Τουρκία: Αμυντική ενίσχυση και ισορροπία Ευρώπης-ΗΠΑ επί τάπητος στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ

Η ενίσχυση των αμυντικών δομών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και η ισορροπία δυνάμεων Ευρώπης-Ουάσινγκτον κυριαρχούν σε μια από τις κρισιμότερες συνόδους κορυφής για το μέλλον του ΝΑΤΟ. Στην συνάντησή του με τον οικοδεσπότη Ταγίπ Ερντογάν, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήρε τη σχέση με την Άγκυρα ενώ εξέφρασε για άλλη μια φορά τη δυσαρέσκειά του για τους νατοϊκούς συμμάχους κάνοντας λόγο για την απροθυμία τους να συμβάλουν στην επιχείρηση εναντίον του Ιράν.

«Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Ο Πρόεδρος έχει κάνει μια απίστευτη δουλειά. […] Δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια κανενός. Δεν ήθελα καν τη βοήθεια. Αλλά προτού καν τη ζητήσω, είπαν ότι δεν θα ήταν εκεί. Έχουμε επενδύσει τρισεκατομμύρια δολάρια στο ΝΑΤΟ. Γιατί; Για να προστατεύσουμε τις ευρωπαϊκές χώρες και άλλες, τον Καναδά και ούτω καθεξής, αλλά για να προστατεύσουμε ανθρώπους, χώρες από, σε γενικές γραμμές, παλαιότερα ήταν η Σοβιετική Ένωση, τώρα είναι η Ρωσία. Και λέω ότι αυτό είναι εντάξει, αλλά θα περίμενε κανείς να είναι πολύ πρόθυμοι να κάνουν κάτι για να μας βοηθήσουν», είπε ο Αμερικανός προεδρος.

Απαντώντας σε ερώτηση για το επίμαχο ζήτημα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, είπε ότι ήρθε η ώρα για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο πώλησής τους στην Τουρκία.

«Η Τουρκία έχει αποδειχθεί, από πολλές απόψεις, πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες που θεωρούσαμε ότι θα ήταν πιστές. Οπότε, ναι, είναι κάτι που σίγουρα θα εξετάζαμε. Είναι ένα εξαιρετικό αεροσκάφος», ανέφερε ο Τραμπ.  

«Το έχουμε συζητήσει στο παρελθόν με τις ΗΠΑ και μας δόθηκε η υπόσχεση για πέντε αεροσκάφη (F-35). Και ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του. Πιστεύω ότι, με τη θέληση του Θεού, από αυτή τη σύνοδο κορυφής θα προκύψει μια θετική απόφαση σχετικά με το F-35», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Με αφορμή αναφορές των δημοσιογράφων στη Γροιλανδία, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την πεποίθησή του ότι η νήσος θα έπρεπε να ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τις πάγιες προειδοποιήσεις του προς την Ευρώπη.

«Δεν χρειάζεται να ξοδεύουμε χρήματα, θα μπορούσαμε να μετακινήσουμε όλους τους στρατιώτες μας από την Ευρώπη γιατί όπως έχετε ίσως παρατηρήσει η Ευρώπη είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με πριν από 20 χρόνια. Και πρέπει να είναι πολύ προσεκτική με τη μετανάστευση και την ενέργεια. Αν δεν προσέξουν με αυτά τα δύο, δεν θα υπάρχει πια Ευρώπη», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Εντυπωσιακό σκηνικό για την υποδοχή του Τραμπ

Είχε προηγηθεί μια θερμή υποδοχή του Αμερικανού προέδρου. Οι δρόμοι της Άγκυρας μετατράπηκαν σε ένα εντυπωσιακό σκηνικό για την υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ, σε μια από τις σημαντικότερες συνόδους κορυφής για το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Το «Θηρίο», η προεδρική θωρακισμένη λιμουζίνα, ξεχωρίζει ανάμεσα στους έφιππους της τιμητικής συνοδείας που πλαισιώνει την αυτοκινητοπομπή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φτάνει στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου τον υποδέχεται ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Χαιρετά το στρατιωτικό άγημα στα τουρκικά.

Το ιδιαίτερα θερμό κλίμα φάνηκε από την πρώτη στιγμή. Σε μια ασυνήθιστη κίνηση, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχθηκε προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ στα σκαλοπάτια του νέου Air Force One, του αεροσκάφους που δώρισε το Κατάρ στον Αμερικανό πρόεδρο ο οποίος επεσήμανε την καλή του σχέση με τον Ερντογάν.

Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου έχουν δοκιμάσει τη συνοχή της 77χρονης Συμμαχίας και οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν τη σύνοδο κορυφής, προκειμένου να κατευνάσουν την οργή του Τραμπ. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ κάλεσε τις αμυντικές βιομηχανίες να αναλάβουν μεγαλύτερα επενδυτικά ρίσκα, ώστε να επιταχυνθεί η ενίσχυση της παραγωγής τονίζοντας πως δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου.

«Βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας διατλαντικής βιομηχανικής επανάστασης στον τομέα της άμυνας. Σας καλώ να κάνετε το αποφασιστικό βήμα και να δείξουμε στους πολίτες μας ότι είμαστε έτοιμοι και ικανοί να τους προστατεύσουμε οπουδήποτε και οποτεδήποτε», δήλωσε ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Ο αιματηρός ρωσο-ουκρανικός πόλεμος αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο, με τον πρόεδρο Ζελένσκι να δηλώνει πως οι συμφωνίες για την αεράμυνα πρέπει να είναι «βασικό αποτέλεσμα» της συνόδου κορυφής. 

