ΗΠΑ και Ιράν σε έμμεσες συνομιλίες στο Πακιστάν παρά τις διαφωνίες

Αμερικανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και ιρανική αποστολή υπό τον πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ πραγματοποίησαν ξεχωριστές συναντήσεις με τον Πακιστανό πρωθυπουργό, Σεχμπάζ Σαρίφ. Μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβεβαιωθεί άμεση συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών στην Ισλαμαμπάντ.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ συνέχισε τα πλήγματα στον Λίβανο, ενώ το Ιράν έθετε ως όρο για τις συνομιλίες την παύση των εχθροπραξιών εκεί. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου μετέδωσε ότι ισραηλινές επιθέσεις το Σάββατο σκότωσαν τουλάχιστον τρία άτομα.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 3.000 ανθρώπων στο Ιράν, 1.953 στον Λίβανο, 23 στο Ισραήλ και περισσότερων από δώδεκα σε αραβικά κράτη του Κόλπου. Παράλληλα, έχει σε μεγάλο βαθμό αποκόψει τον Περσικό Κόλπο από την παγκόσμια οικονομία, εκτοξεύοντας τις τιμές της ενέργειας και προκαλώντας ζημιές σε υποδομές σε μισή ντουζίνα χώρες της περιοχής.

Στην Τεχεράνη, κάτοικοι δήλωσαν στο Associated Press ότι αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό αλλά και ελπίδα τις συνομιλίες, έπειτα από εβδομάδες αεροπορικών επιδρομών που άφησαν πίσω τους εκτεταμένες καταστροφές. Ο Σαχάμπ Μπανιτάμπα αμφισβήτησε το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να τηρήσουν οποιαδήποτε συμφωνία.

«Ακόμη κι αν υπάρξουν συγκεκριμένα και οριστικά αποτελέσματα, υπάρχει πάντα πιθανότητα να καταρρεύσει η συμφωνία», είπε.

Αντιπαράθεση για βασικά ζητήματα πριν τις συνομιλίες

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι προέβαλαν τη διαπραγματευτική τους ισχύ και διατύπωσαν νέες απαιτήσεις και προϋποθέσεις καθώς πλησίαζαν οι συνομιλίες. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε επανειλημμένες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από το Σάββατο, υποστηρίζοντας ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι «δεν έχουν χαρτιά» για να διαπραγματευτούν. Τους κατηγόρησε επίσης ότι χρησιμοποιούν το Στενό του Ορμούζ, βασική αρτηρία για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, ως μέσο εκβιασμού.

«Ο μόνος λόγος που είναι ακόμη ζωντανοί σήμερα είναι για να διαπραγματευτούν!» έγραψε.

Η Ισλαμαμπάντ εμφανιζόταν σχεδόν έρημη το Σάββατο, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας απέκλεισαν δρόμους και οι αρχές κάλεσαν τους κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους, δίνοντας στην κατά τα άλλα πολυσύχναστη πρωτεύουσα εικόνα πόλης υπό απαγόρευση κυκλοφορίας.

Ο Βανς δήλωσε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ είναι αισιόδοξες για τις συνομιλίες, προειδοποιώντας ωστόσο: «Αν προσπαθήσουν να μας ξεγελάσουν, θα διαπιστώσουν ότι η διαπραγματευτική ομάδα δεν θα είναι καθόλου δεκτική».

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με «βαθιά δυσπιστία», που απορρέει από προηγούμενα πλήγματα στο Ιράν σε παλαιότερους γύρους συνομιλιών. Ο ίδιος τόνισε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να απαντήσει σε περίπτωση νέας επίθεσης.

Άμεσες συνομιλίες Ισραήλ – Λιβάνου

Άμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου αναμένεται να ξεκινήσουν την Τρίτη στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με το γραφείο του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν.

Το Ισραήλ επιδιώκει η λιβανέζικη κυβέρνηση να αναλάβει την ευθύνη για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, όπως προβλεπόταν και στην εκεχειρία του Νοεμβρίου 2024. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν ο λιβανέζικος στρατός μπορεί να επιβάλει μονοπώλιο στα όπλα ή να αφαιρέσει τον οπλισμό από την οργάνωση, η οποία έχει επιβιώσει επί δεκαετίες από προσπάθειες περιορισμού της.

Η επιμονή του Ισραήλ ότι η εκεχειρία με το Ιράν δεν περιλαμβάνει παύση των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ απειλεί να υπονομεύσει τη συμφωνία. Η οργάνωση εντάχθηκε στον πόλεμο από τις πρώτες ημέρες, στηρίζοντας το Ιράν.

Την ημέρα ανακοίνωσης της εκεχειρίας, το Ισραήλ εξαπέλυσε σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη Βηρυτό, σκοτώνοντας περισσότερους από 300 ανθρώπους — τη φονικότερη ημέρα στη χώρα από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου.

Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ζήτησε από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου να περιορίσει τα πλήγματα.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό του πλεονέκτημα στον πόλεμο. Εμπορικά πλοία αποφεύγουν τη διέλευση, μπλοκάροντας ουσιαστικά τη μεταφορά πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων.

Η τιμή του πετρελαίου Brent, διεθνές σημείο αναφοράς, έφτασε περίπου τα 97 δολάρια την Παρασκευή, αυξημένη κατά περισσότερο από 30% από την έναρξη του πολέμου.

Πριν από τη σύγκρουση, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από το στενό με περισσότερα από 100 πλοία. Μετά την εκεχειρία, έχουν καταγραφεί μόλις 12 διελεύσεις.

Το Ιράν έχει προτείνει ακόμη και την επιβολή χρεώσεων στα πλοία που διέρχονται από το στενό ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, πρόταση που έχει απορριφθεί ευρέως από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ομάν.