Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: Πώς έπεσε εκτός το σύστημα ασφαλείας, ειδικός μιλά στο ΕΡΤnews – Κλειστή έως το τέλος του χρόνου η γραμμή υψηλής ταχύτητας

Τουλάχιστον 68 άνθρωποι σκοτώθηκαν και πάνω από 100 τραυματίστηκαν στη σύγκρουση δύο τρένων στην επαρχία του Τολέδο της Ισπανίας, στη σιδηροδρομική γραμμή που ενώνει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Είναι το δεύτερο σοβαρό δυστύχημα στην ίδια γραμμή μέσα σε εννέα μήνες. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, το ατύχημα αποδίδεται σε ανθρώπινο λάθος στο κέντρο ελέγχου, την ώρα που το βασικό σύστημα ασφαλείας της γραμμής δεν λειτουργούσε.

Τα όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής εξήγησε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews ο Μανούσος Τραχαλάκης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ασφάλειας Μεταφορών και Ενέργειας. Όπως είπε, ο τεχνικός του κέντρου ελέγχου διαχειρίστηκε εσφαλμένα την κίνηση. Αντί να δώσει εντολές στο τρένο που ακολουθούσε το προπορευόμενο συρμό της ιδιωτικής εταιρείας, έδωσε εντολή να συνεχίσει κανονικά την ταχύτητά του. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο τεχνικός έδωσε εντολή εκκίνησης και στα δύο τρένα που βρίσκονταν στην ίδια ράγα. Το ένα δήλωσε ότι σταματά και δεν μπορούσε να ξεκινήσει ξανά.

Ο κ. Τραχαλάκης προειδοποίησε ότι το «ανθρώπινο λάθος» είναι η πιο απλή εκδοχή. Όπως εξήγησε, οι επιτροπές διερεύνησης ατυχημάτων γνωρίζουν ότι αποτελεί σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος του συστήματος.

Το σύστημα που δεν λειτουργούσε

Η Ισπανία θεωρείται τεχνολογικά ανεπτυγμένη στην ασφάλεια των τρένων, και το ερώτημα είναι γιατί δεν αναχαιτίστηκε το λάθος. Ο κ. Τραχαλάκης απάντησε ότι το σύστημα της χώρας δεν είναι τόσο αξιόπιστο όσο τα σύγχρονα ευρωπαϊκά συστήματα, τα οποία υιοθέτησε πρόσφατα και η Ελλάδα.

Στη γραμμή λειτουργεί εδώ και χρόνια το σύστημα LZB. Ένα καλώδιο που διατρέχει τη γραμμή δίνει πληροφορίες για τη διαδρομή στο κέντρο ελέγχου και στον μηχανοδηγό, και μπορεί ακόμη και να φρενάρει το τρένο σε έκτακτη ανάγκη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, το LZB είχε τεθεί εκτός λειτουργίας και η γραμμή λειτουργούσε με το εναλλακτικό σύστημα ASFA.

Ο ειδικός χρησιμοποίησε μια παρομοίωση: το κανονικό σύστημα ASFA μοιάζει με οδηγό ράλι που έχει δίπλα του συνοδηγό και του υπαγορεύει διαρκώς αποστάσεις και στροφές. Όταν όμως η γραμμή «έπεσε» στην κατάσταση ασφαλείας, ο οδηγός δεν είχε πια κάποιον δίπλα του να του λέει τι να κάνει, και το σύστημα λειτουργούσε μόνο με φανάρια. Ήταν σαν η διαδρομή να μετατρέπεται σε δρόμο όπου υπάρχουν μόνο φανάρια.

Σύμφωνα με τον κ. Τραχαλάκη, η κανονική διαδικασία, όταν συμβεί η αλλαγή αυτή και δεν υπάρχει εικόνα του τι βρίσκεται μπροστά στο τρένο, είναι να δοθεί εντολή στο συρμό να λειτουργήσει και να ξεκινήσει ξανά. Το τρένο αρχικά σταματά όταν χάσει την πρώτη σύνδεση και στη συνέχεια συνεχίζει με ταχύτητα ασφαλείας περίπου 40 χιλιομέτρων την ώρα, η οποία επιτρέπει στον μηχανοδηγό να σταματήσει εγκαίρως μόλις δει κάτι μπροστά του. «Προφανώς έγινε κάποιο λάθος».

