Σημαντική επιστημονική ανακάλυψη μπορεί να δώσει τη λύση στη θεραπεία σπάνιας παραμορφωτικής νόσου

Ένα μέχρι πρότινος άγνωστο είδος βακτηρίου που εντοπίστηκε σε ασθενείς με Noma θα μπορούσε να αποτελέσει κλειδί για την ανάπτυξη θεραπειών για την παραμελημένη τροπική νόσο.

Η Noma (γνωστή και ως cancrum oris) είναι μια σοβαρή, ταχέως εξελισσόμενη γαγγραινώδης νόσος που ξεκινά ως μια πληγή στα ούλα, αλλά στη συνέχεια καταστρέφει τους ιστούς του στόματος και του προσώπου. Εμφανίζεται κυρίως σε υποσιτισμένα παιδιά 2-6 ετών σε αναπτυσσόμενες περιοχές, με θνητότητα έως 90% χωρίς θεραπεία.

Το «πρόσωπο της φτώχειας»

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η πολύ σημαντική ανακάλυψη ενός νέου βακτηρίου θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για καλύτερους τρόπους πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας μιας θανατηφόρας και παραμορφωτικής παιδικής νόσου.

Πλήττει κυρίως μικρά, φτωχά και υποσιτισμένα παιδιά και έχει χαρακτηριστεί ως το «πρόσωπο της φτώχειας». Όσα παιδιά έχουν καταφέρει να επιβιώσουν από αυτήν, μένουν με μόνιμες ουλές και παραμορφώσεις. Τα δεδομένα για τη Noma είναι αποσπασματικά, αλλά οι εκτιμήσεις των ειδικών ανεβάζουν τα περιστατικά σε δεκάδες χιλιάδες κάθε χρόνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις καταγράφονται στην περιοχή του Σαχέλ στην Αφρική, αλλά η συγκεκριμένη νόσος εμφανίζεται και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Παρότι μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς με αντιβιοτικά ευρέος φάσματος, κάτι που υποδεικνύει βακτηριακή αιτία, η ακριβής υποκείμενη αιτία της Noma, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Τα δεδομένα της έρευνας

Έρευνα υπό την καθοδήγηση της Σχολής Τροπικής Ιατρικής του Λίβερπουλ επιχείρησε να μελετήσει την κοινότητα βακτηρίων που ζουν στο στόμα ασθενών με Noma, χρησιμοποιώντας δείγματα από 19 παιδιά στη Νιγηρία.

Σύγχρονες τεχνικές γενετικής ανάλυσης αποκάλυψαν μια φαινομενικά διαταραγμένη κοινότητα μικροοργανισμών, με χαμηλότερα επίπεδα φυσιολογικών, υγιών βακτηρίων και σημαντική αύξηση άλλων στελεχών. Πιο σε βάθος ανάλυση ανέδειξε ένα μέχρι πρότινος άγνωστο είδος βακτηρίων του γένους Treponema στα περισσότερα δείγματα ασθενών με Noma.

Όταν ο Άνγκους Ο’Φέραλ, ο υποψήφιος διδάκτορας που συγκέντρωσε τα δεδομένα και εντόπισε το είδος στα δείγματα, παρουσίασε τα αποτελέσματα, ο καθηγητής Άνταμ Ρόμπερτς, εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης, δήλωσε ότι επρόκειτο για «μια σπουδαία αποκάλυψη». «Έμεινα κατάπληκτος», είπε.

Μόλις η Noma φτάσει στο νεκρωτικό στάδιο, υπάρχουν μόνο δύο ενδεχόμενα για τον ασθενή, σύμφωνα με τον Ρόμπερτς. Είτε λαμβάνει άμεσα θεραπεία με αντιβιοτικά «και συνήθως υπάρχει καλή ανάρρωση, αλλά με σοβαρή παραμόρφωση, που συνοδεύεται από δια βίου στίγμα και κοινωνικό αποκλεισμό» είτε επέρχεται ο θάνατος. «Θέλουμε να αποτρέψουμε να φτάνει σε αυτό το σημείο».

Ελπίδες για το μέλλον

Στο μέλλον, ένα τεστ για παιδιά με ουλίτιδα που θα ανιχνεύει την παρουσία του Treponema A θα μπορούσε να τα γλιτώσει από αυτές τις εκβάσεις, ελπίζει ο Ρόμπερτς.

«Προς το παρόν, το μόνο που έχουμε είναι μια κλινική διάγνωση που βασίζεται στα συμπτώματα και αυτά μπορεί να είναι μια έντονη δυσοσμία ή οπές στο δέρμα και στους ιστούς», είπε. «Αν όμως γνωρίζουμε ότι, για παράδειγμα, το Treponema A συνδέεται πάντα ή στο 99% των περιπτώσεων με την ανάπτυξη της Noma στο στάδιο της ουλίτιδας, τότε θα μπορούσαμε να το ανιχνεύουμε και να χορηγούμε προληπτικά αντιβιοτικά, ώστε να αποτρέπουμε την εξέλιξη της νόσου».

Η τρέχουσα θεραπεία της Noma με αντιβιοτικά ευρέος φάσματος ενέχει τον κίνδυνο αύξησης της μικροβιακής αντοχής, δήλωσε ο Ρόμπερτς. Μια στοχευμένη θεραπεία που θα επικεντρώνεται σε συγκεκριμένο βακτήριο θα μπορούσε να μειώσει αυτή την απειλή».

Ο δρ Μάικλ Χεντ, ανώτερος ερευνητικός συνεργάτης στην παγκόσμια υγεία στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι τα ευρήματα αποτελούν ένα χρήσιμο πρώτο βήμα για την κατανόηση μιας μυστηριώδους πάθησης. «Μια διαφορετική μορφή αυτού του βακτηρίου Treponema προκαλεί τη σύφιλη, η οποία είναι γνωστή ως σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει πληγές και έλκη στο στόμα».

Ο καθηγητής Φιλίπ Γκερέν, διευθυντής του Παρατηρητηρίου Δεδομένων Λοιμωδών Νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, συμφώνησε ότι η μελέτη αποτελεί ένα πολύτιμο σημείο εκκίνησης και θα πρέπει να συμβάλει στην ενίσχυση του ενδιαφέροντος τόσο της ερευνητικής κοινότητας όσο και των χρηματοδοτών.

Πηγή: The Guardian