ΗΠΑ: Παράταση της AGOA για έναν χρόνο – Αδασμολόγητες εισαγωγές αφρικανικών προϊόντων έως το τέλος του 2026

Σε ισχύ επανέφερε η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τη συμφωνία African Growth and Opportunity Act (AGOA), η οποία επιτρέπει την αδασμολόγητη εισαγωγή αφρικανικών προϊόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρατείνοντάς την για έναν ακόμη χρόνο.

Όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος εμπορίου του Λευκού Οίκου (USTR) Τζέιμισον Γκριρ, η συμφωνία θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με αναδρομική εφαρμογή από τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, ημερομηνία κατά την οποία είχε τυπικά λήξει.

Υπογραφή Τραμπ και τέλος στο κυβερνητικό «λουκέτο»

Η παράταση της AGOA περιλαμβάνεται στο νομοθετικό κείμενο που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη, βάζοντας τέλος σε τριήμερη μερική παράλυση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Τον Ιανουάριο, η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε εγκρίνει ανανέωση της συμφωνίας για τρία χρόνια, ωστόσο η Γερουσία περιόρισε την παράταση σε ένα έτος, γεγονός που άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης.

Ακρογωνιαίος λίθος των σχέσεων ΗΠΑ – Αφρικής

Η AGOA θεωρείται βασικός πυλώνας των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ και Αφρικής. Θεσπίστηκε το 2000, επί προεδρίας του Δημοκρατικού Μπιλ Κλίντον, με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης και των εξαγωγών αφρικανικών χωρών.

Η συμφωνία επιτρέπει σε αφρικανικά κράτη να εξάγουν στις ΗΠΑ χωρίς δασμούς ευρύ φάσμα προϊόντων – από είδη ένδυσης και αγροτικά προϊόντα έως οχήματα και βιομηχανικά αγαθά – υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, όπως:

• πολιτικός πλουραλισμός
• σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• καταπολέμηση της διαφθοράς

Περίπου 30 από τις 50 χώρες της αφρικανικής ηπείρου ωφελούνται, τουλάχιστον θεωρητικά, από το καθεστώς της AGOA.

Μοχλός πίεσης και πολιτικές ανταλλαγές

Κατά την προηγούμενη περίοδο, η κυβέρνηση Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει την ημερομηνία λήξης της συμφωνίας ως μέσο πίεσης προς αφρικανικές χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας, Σάμιουελ Οκουντζέτο Αμπλάκουα, είχε παραδεχθεί τον Οκτώβριο ότι η Ουάσιγκτον συνέδεσε την παράταση της AGOA με την υποδοχή μεταναστών που απελαύνονται από τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος είχε καταστήσει σαφές ότι η ανανέωση της συμφωνίας προϋποθέτει μεγαλύτερο άνοιγμα των αφρικανικών αγορών στα αμερικανικά προϊόντα.

«AGOA του 21ου αιώνα» και πολιτική «Πρώτα η Αμερική»

Στην ανακοίνωσή του, ο Τζέιμισον Γκριρ τόνισε ότι η AGOA του 21ου αιώνα πρέπει να «απαιτεί περισσότερα από τους εμπορικούς εταίρους» και να διασφαλίζει **καλύτερη πρόσβαση στις αγορές τους για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους».

Όπως ανέφερε, η αμερικανική κυβέρνηση σκοπεύει να συνεργαστεί με το Κογκρέσο για τον εκσυγχρονισμό της συμφωνίας, ώστε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με το δόγμα «Πρώτα η Αμερική» της κυβέρνησης Τραμπ.