Δεν ακολουθήθηκε όμως η διαδικασία αυτή. Ο τεχνικός που βρισκόταν στο κέντρο ελέγχου έδωσε εντολή εκκίνησης και στα δύο τρένα που βρίσκονταν στην ίδια ράγα. Το ένα από τα δύο δήλωσε ότι σταματά και δεν μπορούσε να ξεκινήσει ξανά.

Γραμμή υπό ανακαίνιση και «επαναληψιμότητα» – Ελληνίδα κάτοικος Ισπανίας μιλά στο ΕΡΤnews

Η Βασιλεία Κώστα, αρχιτέκτονας και κάτοικος Μαδρίτης, επισήμανε ότι η συγκεκριμένη γραμμή έχει σύστημα ασφαλείας παλαιού τύπου, ενώ τα υπόλοιπα δίκτυα έχουν ήδη περάσει στα νέα ευρωπαϊκά συστήματα. Η γραμμή είναι υπό ανακαίνιση και, όπως ανακοινώθηκε, θα παραμείνει κλειστή τουλάχιστον έως το τέλος του χρόνου, μέχρι να ολοκληρωθούν η αλλαγή του συστήματος και οι επισκευές.

Ο κ. Τραχαλάκης διευκρίνισε ότι το προηγούμενο δυστύχημα, πριν από εννέα μήνες στην ίδια γραμμή, δεν είχε την ίδια αιτία: είχε προκληθεί από λανθασμένη συγκόλληση ράγας, που οδήγησε σε εκτροχιασμό. Υπενθύμισε όμως ότι το 2013 είχε σημειωθεί παρόμοιο ατύχημα με 80 νεκρούς, όταν η γραμμή λειτουργούσε ξανά με το ASFA. «Άρα υπάρχει μια επαναληψιμότητα», σημείωσε.

Για τη λειτουργία της γραμμής χωρίς πλήρη αποκατάσταση, ο ειδικός μίλησε για «κανονικοποίηση της εκτροπής λειτουργίας». Όπως εξήγησε, το εναλλακτικό μέσο γίνεται συνήθως μόνιμο, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα για γρήγορη αντιμετώπιση. Το παρομοίασε με οδηγό που αντικαθιστά μια ρόδα με ρεζέρβα και συνεχίζει «εσαεί» μαζί της. «Κάποια στιγμή θα είναι μοιραίο», τόνισε.

Σοκ και αλληλεγγύη στην Ισπανία

Η κα Κώστα περιέγραψε το κλίμα ως «μεγάλο σοκ», καθώς πρόκειται για δύο μεγάλα ατυχήματα μέσα σε έναν χρόνο. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν άμεση. Κάτοικοι της περιοχής μετέφεραν τραυματίες στα νοσοκομεία με τα ιδιωτικά τους αυτοκίνητα, ενώ σε Μαδρίτη και Τολέδο οργανώθηκαν εθελοντικές αιμοδοσίες με μεγάλη συμμετοχή. Επίσης ακυρώθηκαν προσωρινά προγραμματισμένες απεργίες γιατρών και σιδηροδρομικών, ώστε να μπορέσουν να βοηθήσουν όσους χρειάζονταν άμεση φροντίδα.

Τριήμερο πένθος

«Δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας σε λιγότερο από ένα χρόνο είναι απαράδεκτα» τόνισε ο Πέδρο Σάντσεθ ενώ ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο ​​Νούνιες Φεϊχόο ανακοίνωσε ότι «η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει την κατάσταση των υποδομών της».

Μιλώντας από τον τόπο της τραγωδίας, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η έρευνα «θα συνεχιστεί μέχρι τέλους και, εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί».

Η περίοδος πένθους θα διαρκέσει από τις 00:00 π.μ. της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου έως τις 24:00 μ.μ. του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών, η εθνική σημαία θα κυματίζει μεσίστια σε όλα τα δημόσια κτήρια και στα πλοία του Ναυτικού.