Γιατροί ζητούν συνέχιση του «Προλαμβάνω» με εθνικούς πόρους

Σημαντικές εξελίξεις, όπως όλα δείχνουν, διαμορφώνονται γύρω από το μέλλον του προγράμματος προληπτικών εξετάσεων «Προλαμβάνω», καθώς πλησιάζει η λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης τον προσεχή Ιούνιο. Παρά τις ανησυχίες που εκφράζονται έντονα από τον ιατρικό κόσμο και τους πολίτες, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας διαβεβαιώνει ότι βασικές δωρεάν εξετάσεις θα συνεχιστούν και μετά το καλοκαίρι, με εθνικούς πόρους.

Παρέμβαση ουσιαστικής πρόληψης

Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» αποτέλεσε τα τελευταία δυόμιση χρόνια μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις πρόληψης στη δημόσια υγεία, δίνοντας τη δυνατότητα σε εκατομμύρια πολίτες να πραγματοποιήσουν δωρεάν διαγνωστικούς ελέγχους.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πανελλαδικά περισσότεροι από 5,2 εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε δράσεις πρόληψης, ενώ περίπου 180.000 περιστατικά νοσημάτων εντοπίστηκαν εγκαίρως, επιτρέποντας έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.

Όπως για την υπόλοιπη Ελλάδα και στη Μαγνησία το πρόγραμμα λειτούργησε ως κρίσιμο εργαλείο πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και πολίτες που μέχρι πρότινος ανέβαλλαν εξετάσεις λόγω κόστους.

Μονόδρομος η παράταση λέει ο ιατρικός κόσμος

Ωστόσο, η λήξη της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης έχει προκαλέσει κινητοποίηση στον ιατρικό κόσμο. Φορείς της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και ιατρικοί σύλλογοι ζητούν την άμεση παράταση του προγράμματος, ώστε να μην υπάρξει κενό στην πρόληψη, αλλά και για να ολοκληρωθούν εξετάσεις που έχουν ήδη προγραμματιστεί.

Την ίδια ώρα το Υπουργείο Υγείας εμφανίζεται αποφασισμένο να διατηρήσει τουλάχιστον τον βασικό κορμό των εξετάσεων. Ήδη έχει γίνει γνωστό ότι οι δωρεάν ψηφιακές μαστογραφίες θα συνεχιστούν κανονικά, καθώς τα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν την καθοριστική συμβολή τους στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνολικά έξι βασικούς άξονες πρόληψης: Έλεγχο για καρκίνο μαστού, έλεγχο για καρκίνο τραχήλου μήτρας, πρόληψη καρκίνου παχέος εντέρου, καρδιαγγειακό έλεγχο, παρεμβάσεις για την παχυσαρκία, έλεγχο νεφρικής λειτουργίας.

Παράλληλα, σχεδιάζεται και η προσθήκη έβδομου προγράμματος για τον καρκίνο του πνεύμονα, ενισχύοντας περαιτέρω το πλέγμα πρόληψης.

Εγκαιρες διαγνώσεις έσωσαν ζωές

Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα αποτελέσματα σε επιμέρους τομείς: εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες υποβλήθηκαν σε μαστογραφία, δεκάδες χιλιάδες πολίτες οδηγήθηκαν σε περαιτέρω εξετάσεις για καρκίνο παχέος εντέρου, ενώ σχεδόν 3 εκατομμύρια άτομα εξετάστηκαν για καρδιαγγειακά νοσήματα, με περίπου 80.000 να εμφανίζουν ύποπτα ευρήματα.

Παρά τη θετική αποτίμηση, δεν λείπουν τα προβλήματα. Ένα από τα σοβαρότερα αφορά τις καθυστερήσεις στις πληρωμές των παρόχων υγείας, με εργαστηριακούς γιατρούς να παραμένουν απλήρωτοι για μήνες, γεγονός που δημιουργεί πιέσεις στη βιωσιμότητα των διαγνωστικών δομών.

Ο ειδικός παθολόγος Ηλίας Καραμέτος, μιλώντας στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ τονίζει με έμφαση τη σημασία της συνέχισης του προγράμματος:

«Η πρόληψη δεν μπορεί να λειτουργεί με ημερομηνία λήξης. Το “Προλαμβάνω” απέδειξε ότι σώζει ζωές στην πράξη, όχι θεωρητικά. Στον Βόλο είδαμε ασθενείς να διαγιγνώσκονται σε αρχικά στάδια σοβαρών ασθενειών και να κερδίζουν χρόνο ζωής. Αν διακοπεί ή περιοριστεί, θα γυρίσουμε χρόνια πίσω. Η Πολιτεία οφείλει να το μετατρέψει σε μόνιμο θεσμό και να διασφαλίσει ότι ούτε οι πολίτες ούτε οι γιατροί θα μείνουν εκτεθειμένοι».

