Lancet: Πυρηνικός πόλεμος και κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης απειλούν με αφανισμό την ανθρωπότητα

Η ανθρωπότητα θα μπορούσε να αφανιστεί έως το 2100 εξαιτίας της κακόβουλης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης ή ενός πυρηνικού πολέμου, σύμφωνα με νέα παγκόσμια αξιολόγηση κινδύνων. Οι δύο αυτές απειλές βρίσκονται στην κορυφή μιας λίστας με 17 σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία κατά τα επόμενα 75 χρόνια. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης οι περικοπές στην αναπτυξιακή βοήθεια από τις πλούσιες χώρες, η κλιματική κρίση και ο υποσιτισμός των παιδιών.

Οι ειδικοί που συμμετέχουν στην Επιτροπή του Lancet για τις Παγκόσμιες Απειλές για την Υγεία στον 21ο Αιώνα, υποστηρίζουν ότι όλες οι απειλές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και, ως εκ τούτου, πρέπει να αντιμετωπιστούν συνολικά. Τονίζουν, ωστόσο, ότι υπάρχει μια «ρεαλιστική οδός δράσης» για καθεμία από αυτές.

«Οι αποφάσεις που λαμβάνουν σήμερα οι ηγέτες θα διαμορφώσουν την υγεία και την ευημερία της επόμενης γενιάς», δήλωσε ο καθηγητής Κρίστοφερ Μάρεϊ, συμπρόεδρος της επιτροπής και διευθυντής του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.

Για τη σύνταξη της λίστας, η επιτροπή υπολόγισε πόσα χρόνια υγιούς ζωής ενδέχεται να χαθούν εξαιτίας ασθενειών, αναπηριών ή πρόωρων θανάτων που συνδέονται με κάθε απειλή, με βάση τις σημερινές τάσεις. Η μέτρηση αυτή είναι γνωστή ως προσαρμοσμένα στην αναπηρία έτη ζωής (Dalys).

«Η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας βιολογικών όπλων, καθώς και ένας πυρηνικός πόλεμος που θα προκαλούσε λιμό, ενέχουν κινδύνους αφανισμού μέσα στα επόμενα 75 χρόνια», αναφέρει η έκθεση.

Όπως επισημαίνεται, η πιθανότητα να εκδηλωθούν τέτοια σενάρια παραμένει χαμηλή. Ωστόσο, οι συνέπειές τους θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο τέλος της ανθρωπότητας. Ένας πυρηνικός πόλεμος θα μπορούσε να απελευθερώσει τόσο μεγάλη ποσότητα σωματιδίων στην ανώτερη ατμόσφαιρα, ώστε να περιοριστεί η ηλιακή ακτινοβολία και να προκληθεί εκτεταμένος λιμός. Αντίστοιχα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη βιολογικών όπλων.

Σε κύριο άρθρο του The Lancet, που δημοσιεύθηκε παράλληλα με την έκθεση, διατυπώνεται η προειδοποίηση ότι «η κλίμακα της βλάβης, εάν αυτές οι απειλές γίνουν πραγματικότητα, θα προκαλούσε μια αποκάλυψη».

Οι 17 απειλές για την ανθρώπινη υγεία

Άλλοι κίνδυνοι που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σωρευτική απώλεια περισσότερων από ένα δισεκατομμύριο ετών υγιούς ζωής και χαρακτηρίζονται, επομένως, ως «μείζονες καταστροφικές απειλές» είναι:

• Η ατμοσφαιρική ρύπανση
• Η μικροβιακή αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα
• Ο υποσιτισμός των παιδιών
• Η κλιματική κατάρρευση
• Οι συμβατικές ένοπλες συγκρούσεις
• Η μείωση της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας
• Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ
• Η υψηλή αρτηριακή πίεση
• Η εισοδηματική ανισότητα
• Το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
• Οι φυσικά εμφανιζόμενες πανδημίες
• Η παχυσαρκία
• Τα προβλήματα ψυχικής υγείας
• Το κάπνισμα
• Η ανθυγιεινή γήρανση

Για να συμπεριληφθεί ένας κίνδυνος στη λίστα, δεν αρκεί να έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μεγάλη απώλεια ετών υγιούς ζωής. Πρέπει επίσης να υπάρχουν πιθανές λύσεις για την αντιμετώπισή του.

