Eυρωπαϊκή Ένωση Φάσματος: Η ελληνική πρόταση για νέους πόρους στην τεχνολογία

Τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος, η οποία θα συνδέει τη χρήση του ραδιοφάσματος της Ευρώπης με νέους πόρους για τον προϋπολογισμό των 27 και για επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες, προτείνει η Ελλάδα. 

Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες

Την πρόταση κατέθεσε στην Ιρλανδική Προεδρία, κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες στις 22 Σεπτεμβρίου, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου. Εμπνευστής της είναι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.

Αφετηρία της ελληνικής πρότασης είναι η διαπίστωση ότι το ραδιοφάσμα, ένας σπάνιος δημόσιος πόρος πάνω στον οποίο στηρίζονται σήμερα τα δίκτυα 5G και αύριο τα δίκτυα 6G, εξακολουθεί να κατανέμεται με κατακερματισμένο τρόπο σε εθνικό επίπεδο. 

Η Αθήνα προτείνει να αξιοποιηθούν δύο μεγάλες αποφάσεις που η Ευρώπη καλείται να λάβει τα επόμενα χρόνια, την κατανομή φάσματος για το 6G και, σταδιακά, την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών 5G.

Η πρόταση δεν προβλέπει μία κεντρική ευρωπαϊκή δημοπρασία. Αντίθετα, προβλέπει 27 εθνικές δημοπρασίες για το 6G, οι οποίες θα διεξάγονται εντός ενός συντονισμένου ευρωπαϊκού πλαισίου με κοινές αρχές ως προς το χρονοδιάγραμμα, τη διάρκεια των αδειών, τους τεχνικούς όρους και τη διάθεση ενός καθορισμένου ποσοστού των εσόδων. 

Μέρος των εσόδων θα μπορούσε να αποτελέσει νέο Ίδιο Πόρο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, ενώ μέρος τους θα κατευθυνόταν, μέσω ευρωπαϊκού επενδυτικού μηχανισμού, στο 6G, την τεχνητή νοημοσύνη, τις υπολογιστικές υποδομές και την ασφαλή συνδεσιμότητα.

Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η αρχική χρηματοδοτική κλίμακα θα μπορούσε να κυμανθεί περίπου στα 12 έως 15 δισ. ευρώ, αλλά όπως η ίδια πηγή διευκρινίζει το ποσό αυτό αποτελεί υπόθεση εργασίας και όχι επίσημη αποτίμηση, ενώ δεν περιλαμβάνει πιθανά έσοδα από δικαιώματα 5G. Ως πρότυπο προβάλλεται η ελληνική εμπειρία, όπου το 25% των εσόδων από τις δημοπρασίες φάσματος διατίθεται στο Επενδυτικό Ταμείο «Φαιστός».

Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες συζητούν ήδη την αναθεώρηση του πλαισίου για τα δίκτυα. Η πρόταση της Επιτροπής για τον Κανονισμό Ψηφιακών Δικτύων, που παρουσίασε τον Ιανουάριο η εκτελεστική αντιπρόεδρος Χένα Βίρκουνεν κινείται επίσης προς μεγαλύτερη εναρμόνιση, ωστόσο ευνοεί άδειες φάσματος απεριόριστης κατ’ αρχήν διάρκειας, επιλογή που θα περιόριζε τα μελλοντικά έσοδα από ανανεώσεις.

Η υλοποίηση του σκέλους των εσόδων αναμένεται να αποτελέσει το δυσκολότερο σημείο. Η θέσπιση νέου Ιδίου Πόρου απαιτεί ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου και έγκριση από τα εθνικά κοινοβούλια, σε μια συγκυρία όπου η διαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028 έως 2034 και για τους νέους πόρους που τον συνοδεύουν παραμένει ανοιχτή. 

Παράλληλα, τα έσοδα από τις δημοπρασίες φάσματος αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τα εθνικά θησαυροφυλάκια, ενώ οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι υποστηρίζουν διαχρονικά ότι το υψηλό κόστος των αδειών περιορίζει τις επενδύσεις στα δίκτυα.

Το επόμενο βήμα είναι η εξέταση της πρότασης από την Ιρλανδική Προεδρία και τα κράτη μέλη.