«Η συνέχιση του προγράμματος αυτού θα συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση και ενίσχυση της πρόληψης στον πληθυσμό, αποτελώντας ένα σημαντικό εργαλείο προστασίας και προαγωγής της δημόσιας υγείας» προσθέτει ο Βολιώτης γιατρός.

Ενισχυτικά στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Το αίτημα για θεσμοθέτηση μόνιμων δωρεάν προληπτικών εξετάσεων ενισχύεται και από τα κοινωνικά δεδομένα, καθώς η οικονομική πίεση των τελευταίων ετών έχει καταστήσει δυσκολότερη την πρόσβαση σε ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας.

Στον Βόλο, όπου η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας λόγω υποστελέχωσης αδυνατεί να σηκώνει μεγάλο βάρος, η συνέχιση τέτοιων δράσεων θεωρείται κρίσιμη για τη δημόσια υγεία. Οι γιατροί της περιοχής επισημαίνουν ότι η πρόληψη μειώνει μακροπρόθεσμα το κόστος για το σύστημα υγείας, καθώς περιορίζει τις ανάγκες για νοσηλείες και δαπανηρές θεραπείες.

Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους εξεύρεσης νέων πόρων, ώστε όχι μόνο να διατηρηθούν οι υφιστάμενες δράσεις αλλά και να επεκταθούν. Η στόχευση είναι σαφής: περισσότερες εξετάσεις, μεγαλύτερη κάλυψη πληθυσμού και έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση.

Ωστόσο το στοίχημα παραμένει διττό, από τη μία η εξασφάλιση χρηματοδότησης και από την άλλη η ομαλή λειτουργία του συστήματος χωρίς καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.

Καθώς ο Ιούνιος πλησιάζει, οι επόμενες αποφάσεις θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις αν το «Προλαμβάνω» θα εξελιχθεί σε μόνιμο πλαίσιο πρόληψης υγείας.

Απολογισμός εξετάσεων τριών προγραμμάτων

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, ο μέχρι σήμερα απολογισμός προγραμμάτων του «Προλαμβάνω», περιλαμβάνει τα εξής:

Καρκίνος του μαστού: Απευθύνεται σε γυναίκες ηλικίας 45 έως και 74 ετών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου 950.000 γυναίκες υποβλήθηκαν σε ψηφιακή μαστογραφία εκ των οποίων 250.000 γυναίκες παραπέμφθηκαν για υπερηχογράφημα μαστών, καθώς από τη μαστογραφία προέκυψε εύρημα ή κρίθηκε αναγκαίος περαιτέρω απεικονιστικός έλεγχος.

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Αφορά γυναίκες ηλικίας 21 έως 65 ετών. Έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω εξετάσεις περίπου 10.000 γυναίκες.

Καρκίνος του παχέος εντέρου: Απευθύνεται σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 50 έως 69 ετών. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 3,2 εκατομμύρια πολίτες, έχουν διατεθεί έως σήμερα 930.000 kit αυτοδιαγνωστικού ελέγχου και έχουν εκδοθεί παραπεμπτικά για κολονοσκόπηση περίπου 38.000 και για βιοψίες 17.000.

Καρδιαγγειακά νοσήματα: Σχεδόν 3 εκατομμύρια πολίτες έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν εξετάσεις, ενώ περίπου 80.000 εντοπίστηκαν έγκαιρα με ύποπτα συμπτώματα.

Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας: Αφορά πολίτες με πολύ υψηλό δείκτη μάζας σώματος και περιλαμβάνει δωρεάν φαρμακευτική αγωγή, διατροφική υποστήριξη και ιατρική παρακολούθηση, με στόχο μια ολιστική και ισότιμη προσέγγιση στη φροντίδα υγείας.

Δωρεάν εξετάσεις για τη νεφρική υγεία: Απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 30-70 ετών που έχουν ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης ή σακχαρώδους διαβήτη – δύο από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη Χρόνιας Νεφρικής Νόσου (ΧΝΝ). Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περισσότερα από 1.600.000 παραπεμπτικά για τη νεφρική υγεία.

ΒΑΣΩ ΚΥΡΙΑΖΗ