Η υψηλότερη κορυφή του Ιονίου

Βίντεο/Φωτογραφίες: Αλέξης Σφαέλος

Η Κεφαλονιά φημίζεται παγκοσμίως για τις ακτές και τα κρυστάλλινα νερά της, όμως η πραγματική «καρδιά» του νησιού χτυπά ψηλά. Η οροσειρά Αίνος – Ρούδι – Αγία Δυνατή αποτελεί τον κυρίαρχο ορεινό όγκο του νησιού, με τον επιβλητικό Αίνο να κατέχει τα σκήπτρα του ψηλότερου βουνού σε ολόκληρο το Ιόνιο.

Ένα βουνό γεμάτο αντιθέσεις, όπου η παρθένα φύση, τα σπάνια απολιθώματα της αρχαιότητας και οι μύθοι των θεών, συνυπάρχουν σήμερα με τα σκουριασμένα, επιβλητικά απομεινάρια μιας ψυχροπολεμικής βάσης του ΝΑΤΟ.

Οι εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ:

Ο ναός του Δία και τα «κάτοπτρα» του Ψυχρού Πολέμου

Ο Αίνος δεσπόζει στο τοπίο με την υψηλότερη κορυφή του, τον Μέγα Σωρό, να αγγίζει τα 1.627 μέτρα. Το εντυπωσιακό ανάγλυφο συμπληρώνουν και άλλες σημαντικές κορυφές, όπως ο Σταυρός (1.532μ.), ο Κρουκουμπιάς (1.508μ.) και ο Βούνος (1.312μ.).

Η ιστορία του βουνού χάνεται στα βάθη των αιώνων. Το ίδιο του το όνομα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη αίνος, που σημαίνει «ύμνος». Οφείλεται στη λατρευτική δραστηριότητα των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι είχαν χτίσει ιερό στο βουνό προς τιμήν του Αινήσιου Δία.

Σήμερα, περπατώντας κανείς προς τις κορυφές, έρχεται αντιμέτωπος με τα φαντάσματα μιας άλλης εποχής. Σε αυτό το στρατηγικό υψόμετρο, βρίσκεται η παλιά, εγκαταλελειμμένη βάση του ΝΑΤΟ, η οποία λειτούργησε ως τηλεπικοινωνιακός σταθμός κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση, οι κατασκευές που δεσπόζουν εκεί δεν είναι ραντάρ, αλλά τα λεγόμενα «κάτοπτρα». Πρόκειται για γιγαντιαίες παραβολικές κεραίες που μοιάζουν με τεράστια «πιάτα».

Χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία της τροποσφαιρικής διάχυσης (troposcatter), καταφέρνοντας να στέλνουν σήματα σε πολύ μεγάλες αποστάσεις μέσω της τροπόσφαιρας. Αποτελούσαν έναν κρίσιμο κρίκο του ευρύτερου τηλεπικοινωνιακού δικτύου ACE High της Συμμαχίας.

Αν και η βάση είναι πλήρως εγκαταλελειμμένη εδώ και δεκαετίες, τα μισοκατεστραμμένα και σκουριασμένα κάτοπτρα στέκουν ακόμη όρθια, δημιουργώντας ένα απόκοσμο σκηνικό. Πλέον, ο χώρος έχει μετατραπεί σε δημοφιλές σημείο για εξερευνητές εγκαταλελειμμένων κτηρίων (urban exploration) και φωτογράφους, προσφέροντας ίσως την πιο εντυπωσιακή, πανοραμική θέα σε ολόκληρο το Ιόνιο Πέλαγος.

Η γεωποικιλότητα και οι «Ρουδιστές»

Το βουνό δεν είναι απλώς ένας όγκος πέτρας και χώματος, αλλά ένα ανοιχτό βιβλίο της ιστορίας της Γης. Ανήκει στην Προ-Απούλια ζώνη, με τους δολομίτες του Κάτω Κρητιδικού και τους ασβεστόλιθους του Άνω Κρητιδικού (ηλικίας 100,5-66 εκατομμυρίων ετών) να κυριαρχούν.

Αυτά τα πετρώματα αποτέθηκαν κάποτε στον πυθμένα του εξαφανισμένου Ωκεανού της Τηθύος. Το πιο συναρπαστικό εύρημα της περιοχής είναι τα απολιθώματα των Ρουδιστών. Πρόκειται για παχυοδοντικά, ανισόθυρα δίθυρα που κυριάρχησαν στα ρηχά, τροπικά νερά της Τηθύος.

Η δεξιά τους θυρίδα ήταν κωνική και μπορούσε να φτάσει μέχρι και το 1 μέτρο σε μήκος, δημιουργώντας εκτεταμένους υφάλους. Εξαφανίστηκαν στο τέλος του Κρητιδικού, αφήνοντας πίσω τους εντυπωσιακά αποτυπώματα, με πιο γνωστές τις οικογένειες των Hippuritidae και Radiolitidae.

Ένα οικολογικό θησαυροφυλάκιο (NATURA 2000)

Ο Εθνικός Δρυμός του Αίνου ανήκει στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο «NATURA 2000» και αποτελεί περιοχή ειδικής προστασίας, με την έκταση του πυρήνα του να φτάνει τα 28.620 στρέμματα.

Το 2/3 του Δρυμού καλύπτεται από το πυκνό, παραμυθένιο δάσος της Κεφαλληνιακής Ελάτης (Abies cephalonica). Ωστόσο, ο πλούτος της χλωρίδας του δεν σταματά εκεί, καθώς έχουν καταγραφεί 450 taxa φυτών. Ανάμεσά τους:

• Η Κεφαλληνιακή Ελάτη (Abies cephalonica), ένα ενδημικό ελληνικό είδος δέντρου που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του Εθνικού Δρυμού του βουνού.
• Στενότοπα ενδημικά είδη: Η κεφαλληνιακή βιόλα (Viola cephalonica) και η κεφαλληνιακή σκουτελλάρια (Scutellaria rupestris subsp. cephalonica).
• Το υποείδος Ajuga orientalis subsp. aenesia, ενδημικό της Κεφαλονιάς.
• Περίπου 25 διαφορετικά είδη ορχεοειδών.

Η πλούσια πανίδα

Ο Δρυμός σφύζει από ζωή και σε επίπεδο πανίδας. Έχουν καταγραφεί πάνω από 100 είδη πουλιών (αρπακτικά και στρουθιόμορφα), 14 είδη ερπετών και αρκετά θηλαστικά, όπως ο ενδημικός ασπάλακας (Talpa stankovici) που ζει υπογείως.

Το πιο εμβληματικό ίσως ζωντανό κομμάτι του βουνού, όμως, είναι ο περιζήτητος πληθυσμός των ημιάγριων αλόγων του Αίνου, που βρίσκουν καταφύγιο στις πλαγιές του, προσφέροντας μια εικόνα ανόθευτης άγριας ομορφιάς σε όσους σταθούν τυχεροί να τα συναντήσουν.

Στον Δρυμό υπάρχουν και φωλιές, που έχουν εγκατασταθεί με σκοπό τα όρνεα να βρίσκουν καταφύγιο τον χειμώνα.

Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν και πολλά κατσίκια: