όχι μόνο για την ιδιωτικότητα. Είναι η ίδια προσέγγιση για την εξοικείωση με τη σταδιακή διάβρωση της ιδιωτικότητας που έχουμε ξαναδεί: πρώτα με την οικονομική ιδιωτικότητα, μετά με τα δεδομένα των ταξιδιωτών, τώρα με τις επικοινωνίες μας· μια σαρωτική εξουσία που δικαιολογείται από έναν επιτακτικό, κατεπείγοντα σκοπό και στη συνέχεια σιωπηλά κανονικοποιείται».

«Και ποιο είναι το αποτέλεσμα; Οι νόμοι για τα χρηματοοικονομικά, την ασφάλεια και την κυβερνοασφάλεια έχουν πλέον μετατραπεί σε ισχυρά όπλα στα χέρια αντιπάλων της ΕΕ, που στρέφονται εναντίον των ίδιων των πολιτών και φορέων της, για διασυνοριακή καταστολή».

«Η πραγματική μάχη για την κρυπτογράφηση και την ιδιωτικότητα της επικοινωνίας θα δοθεί τον Σεπτέμβριο, γύρω από το Chat Control 2.0. Μέχρι τότε, η αντίσταση πρέπει να είναι αρκετά ισχυρή ώστε κανένα διαδικαστικό τέχνασμα να μη μπορέσει να το περάσει».

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας.

d4cc0b3fc6618a2e6ba8ef28747df0