Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν παρατεταμένο αποκλεισμό του Ιράν – Πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία

Η Ουάσινγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μακροχρόνιου αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, εξέλιξη που εντείνει την ανησυχία για περαιτέρω πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία και τροφοδοτεί την άνοδο των τιμών του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα τετραετίας.

Ο πόλεμος που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους σαρωτικούς αμερικανοϊσραηλινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην Ισλαμική Δημοκρατία, στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, κι έχει επιπτώσεις που συνεχίζουν να κλυδωνίζουν την παγκόσμια οικονομία.

Παγωμένη από την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την 8η Απριλίου, έπειτα από 40 ημέρες εχθροπραξιών, η ένοπλη σύρραξη ενδέχεται να διαιωνιστεί, με την Ουάσιγκτον να μοιάζει να προετοιμάζεται για τουλάχιστον πολύμηνο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών εν είδει αντιποίνων για τον αποκλεισμό από το Ιράν των Στενών του Ορμούζ, μέσω του οποίου περνά υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε διεθνή κλίμακα.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης προχθές Τρίτη στον Λευκό Οίκο με ηγετικά στελέχη εταιρειών του τομέα του πετρελαίου, οι συμμετέχοντες συζήτησαν «τα μέτρα που πήρε ο πρόεδρος Τραμπ για να ανακουφίσει τις διεθνείς αγορές και τα μέτρα που θα μπορούσαμε να λάβουμε για να συνεχίσουμε τον εφαρμοζόμενο αποκλεισμό για μήνες αν είναι απαραίτητο και να ελαχιστοποιήσουμε τον αντίκτυπό του στους Αμερικανούς καταναλωτές», είπε χθες κυβερνητικός αξιωματούχος.

«Ο αποκλεισμός είναι λιγάκι πιο αποτελεσματικός από τους βομβαρδισμούς», σχολίασε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.

Αβεβαιότητα στις αγορές

Καθώς η προοπτική λύσης μέσω διαπραγματεύσεων Ουάσινγκτον-Τεχεράνης μοιάζει να απομακρύνεται, οι τιμές του πετρελαίου πιστοποιούν την εντεινόμενη νευρικότητα των αγορών. Η τιμή του βαρελιού της ποικιλίας αναφοράς Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας ξεπέρασε τα 119 δολάρια, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, όταν ο στρατός της Ρωσίας προχώρησε στην εισβολή στην Ουκρανία.

Αναλυτές φοβούνται πως ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειδωμένα από την Τεχεράνη. Για «παρατεινόμενο αδιέξοδο», καθώς ναι μεν «οι μάχες έχουν ουσιαστικά σταματήσει» αλλά «δεν προκύπτει καμιά διαρκής λύση» έκαναν λόγο ειδικοί της εταιρείας DNB.

Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσινγκτον πως επιδιώκει την κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι ΗΠΑ θέλουν να ασκήσουν «οικονομική πίεση» και να υποδαυλίσουν «εσωτερικούς διχασμούς» προκειμένου «να μας αποδυναμώσουν» με την προσδοκία πως «θα καταρρεύσουμε από μέσα», συνόψισε ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, καλώντας σε «ενότητα».

Κατά τη διάρκεια μακράς συνδιάλεξής τους, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε τον Ντόναλντ Τραμπ εναντίον των «επιζήμιων συνεπειών» που θα είχε νέα στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, «όχι μόνο» για τη χώρα αυτή «και τους γείτονές της», αλλά και «για το σύνολο της διεθνούς κοινότητας».

Πιέσεις και οικονομικές συνέπειες

Καθώς δεν διαφαίνεται καμιά επίλυση της σύγκρουσης, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου δέχτηκε σειρά σφοδρών επικρίσεων από δημοκρατικούς κατά την πρώτη του ακρόαση στη Βουλή των Αντιπροσώπων από το ξέσπασμα του πολέμου.

«Γεωπολιτική καταστροφή», «στρατηγική καταστροφή», «ανικανότητα», «αυτοτραυματισμός», «τέλμα»: οι κοινοβουλευτικοί δεν φείσθηκαν σκληρών εκφράσεων.