Ο Ιμπραχίμ Αμπουμπακάρ, μέλος της επιτροπής και καθηγητής επιδημιολογίας λοιμωδών νοσημάτων στο University College London (UCL), δήλωσε: «Δεν ξεκινάμε από τη λογική “θέλουμε να σας τρομάξουμε, υπάρχουν τόσες απειλές για την ανθρωπότητα”. Ξεκινάμε από την παραδοχή ότι, αν είστε σήμερα υπεύθυνος χάραξης πολιτικής, είτε σε παγκόσμιο και πολυμερές επίπεδο είτε σε εθνικό, αυτές είναι οι πιθανές απειλές που μπορεί να αντιμετωπίσετε και αυτή είναι η έκταση της διαφοράς που μπορείτε πραγματικά να επιτύχετε, εάν αναλάβετε δράση».

Κλιματική κρίση και περικοπές στη διεθνή βοήθεια

Σύμφωνα με την έκθεση, η ανάληψη δράσης για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη περίπου στους 1,8°C, αντί να αφεθεί να φτάσει τους 4,4°C, θα μπορούσε να αποτρέψει την απώλεια 1,89 δισεκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής. Οι υπολογισμοί βασίστηκαν σε σενάρια για την καλύτερη και τη χειρότερη δυνατή εξέλιξη κάθε απειλής.

Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, οι μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως η παχυσαρκία, καθώς και τα προβλήματα ψυχικής υγείας, αποτελούν τις κυρίαρχες απειλές. Αντίθετα, στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η απώλεια υγιούς ζωής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με παράγοντες όπως το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.

Πολλές από τις μεγαλύτερες χώρες-δωρητές, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν ανακοινώσει σημαντικές περικοπές στις δαπάνες αναπτυξιακής βοήθειας κατά τον τελευταίο χρόνο. Η πιθανή κατάρρευση ή η δραστική μείωση της διεθνούς υγειονομικής βοήθειας θα μπορούσε να προκαλέσει απώλεια έως και 1,5 δισεκατομμυρίου ετών υγιούς ζωής πριν από το 2100, σύμφωνα με την επιτροπή. Σχεδόν το 70% αυτής της απώλειας θα καταγραφόταν στην υποσαχάρια Αφρική, μια περιοχή που ήδη πλήττεται ιδιαίτερα από τον παιδικό υποσιτισμό.

Έκκληση για πρόληψη και προετοιμασία

Η επιτροπή αποτελείται από 35 ειδικούς και τα ευρήματά της θα παρουσιαστούν την Κυριακή 18/10 στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για την Υγεία, στο Βερολίνο της Γερμανίας. Η αξιολόγηση θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο, ώστε να επανεξετάζονται οι 17 απειλές που έχουν εντοπιστεί, να ενσωματώνονται νέα δεδομένα και να λαμβάνονται υπόψη πιθανοί νέοι κίνδυνοι.

Οι συντάκτες της έκθεσης καλούν τους ηγέτες να αντιμετωπίσουν τις απειλές προτού αυτές εξελιχθούν σε κρίσεις. Μεταξύ άλλων, προτείνουν επενδύσεις στην τεχνολογική καινοτομία και ενίσχυση των συστημάτων υγείας.

«Ξεκινήσαμε αυτή τη διαδικασία πριν από τρία χρόνια, πιστεύοντας ότι υπήρχαν τρεις μεγάλες απειλές: οι συγκρούσεις, το κλίμα και οι πανδημίες», δήλωσε ο Μάρεϊ. «Υπάρχει, όμως, ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός απειλών για τις οποίες πρέπει να ανησυχούμε. Οι κυβερνήσεις χρειάζεται πραγματικά να διαθέσουν χρήματα και προσωπικό για την πρόβλεψη, την πρόληψη και την προετοιμασία απέναντι σε αυτό το πιο ευρύ και σύνθετο σύνολο κινδύνων».

Πηγή: Guardian