Κακοκαιρία: Αυτές είναι οι τρεις αιτίες για το “πνίξιμο” των νότιων προαστίων

Η κακοκαιρία, στην ισχύ που αναδείχθηκε την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου, φαίνεται ότι παρήλθε, αλλά πίσω της άφησε συντρίμμια και πόνο. Δύο θάνατοι, 55χρονης στην Άνω Γλυφάδα και λιμενικού στο Παράλιο Άστρος, κατέστησαν ήσσονος σημασίας τις υλικές ζημιές που άφησαν πίσω τους τα ακραία φαινόμενα, που εκτιμήθηκαν (και ήταν) κατηγορίας 5 στον Δείκτη Επικινδυνότητας. Οι εικόνες αναδείχνουν το πέρασμα του κατακλυσμού, ενώ τα νότια προάστια αποδείχθηκαν εξαιρετικά ευάλωτα. Ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (meteo.gr), Κώστας Λαγουβάρδος, και ένας κύριος ερευνητής, ο Θοδωρής Γιαννάρος, μίλησαν στο orangepress για τις τρεις αιτίες που έφεραν την καταστροφή. 

Διαβάστε: Η κακοκαιρία “σφυροκόπησε” την Αττική: Ποιες περιοχές δέχτηκαν τον μεγαλύτερο όγκο νερού την Τετάρτη

Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες του ΕΑΑ κάνουν λόγο για παράγοντες όπως το απίστευτα πολύ νερό –«σαν να έβρεξε για τέσσερις μήνες»-,τις αδύνατες ανά περιπτώσεις υποδομές, αλλά και τις πληγές από τις πυρκαγιές στον Υμηττό.

Κακοκαιρία: Το 30% της ετήσιας βροχής

Ο, επίσης μετεωρολόγος, Κώστας Λαγουβάρδος μίλησε για τους τρεις παράγοντες. Είπε, επιπλέον, ότι η ένταση του φαινομένου είχε προβλεφθεί. 

1. Περίπου το 30% της ετήσιας βροχής σε λίγες ώρες

«Επιβεβαιώθηκαν οι προγνώσεις που μιλούσαν για έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική. Να πούμε ότι στην Αττική είχαμε δύο φάσεις κακοκαιρίας. Η πρώτη, που ήταν πρωινές-προμεσημβρινές ώρες, με πιο ήπια φαινόμενα, αρκετά μεγάλα ύψη βροχής όμως, τα οποία επίσης άρχισαν να δημιουργούν το υπόβαθρο, δηλαδή κάποιες μικρές πλημμύρες και νερό συσσωρευμένο στο έδαφος», σχολίασε. Στη συνέχεια, ακολούθησε το δεύτερο και πιο καταστροφικό κύμα: «Και μετά ήρθε το πιο έντονο, η δεύτερη φάση της κακοκαιρίας, με την έντονη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα, που σημαίνει μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα, δηλαδή η συνταγή, να το πω έτσι, για πλημμύρες. Οι οποίες κάθισαν δύο με τρεις ώρες και έδωσαν πολύ μεγάλα ύψη βροχής».

Τα στοιχεία που κατέγραψαν οι σταθμοί είναι εντυπωσιακά: «Καταγράψαμε εντυπωσιακά ύψη βροχής για την Αττική. Σε πολλούς σταθμούς ξεπεράστηκαν τα 100 χιλιοστά. Φτάσαμε, νομίζω, στου Παπάγου 170 χιλιοστά, στην Ανατολική Αττική 120-130 χιλιοστά μέσα σε μία ημέρα. Είναι περίπου το 30% της ετήσιας βροχής».

2. Το πρόβλημα υποδομών και η προετοιμασία

Η Αθήνα μπορεί να αντέξει κακοκαιρία σε ένα βαθμό. Ο κ. Λαγουβάρδος ήταν ξεκάθαρος για την τρωτότητα των υποδομών: «Σε μία μεγάλη πόλη όπως είναι η Αθήνα, που έχει και πρόβλημα προφανώς πολλών υποδομών, το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε και δυστυχώς είχαμε και μία απώλεια ανθρώπινης ζωής. Σίγουρα βοήθησε λίγο και η προετοιμασία και η ειδοποίηση που είχε δοθεί. Αλλά αυτό δείχνει το πόσο προβληματική είναι η Αθήνα και πόσο ευάλωτη είναι στα έντονα καιρικά γεγονότα».

Είπε, επιπλέον, ότι τα έντονα φαινόμενα πρόκειται να γίνουν εντονότερα, προσομοιάζοντας και τις πλημμύρες στη Θεσσαλία: «Ναι, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Λόγω της κλιματικής αλλαγής τα έντονα καιρικά γεγονότα γίνονται ακόμα πιο έντονα. Δεν το λέω μόνο γι’ αυτό που έγινε στην Αθήνα, είδαμε τι συνέβη στον Daniel πριν από τέσσερα χρόνια, με βροχές που δεν είχαμε ξαναδεί ποτέ στη χώρα μας σε επίπεδο ημερήσιου ύψους βροχής. Τα γεγονότα, τα έντονα γεγονότα, γίνονται ακόμα πιο έντονα, που σημαίνει πολύ μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σε μικρό χρονικό διάστημα. Και ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα το πρόβλημα είναι πάρα πολύ έντονο. Δεν θέλει κανένας να σκεφτεί τι θα γινόταν στην Αθήνα αν έπεφταν οι βροχές, για παράδειγμα, που είδαμε στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του ’23».

3. Κατολίσθησε το νερό από τον καμένο Υμηττό

Οι πυρκαγιές στον Υμηττό, με βάση τον Θοδωρή Γιαννάρο, πυρομετεωρολόγο και κύριος ερευνητή στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, έπαιξαν το ρόλο τους ώστε να καταστραφεί η Άνω Γλυφάδα: «Είναι δεδομένο ότι συνδέεται το χθεσινό κατολισθητικό φαινόμενο και με τις πυρκαγιές οι οποίες έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια την περιοχή του Υμηττού. Διότι όταν χάνεται η βλάστηση από έναν μεγάλο ορεινό όγκο, χάνεται η ικανότητα που έχουμε να συγκρατείται το έδαφος. Επομένως, σε περιπτώσεις καταρρακτώδους βροχής, όπως η χθεσινή, είναι πολύ ευκολότερο να έχουμε κατολισθητικά φαινόμενα».

Μάλιστα, εξήγησε τη σημασία της διατήρησης των καμένων κορμών ως αντιπλημμυρικό μέτρο, κάτι που συχνά παρεξηγείται: «Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο άλλωστε, ακόμα και μετά από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, συνίσταται σε κάποιες περιπτώσεις οι καμένοι κορμοί των δέντρων να παραμένουν, διότι συγκρατούνε το έδαφος λόγω του ριζικού συστήματος που εξακολουθεί να υπάρχει».