Το στοίχημα της καινοτομίας απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα στα Panathēnea 2026

Πώς μπορεί η Ευρώπη να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα σε μια εποχή όπου η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσονται σε βασικούς μοχλούς οικονομικής ανάπτυξης και γεωπολιτικής ισχύος;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Αυτό ήταν το κεντρικό ερώτημα που βρέθηκε στο επίκεντρο των Παναθηναίων (Panathēnea 2026), της διεθνούς διοργάνωσης καινοτομίας και επιχειρηματικότητας που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, συγκεντρώνοντας ιδρυτές τεχνολογικών εταιρειών, επενδυτές και στελέχη από ολόκληρο τον κόσμο.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η φετινή διοργάνωση προσέλκυσε περισσότερες από 11.500 εγγραφές από 60 χώρες, με το 30%-35% των συμμετεχόντων να προέρχονται από το εξωτερικό. Στην Αθήνα βρέθηκαν περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι του οικοσυστήματος των startups, ενώ την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων υποστήριξαν 440 εθελοντές και περισσότερα από 90 παράλληλες εκδηλώσεις σε ολόκληρη την πόλη.

Από τη σκηνή του Ζαππείου, επιχειρηματίες που έχουν δημιουργήσει εταιρείες με παρουσία σε δεκάδες χώρες μοιράστηκαν τις δικές τους εμπειρίες για το τι χρειάζεται σήμερα ώστε η Ευρώπη να δημιουργήσει τους επόμενους παγκόσμιους πρωταθλητές της τεχνολογίας.

Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη κουλτούρα ρίσκου

Ένα από τα πιο ηχηρά μηνύματα ήρθε από τον Μάρκους Βίλιγκ, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Bolt, της εσθονικής εταιρείας μετακινήσεων και delivery που δραστηριοποιείται σήμερα σε δεκάδες χώρες.

Ο Βίλιγκ περιέγραψε πώς η εταιρεία του ξεκίνησε από την Εσθονία, μια μικρή χώρα της Ανατολικής Ευρώπης, και κατάφερε να μετατρέψει αυτό που αρχικά έμοιαζε μειονέκτημα σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Όπως εξήγησε, η Bolt δεν διέθετε τα κεφάλαια για να ανταγωνιστεί τα μεγάλα τεχνολογικά κέντρα της Δυτικής Ευρώπης ή των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο βρήκε ανθρώπους με υψηλό επίπεδο αφοσίωσης και ισχυρό κίνητρο να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας εταιρείας με διεθνείς φιλοδοξίες.

Κατά τον ίδιο, το σημαντικότερο εμπόδιο για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής καινοτομίας δεν είναι η έλλειψη χρημάτων αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτά επενδύονται.

«Η Ευρώπη είναι μία από τις πλουσιότερες περιοχές του κόσμου, όμως τεράστια κεφάλαια παραμένουν σε τραπεζικές καταθέσεις και χαμηλής απόδοσης επενδύσεις αντί να κατευθύνονται σε επιχειρήσεις και νέες τεχνολογίες», υποστήριξε. Σύμφωνα με τον Βίλιγκ, οι καθημερινές επενδύσεις ιδιωτών στις αμερικανικές αγορές είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με την Ευρώπη, γεγονός που αντανακλά μια διαφορετική κουλτούρα απέναντι στο ρίσκο και την επιχειρηματικότητα.

Ο ιδρυτής της Bolt εκτίμησε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία χάνει κάθε χρόνο αξία ύψους 2 έως 3 τρισ. ευρώ εξαιτίας αυτής της νοοτροπίας, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση των επενδύσεων σε επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη της ηπείρου.

Οι εταιρείες που ξεκινούν παγκόσμιες από την πρώτη ημέρα

Η ανάγκη για διεθνή προσανατολισμό από τα πρώτα βήματα μιας startup ήταν ένα ακόμη θέμα που κυριάρχησε στις συζητήσεις.

