ΕΜΣΤ: «No Time for Melancholy» και «Ιστορίες σε εκκρεμότητα» – Δύο νέες εκθέσεις από τις 16 Ιανουαρίου 2027

NoTimeforMelancholy: Ελληνική Τέχνη από τα 90s στη Συλλογή του ΕΜΣΤ

Επιμέλεια: Άννα Μυκονιάτη
Εγκαίνια: 16 Ιανουαρίου 2027

Προσεγγίζοντας τη Συλλογή του ως ένα πεδίο που προσφέρει πολλαπλές δυνατότητες ανάγνωσης και ερμηνείας, το ΕΜΣΤ αξιοποιεί τα έργα της για να διερευνήσει ζητήματα που αφορούν το παρόν και το παρελθόν της τέχνης και του σύγχρονου κόσμου. Η έκθεση NoTimeforMelancholy: Ελληνική Τέχνη από τα 90s στη Συλλογή του ΕΜΣΤ σε επιμέλεια Άννας Μυκονιάτη, που ανοίγει τις πόρτες της στις 16 Ιανουαρίου 2027, επιστρέφει σε μια κομβική για την ελληνική καλλιτεχνική σκηνή εποχή: μια ιστορική παρένθεση αισιοδοξίας και ταχύτατου μετασχηματισμού, κατά την οποία διαμορφώθηκε το σημερινό τοπίο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. 

Δυο γεγονότα οριοθετούν συμβολικά την περίοδο αυτή: η πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989 και η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους το 2001. Το καθημερινό και καλλιτεχνικό βίωμα διαμορφώνεται από νέες τεχνολογίες και μορφές επικοινωνίας και την υπόσχεση ενός μόνιμα διασυνδεδεμένου κόσμου. Οι καλλιτέχνες της έκθεσης, στα πρώτα τους βήματα τότε, σήμερα καταξιωμένοι στην πλειονότητά τους -αρκετοί μάλιστα διεθνώς- και μέρος της Συλλογής του ΕΜΣΤ, πειραματίζονται με νέα μέσα και τρόπους έκφρασης. Μέσα από το έργο τους διερευνούν την υπόσχεση του διαδικτύου, ενώ παράλληλα θέτουν ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα, το φύλο, το σώμα και τα όρια ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο. Το καλλιτεχνικό τοπίο που αναδύεται μέσα από τη δράση τους －εξωστρεφές, κινητικό και ανανεωτικό－ θα εξελιχθεί στα επόμενα χρόνια και θα διαμορφώσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί η σύγχρονη εικαστική σκηνή της χώρας, αλλά και το ίδιο το ΕΜΣΤ.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Δημήτρης Αντωνίτσης, Αλέξανδρος Γεωργίου, Χριστίνα Δημητριάδη, Δημήτρης Κόζαρης, Σοφία Κοσμάογλου, Ντιάννα Μαγκανιά, Μίλτος Μανέτας, Σωκράτης Σωκράτους, Ελένη Χριστοδούλου,  Αλέξανδρος Ψυχούλης.

Ιστορίες σε εκκρεμότητα: καλλιτεχνική δραστηριότητα και εκθεσιακές πρακτικές στην Ελλάδα, 2000–2025

Επιμέλεια: Ανίνα Βαλκανά, Ελένη Γανίτη, Τίνα Πανδή, Ματίλντ Σκυλογιάννη
Εγκαίνια: 16 Ιανουαρίου 2027

Στο πλαίσιο της αποστολής του, μια σημαντική πτυχή της οποίας αφορά την επανεκτίμηση της ιστορίας της ελληνικής τέχνης και της θέσης της στον παγκόσμιο χάρτη, το ΕΜΣΤ διοργανώνει την αρχειακή έκθεση Ιστορίες σε εκκρεμότητα, που θα ανοίξει τις πόρτες της στο κοινό τον Ιανουάριο του 2027 και είναι αφιερωμένη στην καλλιτεχνική δραστηριότητα και τις εκθεσιακές πρακτικές στην Ελλάδα τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια. Με αφετηρία την ίδρυση του ΕΜΣΤ το 2000, η έκθεση επιχειρεί να φωτίσει τις συνθήκες που διαμόρφωσαν  το πεδίο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ενώ συγχρόνως πλαισιώνει ιστορικά την τρέχουσα έκθεση του μουσείου South by Southeast, μια νέα παρουσίαση της Συλλογής του που στρέφει τον φακό της στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή όπου αναπτύσσεται η ελληνική τέχνη: τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.
Στην έκθεση παρουσιάζονται φωτογραφίες, έγγραφα, κατάλογοι και οπτικοακουστικό υλικό από δημόσια και ιδιωτικά αρχεία. Σταθμοί στο τοπίο που επιχειρεί να εξερευνήσει αποτελούν η δημιουργία νέων θεσμών, ιδιωτικών και δημοσιών, οι ανεξάρτητες και συλλογικές πρωτοβουλίες, η εμφάνιση των πρώτων μεγάλων εκθέσεων: Outlook, Μπιενάλε Αθήνας και Θεσσαλονίκης, documenta 14, οι παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο, οι ψηφιακές πρακτικές της πανδημίας, ζητήματα λογοκρισίας, φύλου και queer ορατότητας, καθώς και οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης. Παράλληλα με τις πιο γνωστές και καθιερωμένες πρωτοβουλίες στον χώρο, αναδεικνύει και εγχειρήματα που έχουν μείνει μάλλον στο περιθώριο της επίσημης ιστορίας του, θέτοντας έτσι ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο γράφεται αυτή η ιστορία.
Το δημόσιο πρόγραμμα που θα πλαισιώσει την έκθεση θα περιλαμβάνει και ένα πρόγραμμα προφορικών ιστοριών. Μέσα από μαρτυρίες και συζητήσεις με καλλιτέχνες και επιμελητές, το αρχειακό υλικό θα εμπλουτιστεί, διαμορφώνοντας μια αφήγηση ανοιχτή σε νέες ερμηνείες.