Επιμέλεια: Βαλέρια Δολαψάκη

Η Ευρώπη καλείται να αναλάβει την συλλογική άμυνά της

Το κυριότερο ερώτημα στο οποίο αναμένεται να δοθεί μια απάντηση στην κρίσιμη σύνοδο του ΝΑΤΟ που τελείται στην Τουρκία, είναι αν οι Ευρωπαίοι θα δείξουν πλέον την έμπρακτη διάθεση να αναλάβουν τα ηνία της στρατηγικής αυτονομίας της άμυνας της Γηραιάς Ηπείρου, δεδομένου ότι οι Αμερικανοί κάνουν ακόμα περισσότερα βήματα πίσω από το επίκεντρο της δυτικής συμμαχίας, όπως μεταδίδει ο απεσταλμένος του ΕΡΤnews, στην Άγκυρα Πιέρρος Τζανετάκος.

Το δεύτερο ερώτημα έχει να κάνει με τη διάθεση με την οποία θα έφτανε εδώ ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ.

Φαίνεται ότι ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ενώ έκανε αρκετά καλή δουλειά όσον αφορά στα ζητήματα της αύξησης των αμυντικών δαπανών αλλά και της σύναψης νέων συμφωνιών, δεν μπόρεσε να κάνει πολλά θετικά βήματα όσον αφορά τη γεφύρωση του χάσματος που υπάρχει μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού.

Όπως μετέδιδε από χτες το ΕΡΤnews, υπήρχε αρκετά μεγάλη πιθανότητα να δούμε τον Ντόναλντ Τραμπ να καταφέρεται εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων του, κάτι που έκανε σήμερα στο πλευρό του Ταγίπ Ερντογάν, λίγες ώρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής και ακόμα λιγότερες πριν από το δείπνο, το οποίο βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη.

Στράφηκε ευθέως κατά της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας.

Είπε ότι «ενώ εμείς έχουμε ξοδέψει δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνά τους, αυτή όταν τους το ζητήσαμε δεν ήταν εκεί για να μας στηρίξουν». Αναφερόταν προφανώς στο ηχηρό «όχι» των Ευρωπαίων, στη συμμετοχή τους στον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν.

Ο κύριος Τραμπ έκανε μάλιστα και μια διπλωματικά ανοίκεια παρέμβαση, όπως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, λέγοντας στην ουσία ότι «τέσταρε» τους Ευρωπαίους. Τους ζήτησε δηλαδή να μπουν στον πόλεμο για να δει τελικά τι θα απαντήσουν, ανεξαρτήτως αν πράγματι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήθελαν τη βοήθειά τους.

Είναι λοιπόν προφανές ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να επιταχύνουν το βήμα προς την επίτευξη της στρατηγικής αυτονομίας τους, μακριά από τις φτερούγες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Και είναι μπροστά μας μια σειρά από κρίσιμα διλήμματα στα οποία πρέπει να απαντήσουν: τι θα κάνουμε την επόμενη μέρα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία;

Ποιος θα αναλάβει την άμυνα της Ευρώπης έναντι μιας νέας πιθανής ρωσικής απειλής;

Τι θα κάνουν στην περίπτωση της Μέσης Ανατολής και των Στενών του Ορμούζ;

Και φυσικά πως θα αντιμετωπιστεί αυτή η εργώδης προσπάθεια της Τουρκίας που βλέπουμε να βρίσκεται σε εξέλιξη, να μπει η ίδια στο επίκεντρο της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας;

Αναφορικά με την δήλωση Τραμπ για τα F-35, υπάρχει μια αμφισημία στις τοποθετήσεις του, όπως αναφέρει ο Πιέρρος Τζανετάκος.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ρωτήθηκε αρκετές φορές για το τι θα κάνει με τα F-35. Αρχικά είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σκέφτονται τη συμπερίληψη της Τουρκίας στο πρόγραμμα.

Στο τέλος αυτής της πολύ ιδιότυπης συνέντευξη Τύπου, είπε ότι «θέλουμε και θα προχωρήσουμε στην άρση των κυρώσεων κατά της Τουρκίας».

Δεν είναι απλό κάτι τέτοιο, καθώς υπάρχουν εμπόδια στα νομοθετικά σώματα – θα δούμε να ξεκινά μια πολύ μεγάλη συζήτηση για αυτήν τη διαδικασία – ενώ υπάρχει και το κομμάτι της πτυχής των σχέσεων με τη Ρωσία. Για να επαναπροσεγγίσει δηλαδή η Τουρκία το πρόγραμμα, θα πρέπει πρώτα απ όλα να απενεργοποιήσει τους S-400 και αυτό δεν είναι κάτι εύκολο.

Μένει να δούμε επομένως πως θα γίνει αυτή η διαπραγμάτευση με τη Ρωσία.

Θα πρέπει επίσης να αποκοπεί ακόμα περισσότερο από τη ρωσική ενέργεια. Η τουρκική οικονομία διψάει για ενέργεια και δη φθηνή ενέργεια, όπως είναι η ρωσική.

Όλα αυτά τα είδαμε να γίνονται μεταξύ του κυρίου Τράμπ και του κυρίου Ερντογάν περίπου πριν από ένα χρόνο στο Λευκό Οίκο. Παρόλα αυτά δεν είδαμε καμία πρόοδο από τότε μέχρι σήμερα, υπενθυμίζει ο Πιέρρος Τζανετάκος, προσθέτοντας πως παίζεται ένα πολύ μεγάλο παιχνίδι και θα έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και η σύνοδος, αλλά και όσα θα ακολουθήσουν τις επόμενες εβδομάδες και μήνες στα γεωπολιτικά.