Η Σούο Γουάνγκ, συνιδρύτρια της Deel, μιας από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στον κόσμο στον χώρο της μισθοδοσίας και της διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, παρουσίασε τη δική της εμπειρία. Η Deel δραστηριοποιείται σήμερα σε 160 χώρες, διαχειρίζεται πληρωμές ύψους 3 δισ. δολαρίων και εξυπηρετεί περίπου 40.000 επιχειρήσεις κάθε μήνα.

Η ίδια, που μετακόμισε από την Κίνα στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηλικία 16 ετών χωρίς να γνωρίζει αγγλικά, υποστήριξε ότι η επιτυχία μιας επιχείρησης δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία ή τις πωλήσεις, αλλά κυρίως από το κατά πόσο λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα.

Όπως σημείωσε, οι επιχειρήσεις της νέας εποχής δεν ακολουθούν πλέον το παραδοσιακό μοντέλο ανάπτυξης, όπου μια εταιρεία ξεκινά από μια τοπική αγορά και επεκτείνεται σταδιακά στο εξωτερικό.

«Πριν από 20 ή 30 χρόνια ξεκινούσες από μία περιοχή και στη συνέχεια επεκτεινόσουν. Σήμερα οι εταιρείες ξεκινούν παγκόσμιες από την πρώτη ημέρα», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν πλέον στις startups να απευθύνονται εξαρχής σε διεθνείς αγορές.

«Αν τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς να τα καταφέρεις παντού»

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ευρωπαϊκής εταιρείας που κατάφερε να αποκτήσει διεθνές αποτύπωμα ξεκινώντας από μια μικρή αγορά παρουσίασε ο Γιώργος Δασκαλάκης, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Kaizen Gaming.

Η εταιρεία, που ξεκίνησε από την Ελλάδα, δραστηριοποιείται σήμερα σε 20 αγορές σε Ευρώπη, Αφρική και Λατινική Αμερική, έχοντας εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παίκτες του κλάδου της διεθνώς.

Ο Δασκαλάκης περιέγραψε την πορεία αυτή όχι ως μια γραμμική ιστορία επιτυχίας, αλλά ως μια διαδικασία γεμάτη αποτυχίες, προσαρμογές και διαρκή μάθηση.

Όπως ανέφερε, η πρώτη προσπάθεια διεθνούς επέκτασης της εταιρείας στην Πολωνία απέτυχε. Η επόμενη προσπάθεια στη Ρουμανία αποδείχθηκε επιτυχημένη και, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτέλεσε την πρώτη απόδειξη ότι η εταιρεία μπορούσε να αναπτυχθεί και εκτός Ελλάδας.

«Στη Νέα Υόρκη λένε ότι αν τα καταφέρεις εδώ μπορείς να τα καταφέρεις παντού. Εγώ πιστεύω ότι αν τα καταφέρεις στην Ελλάδα μπορείς να τα καταφέρεις παντού», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος τόνισε ότι οι αποτυχίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ανάπτυξης μιας επιχείρησης, ενώ παρομοίασε την εξέλιξη των εταιρειών με την εξέλιξη των ανθρώπων: καθώς μεγαλώνουν, αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις, κάνουν λάθη και καλούνται να προσαρμοστούν.

Το ευρωπαϊκό στοίχημα

Παρά τις διαφορετικές διαδρομές τους, οι ομιλητές κατέληξαν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η Ευρώπη διαθέτει ταλέντο, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και σημαντικά κεφάλαια, ωστόσο εξακολουθεί να δυσκολεύεται να μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε παγκόσμιες επιχειρήσεις αντίστοιχες με εκείνες που δημιουργούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το ζητούμενο πλέον για την Ευρώπη δεν είναι μόνο να παράγει έρευνα και ταλέντο, αλλά να μετατρέπει αυτές τις ιδέες σε παγκόσμιες επιχειρήσεις. Αυτό ήταν ένα από τα κεντρικά μηνύματα που έστειλαν οι ομιλητές από την Αθήνα.