Γερμανία: Κλονίζει τον Μερτς η σαρωτική νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ – Ισχυρό σενάριο μία κυβέρνηση της Άκρας Δεξιάς στο κρατίδιο

Ισχυρούς πολιτικούς κραδασμούς στη Γερμανία προκαλεί η σαρωτική νίκη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στις εκλογές στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, με το ακροδεξιό κόμμα να συγκεντρώνει το 43,8% των ψήφων, μένοντας ελάχιστα κάτω από την απόλυτη πλειοψηφία.

Το κόμμα υπεδιπλασίασε τη δύναμη του σε σχέση με το 2021 και για πρώτη φορά από το τέλος του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, ένα ακροδεξιό κόμμα, με νεοναζιστικές αναφορές, θα μπορούσε να αναλάβει την ηγεσία της κυβέρνησης σε ένα γερμανικό κρατίδιο.

Η AfD είναι ο αδιαμφισβήτητος νικητής με ιστορικό αποτέλεσμα αλλά χωρίς απόλυτη πλειοψηφία. Το κλίμα στην κυβερνώσα Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) είναι εξαιρετικά βαρύ. Το κόμμα υπέστη συντριπτικές απώλειες έφτασε μόλις το 17,2%.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε συνέντευξη του στην Bild δήλωσε ότι η νίκη της AfD έχει κλονίσει το κόμμα του συθέμελα, προσθέτοντας ότι ούτε ο ίδιος ούτε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μπορούν να συνεχίσουν «σαν να μην συνέβη τίποτα».

Στο στρατόπεδο του AfD, η συμπρόεδρος του κόμματος Άλις Βάιντελ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Μερτς, χαρακτηρίζοντάς τον «τον πιο αντιδημοφιλή καγκελάριο στην ιστορία» και «τροχοπέδη στην ευημερία της Γερμανίας», ενώ ζήτησε τερματισμό της «παράνομης μετανάστευσης», των «ανοιχτών συνόρων» και της «καταστροφικής ενεργειακής πολιτικής».

Ο υποψήφιος πρωθυπουργός του AfD στο κρατίδιο, Ούλριχ Ζίγκμουντ, μίλησε για «σαφή εντολή σχηματισμού κυβέρνησης» και είπε ότι θα απευθυνθεί σε άλλα κόμματα και ακόμη και σε μεμονωμένους βουλευτές για να χτίσει σταθερή πλειοψηφία.

Διεθνώς, η νίκη χαιρετίστηκε από τον δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία Ίλον Μασκ («Gut gemacht!» έγραψε στο X) και από ηγέτες λαϊκιστικών δεξιών κομμάτων σε Ισπανία και Πορτογαλία, ενώ ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ήταν αιχμηρός, γράφοντας ότι μόνο «ηλίθιοι ή προδότες» θα χάρουν για το αποτέλεσμα.

Σενάρια σχηματισμού κυβέρνησης και το «Brandmauer»

Το AfD, με 43,8%, έμεινε οριακά εκτός απόλυτης πλειοψηφίας· για να κυβερνήσει θα χρειαστεί είτε συνεργασία με την φιλορωσική αριστερή Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) -έλαβε 5,3% και μπήκε οριακά στην τοπική Βουλή (το όριο είναι 5%).

Εναλλακτικά, θα μπορούσε να σχηματιστεί μια εξαιρετικά ασυνήθιστη πεντακομματική συμμαχία (CDU, SPD, Πράσινοι, Αριστερά, BSW) για να αποκλειστεί το AfD, αλλά ένα τέτοιο σχήμα θεωρείται πολύπλοκο και ασταθές.

Μέχρι σήμερα, τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου τηρούν το «Δημοκρατικό Τείχος» (Brandmauer), αρνούμενα συνεργασίες με το AfD· ωστόσο, η εγγύτητα του κόμματος στην αυτοδυναμία θέτει πρωτόγνωρη πίεση σε αυτήν τη στρατηγική.

Παρά τις διαβεβαιώσεις του έτερου συμπροέδρου της AfD, Τίνο Χρουπάλα, ότι «κανείς δεν πρέπει να φοβάται», πολλοί μετανάστες εκφράζουν ανησυχία. Ένας 28χρονος Αφγανός πατέρας δύο παιδιών στη Μαγδεβούργη δηλώνει: «Φοβάμαι… Τι θα συμβεί αν αναγκαστώ να φύγω;».

Από την άλλη, ο 86χρονος Χορστ Βάλτερ Μπέρνερ, που έζησε ως παιδί τη ναζιστική περίοδο, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «τρομερό» και «οδηγούμενο από τον φόβο», τονίζοντας ότι «δεν έπρεπε ποτέ να συμβεί».

Ο πολιτικός επιστήμονας Όλιβερ Λέμπκε περιέγραψε τη στιγμή ως «τεκτονική μετατόπιση» στο κομματικό σύστημα, θέτοντας στον Μερτς το επείγον ερώτημα: Ποια στρατηγική μπορεί να αντιστρέψει την άνοδο της AfD;

Πηγές: AFP, Reuters, Associated Press