Ο επικεφαλής του αμερικανικού Πενταγώνου από την πλευρά του ανέφερε ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έχει κοστίσει κάπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια και τον δικαιολόγησε με την ερώτηση «ποια είναι η τιμή για να εξασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο;»

Οι οικονομικές συνέπειες αυτής της σύρραξης γίνονται πολύ αισθητές στο Ιράν, όπου το νόμισμα, το ριάλ, έχει φτάσει στη χαμηλότερη ισοτιμία έναντι του αμερικανικού δολαρίου από ιδρύσεως της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, σύμφωνα με ιστότοπους που καταγράφουν δεδομένα για τις ισοτιμίες νομισμάτων.

Στην πρωτεύουσα, την Τεχεράνη, ορισμένοι εκφράζονταν χωρίς να κρύβουν τη μοιρολατρία τους.

«Η ιδέα πως θα ξαναζήσουμε τον πόλεμο είναι τρομακτική, αλλά δεν έχουμε ελπίδα πως θα βρεθεί λύση μέσω διαπραγματεύσεων», είπε ο Αλί, αρχιτέκτονας 52 ετών, που μίλησε τηλεφωνικά στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας απειλεί να βυθίσει στη φτώχεια πάνω από 30 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, προειδοποίησε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AFP ο Αλεξάντερ ντε Κρο, ο βέλγος επικεφαλής του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (PNUD στα γαλλικά, UNDP στα αγγλικά).

Μολονότι η εκεχειρία παρατάθηκε επ’ αόριστον, οι δυο πλευρές δεν έχουν ακόμη συνεννοηθεί για την επανέναρξη των συνομιλιών ανάμεσά τους, με τον πρώτο–άκαρπο–γύρο την 11η Απριλίου στο Πακιστάν, χώρα που μεσολαβεί.

Οι Ιρανοί «καλά θα κάνουν να βάλουν μυαλό, και γρήγορα!», ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.

Εύθραυστη εκεχειρία στον Λίβανο

Στο άλλο κύριο θέατρο αυτού του πολέμου, στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ πολεμά το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν, δυο άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου στρατιωτικού, σκοτώθηκαν χθες σε νέο ισραηλινό βομβαρδισμό στον νότο, σύμφωνα με ανακοίνωση του επιτελείου στη Βηρυτό. Την προηγουμένη, οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ σκότωσαν 19 ανθρώπους, ανάμεσά τους τρεις διασώστες.

Ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν κάλεσε το Ισραήλ να «εφαρμόσει πλήρως» την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε, από τον Τραμπ, τη 17η Απριλίου, προτού γίνει οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση των κυβερνήσεων των δυο χωρών, για την οποία σημείωσε ότι αναμένει από την Ουάσιγκτον να ορίσει ημερομηνία.

Καθώς ο Λίβανος είναι βυθισμένος εδώ και χρόνια σε σοβαρή οικονομική κρίση, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) προειδοποιεί ότι 1,2 εκατ. πολίτες, με άλλα λόγια, πάνω από το ένα πέμπτο από τους 4 ως 5 εκατ. κατοίκους, απειλούνται από οξεία διατροφική ανασφάλεια.

Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε τον ιστότοπο Axios χθες πως υπέδειξε στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατάσσει μόνο «χειρουργικά» πλήγματα στον Λίβανο, να αποφύγει την πλήρη επανέναρξη του πολέμου με τη Χεζμπολάχ.

«Είπα στον Νετανιάχου πως πρέπει να το κάνει πιο χειρουργικά. Να μην κατεδαφίζει κτίρια. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Είναι πολύ φρικτό», «βλάπτει την εικόνα του Ισραήλ», δήλωσε ο ρεπουμπλικάνος. Πρόσθεσε πως του «αρέσει» ο Λίβανος και η ηγεσία του και θεωρεί πως η χώρα μπορεί να «επιστρέψει». «Το Ιράν κατέστρεψε τον Λίβανο» μέσω της Χεζμπολάχ, υποστήριξε, αλλά καθώς «εξουδετερώνεται το Ιράν, αυτομάτως εξουδετερώνεται η Χεζμπολάχ».

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, Reuters