Ουγκάντα: Ο Γιουέρι Μουσεβένι κέρδισε για έβδομη φορά τις εκλογές – Στην εξουσία για περισσότερα από 40 χρόνια

Ο Γιουέρι Μουσεβένι κέρδισε για έβδομη φορά εκλογική αναμέτρηση σήμερα, Σάββατο (17/1) και θα μπει στην πέμπτη του δεκαετία στην εξουσία στην Ουγκάντα.

Η προεκλογική εκστρατεία αμαυρώθηκε από συγκρούσεις στις συγκεντρώσεις της αντιπολίτευσης και τις καταγγελίες των Ηνωμένων Εθνών για εκτεταμένη καταστολή και εκφοβισμό. Η διαδικασία την Πέμπτη κύλησε ομαλά, όμως ταραχές ξέσπασαν τη νύχτα στην πόλη Μπουταμπάλα, περίπου 55 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Καμπάλα, σύμφωνα με μια αστυνομικό και έναν τοπικό βουλευτή που έδωσαν αντικρουόμενες εξηγήσεις για τα γεγονότα.

Όταν προσήλθε να ψηφίσει, ο 81χρονος Μουσεβένι είπε στους δημοσιογράφους ότι αναμένει να κερδίσει με ποσοστό 80% «αν δεν υπάρξει νοθεία».

Μαζική νοθεία ωστόσο κατήγγειλε και ο ηγέτης της αντιπολίτευσης στην Ουγκάντα, Μπόμπι Γουάιν και κάλεσε τους υποστηρικτές του να διαμαρτυρηθούν.

Η Πλατφόρμα Εθνικής Ενότητας (NUP), κατήγγειλε ότι απήχθη δια της βίας από ένα ελικόπτερο του στρατού, κάτι που ο στρατός της χώρας διέψευσε.

Λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας το 1986, ο Μουσεβένι έθεσε τέλος σε χρόνια αιματοχυσίας και χάους. Ο νεαρός πρόεδρος σκέφτηκε ότι οι ηγέτες που παραμένουν στην εξουσία πέρα από το επιθυμητό χρονικό διάστημα αποτελούν την καρδιά των προβλημάτων της Αφρικής, ωστόσο στη συνέχεια αναθεώρησε τις απόψεις τους.

Στην εξουσία από το 1986

Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, ο Μουσεβένι, που είχε χαρακτηριστεί από τη Δύση ως πρότυπο Αφρικανού ηγέτη αφοσιωμένου στην καλή διακυβέρνηση – έχει ενταχθεί στις τάξεις εκείνων που κάποτε επικρίνε.

Κατά τη διάρκεια της 40ετούς διακυβέρνησής του έχει συγχωνεύσει το κράτος και το κόμμα και έχει συντρίψει την πολιτική αντιπολίτευση, σε τέτοιο βαθμό που οποιαδήποτε πραγματική εξωτερική πρόκληση εναντίον του ή του Εθνικού Κινήματος Αντίστασης (NRM) έχει καταστεί αδύνατη.

Στα 81 του χρόνια – αν και ορισμένοι αντίπαλοί του λένε ότι είναι μεγαλύτερος – ο Μουσεβένι δηλώνει ότι είναι σε άριστη φυσική κατάσταση.

Έχοντας υποσχεθεί κάποτε ότι θα αποσυρθεί και θα φροντίσει τις αγαπημένες του αγελάδες με τα μακριά κέρατα, Ανκόλε, τελικά έχει ξεπεράσει σε διάρκεια κάθε άλλο ηγέτη της αφρικανικής ηπείρου, εκτός από τον Τεοντόρο Ομπιάνγκ Νγκέμα της Ισημερινής Γουινέας και τον Πολ Μπιά του Καμερούν.

Ο Μουσεβένι γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1944 από μια οικογένεια κτηνοτρόφων της κοινότητας Χίμα στην περιοχή Ντουναγκάμο της νοτιοδυτικής Ουγκάντα.

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Νταρ ες Σαλάμ στην Τανζανία τη δεκαετία του 1960, το οποίο τότε ήταν ένα είδος σχολής για τους αντι-αποικιοκράτες, όπου η διατριβή του αφορούσε την επαναστατική βία που προωθούσε ο Γάλλος φιλόσοφος Φραντς Φανόν.

Ο Βρετανός δημοσιογράφος, Γουίλιαμ Πάικ, ο οποίος πήρε συνέντευξη από τον Μουσεβένι το 1984, τον περιέγραψε ως «απομακρυσμένο βλέμμα… ενός ονειροπόλου, ενός επαναστάτη» που ήταν «εξαιρετικά σοβαρός, αλλά έδειχνε στιγμές χιούμορ».

Μετά την επιστροφή του στην Ουγκάντα, αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Τανζανία ως εξόριστος κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Ίντι Αμίν.

Ο Μουσεβένι συνέβαλε στη δημιουργία του Μετώπου για την Εθνική Σωτηρία, το οποίο έπαιξε ρόλο στην ανατροπή του Αμίν το 1979.

Ο Μουσεβένι πήρε τα όπλα μετά από τις εκλογές της νοθείας του 1980 και ηγήθηκε μιας ανταρτικής εξέγερσης γνωστής ως «Πόλεμος των Μπους» στην Ουγκάντα, η οποία τελικά κατέλαβε την Καμπάλα το 1986.

Ένα νέο Σύνταγμα οδήγησε στη νίκη του στις εκλογές του επόμενου έτους, την οποία επανέλαβε το 2001, το 2006, το 2011, το 2016, το 2021 και τώρα το 2026.

Άλλαξε το Σύνταγμα δύο φορές για να καταργήσει τους περιορισμούς θητείας και ηλικίας. Ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν επικρίνει την όλο και πιο βίαιη καταστολή των αντιπάλων του.

Παρά το ριζοσπαστικό του παρελθόν, ο Μουσεβένι αποδείχθηκε ένας ρεαλιστής ηγέτης, υποκύπτοντας στις απαιτήσεις της Δύσης να επιβάλει αυστηρές νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις για τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Έγινε χρήσιμος στρατιωτικός εταίρος της Δύσης σε στιγμές που αμφισβητούσαν την καταπάτηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων, ιδίως όταν συνέβαλε με σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην καταπολέμηση των ισλαμιστών ανταρτών στη Σομαλία τη δεκαετία του 2000.

Το 2023, δέχθηκε εκ νέου επικρίσεις για έναν νόμο κατά των ομοφυλοφίλων που θεωρείται ένας από τους πιο αυστηρούς στον κόσμο, αλλά ο Μουσεβένι έδειξε την ικανότητά του να ξεπερνά τις δυσκολίες.