Παγκόσμια ανησυχία μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν και τις αναφορές για τον θάνατο του Χαμενεΐ

Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και οι αναφορές για τον θάνατο του θρησκευτικού η ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προκάλεσαν έντονη κινητικότητα στη διεθνή σκηνή, με κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις και να εκφράζουν φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο Χαμενεΐ είναι νεκρός, χαρακτηρίζοντάς τον θάνατό του «μεγάλη ευκαιρία για τον ιρανικό λαό». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι κοινές αεροπορικές επιδρομές δεν πρόκειται να σταματήσουν. Το Ιράν δεν έχει προβεί σε επίσημη τοποθέτηση, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι,, επιβεβαίωσαν τον θάνατο του ηγέτη. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου μίλησε για «αυξανόμενες ενδείξεις» ότι ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε πλήγμα στο ιδιωτικό του κτήμα.

Η πιθανή απώλεια του θρησκευτικού και πολιτικού ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, χωρίς ορισμένο διάδοχο, δημιουργεί κενό εξουσίας και εντείνει τις ανησυχίες για αποσταθεροποίηση. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση.

Ευρώπη και Μέση Ανατολή κρατούν χαμηλούς τόνους

Πολλές κυβερνήσεις απέφυγαν να σχολιάσουν ευθέως τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, επιλέγοντας προσεκτική γλώσσα ώστε να μην οξύνουν τις σχέσεις τους με την Ουάσιγκτον. Αντίθετα, καταδίκασαν τις ιρανικές επιθέσεις σε γειτονικές αραβικές χώρες.

Η Αυστραλία και ο Καναδάς εξέφρασαν ανοιχτή στήριξη στις αμερικανικές επιχειρήσεις, ενώ Ρωσία και Κίνα αντέδρασαν με σκληρή κριτική, κάνοντας λόγο για «απρόκλητη ένοπλη επιθετικότητα» και ζητώντας άμεση επιστροφή στη διπλωματία.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησαν την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τονίζοντας ότι η λύση πρέπει να είναι πολιτική. Υπογράμμισαν ότι οι χώρες τους δεν συμμετείχαν στις επιθέσεις, αλλά βρίσκονται σε στενή συνεννόηση με Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.

Ο Μακρόν, σε έκτακτη συνεδρίαση ασφαλείας, σημείωσε ότι η Γαλλία δεν είχε ενημερωθεί για τις επιθέσεις και προειδοποίησε ότι τα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος και της περιφερειακής αστάθειας δεν μπορούν να λυθούν στρατιωτικά.

Αραβικός Κόσμος: Καταδίκη του Ιράν, σιωπή για ΗΠΑ–Ισραήλ

Ο Αραβικός Σύνδεσμος καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις ως «κατάφωρη παραβίαση κυριαρχίας». Χώρες όπως το Μαρόκο, η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Συρία, παραδοσιακά σύμμαχοι της Τεχεράνης, καταδίκασαν επίσης τα ιρανικά πλήγματα.

Η Σαουδική Αραβία μίλησε για «ύπουλη ιρανική επιθετικότητα», ενώ το Ομάν, που συχνά λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, επέκρινε τις αμερικανικές επιθέσεις ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Στη Δυτική Όχθη, οι Παλαιστίνιοι συνέχισαν την καθημερινότητά τους παρά τις εκρήξεις που ακούγονταν από το Ισραήλ. Η Παλαιστινιακή Αρχή καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις, χωρίς να αναφερθεί στις αμερικανοϊσραηλινές επιχειρήσεις.

Ο Νορβηγός υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε φόβους για «νέο, εκτεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή», ενώ η Διεθνής Εκστρατεία για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης.

Οι ηγέτες της ΕΕ κάλεσαν σε αυτοσυγκράτηση και ενίσχυση της περιφερειακής διπλωματίας, ενώ ο Αραβικός Σύνδεσμος ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση.

Πηγή: Associated Press