Βορίζια: Οι κανόνες του σασμού και η αλλαγή νοοτροπίας

Mε φόντο το µακελειό στα Βορίζια Ηρακλείου µε τους δύο νεκρούς και υπό τον φόβο νέας αιµατοχυσίας, αξίζει να αναφερθούµε σε ένα έθιµο που είναι βαθιά ριζωµένο στην κοινωνία της Κρήτης και δεν είναι άλλο από τον σασµό. Ο σασµός δεν είναι µόνο το τέλος µιας βεντέτας, αλλά, κυρίως, η αρχή µιας νέας συνύπαρξης, ενός άγραφου κοινωνικού συµβολαίου που µπορεί να αποκαταστήσει την ισορροπία ανάµεσα στα γένη. Ενας εκ των «σαστάδων» που ασχολείται τουλάχιστον 30 χρόνια µε τους σασµούς, κυρίως µέχρι το 2023, όταν και εξελέγη δήµαρχος, είναι και ο Γιώργος Κλάδος, δήµαρχος Μυλοποτάµου Κρήτης, ο οποίος µιλά στα «Π» για τους άγραφους κανόνες που διέπουν το συγκεκριµένο έθιµο.

Διαβάστε: Βορίζια Ηρακλείου: Ο Πάνος Σόμπολος μιλάει για τις βεντέτες στα “Παραπολιτικά” – “Η Πολιτεία να συνεργαστεί µε την Εκκλησία, να κηρύξουν σταυροφορία, όπως κάποτε στη Μάνη”

Γιώργος Κλάδος για σασμούς: Η δουλειά του µεσίτη είναι η πρόληψη του εγκλήµατος

«Η δουλειά του µεσίτη είναι η πρόληψη του εγκλήµατος. Όταν εντοπίσεις ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά ανάµεσα σε δύο οικογένειες, µπαίνεις στη µέση, προσεγγίζοντας και τις δύο πλευρές, για να διαπιστώσεις ποιο είναι το πρόβληµα, να βρεις τη λύση και να τις συµφιλιώσεις», εξηγεί ο κ. Κλάδος ή, αλλιώς, «Βίτσιλας» -όπως είναι το παρατσούκλι του. «Ως µεσίτης πρέπει να ασχολείσαι κάθε µέρα µε την εκάστοτε περίπτωση, γιατί, αν κάτι δεν πάει καλά και σκοτωθούν, θα έχεις τύψεις µια ζωή», προσθέτει.

Ακόµα ένα χαρακτηριστικό του σασµού είναι πως αποτελεί µια ιδιαίτερα οργανωµένη, συλλογική προσπάθεια – δηλαδή δεν µεσολαβεί µόνο ένα άτοµο για να επέλθει. «Οι µεσίτες -που είναι πλέον µετρηµένοι στα δάχτυλα στο νησί- δεν µπορούν να βοηθήσουν στην επίλυση των διαφορών µεταξύ των οικογενειών κατά µόνας, αλλά µια οµάδα ανθρώπων µπαίνει στη διαδικασία να µεσολαβήσει, ειδικά στις πιο δύσκολες περιπτώσεις», σύµφωνα µε τον κ.Κλάδο. Παράλληλα, ένας µεσίτης µπορεί να επιχειρήσει να προσεγγίσει τις δύο πλευρές ακόµα και έπειτα από χρονια, ώστε να έχει καταλαγιάσει ο πολύς θυµός, κι έτσι να υπάρχει ελπίδα ότι η δουλειά θα έχει τα επιθυµητά αποτελέσµατα.

«∆εν υπάρχει µεγαλύτερη ικανοποίηση από το να βλέπεις να φεύγουν αγκαλιασµένοι άνθρωποι που ήταν στα µαχαίρια και να ξέρεις πως το πρόβληµά τους το έλυσες εσύ», υπογραµµίζει. Και το ερώτηµα που προκύπτει είναι: Αν, τελικά, επιτευχθεί ο πολυπόθητος σασµός, ενδέχεται να κλονιστεί; «Εδώ, στην Κρήτη, όταν δώσεις το χέρι σου σε έναν σασµό, είναι σαν να υπογράφεις συµβόλαιο. ∆ηλαδή, όποιος τον χαλάσει και κοροϊδέψει τους µεσίτες, µετά δεν έχει πόδια να σταθεί, δεν θα ασχοληθεί ποτέ ξανά κανένας άνθρωπος µαζί του. Το µόνο που µπορεί να κάνει κάποιος είναι να καλέσει τους µεσίτες και να τους πει ότι, για διάφορους λόγους, δεν µπορεί να πειθαρχήσει σε αυτά που είχαν ήδη συµφωνηθεί, ώστε τουλάχιστον να ακολουθήσει διάλογος. Οχι, όµως, να κάνει κάτι χωρίς να ενηµερώσει τους µεσίτες».

Πάντως, όπως αναφέρει ο κ. Κλάδος, «ο ∆ήµος Μυλοποτάµου καταδικάζει ρητά την παράνοµη οπλοκατοχή, καθώς τέτοιου είδους ενέργειες υπονοµεύουν την ασφάλεια των πολιτών και τη λειτουργία του κράτους ∆ικαίου. Πρόκειται για ένα βαθιά κοινωνικό και πολιτιστικό ζήτηµα, που αφορά τις ρίζες της κοινωνίας µας. Γι’ αυτό και πρέπει να αντιµετωπιστεί µε συντονισµένη προσπάθεια, ώστε να αλλάξει η υπάρχουσα νοοτροπία.

Είναι, δηλαδή, απαραίτητο να φροντίσουµε για την ενηµέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών µέσω της οργάνωσης ηµερίδων και δράσεων στα σχολεία και στις κοινότητες, µε θέµα την ασφάλεια χωρίς όπλο και µε τη συµµετοχή της Αστυνοµίας και κοινωνικών επιστηµόνων. Να αναδειχτεί ότι η παράνοµη οπλοκατοχή δεν είναι τιµητικό στοιχείο, αλλά κίνδυνος για όλους». 

* Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά στις 8 Νοεμβρίου