Τρία χρόνια από τους σεισμούς που συγκλόνισαν την Τουρκία

Σκόνη αιωρούνταν ακόμα στην ατμόσφαιρα, όπως και τότε. Τρία χρόνια μετά τους καταστροφικούς σεισμούς μεγέθους 7.7 και 7.6 Ρίχτερ που έπληξαν εκτεταμένα τη νότια Τουρκία και τη Συρία, στην Αντιόχεια τα πάντα παραμένουν σκονισμένα, αλλά όχι από τους τόνους των συντριμμιών στα οποία μετατράπηκε η ιστορική πόλη το ξημέρωμα της 6ης Φεβρουαρίου του 2023.

Ανταπόκριση: Ελβίρα Κρίθαρη

Ακουγόταν έντονα τότε από τους κατοίκους της, όσους επέζησαν του σεισμού για να αντικρίσουν την απόλυτη καταστροφή και το ξεγύμνωμα του Kράτους που πάσχιζε να τη διαχειριστεί: «Η Αντιόχεια δεν υπάρχει πια». Η Αντιόχεια όπως την ήξεραν, με τα τζαμιά και τις εκκλησίες της και το γραφικό ιστορικό κέντρο της, αλλά και συνολικά 124 περιοχές κατά μήκος 11 επαρχιών της Τουρκίας σε μια έκταση 120.000 τετραγωνικών χιλομέτρων, ίση με την έκταση της Βουλγαρίας, όπου ζούσαν 14 εκατομμύρια άνθρωποι, έπαψαν να υπάρχουν όπως αυτοί τις γνώριζαν.

Συνολικά 53.357 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στα χαλάσματα και περισσότεροι από 107.000 τραυματίστηκαν. Στο σύνολό της η τουρκική κοινωνία φέρει έντονα τα σημάδια του ψυχικού τραύματος αυτής που χαρακτηρίστηκε ως η “καταστροφή του αιώνα”, ενώ οι φόβοι και οι επισημάνσεις ειδικών για έναν επικείμενο σεισμό στο ρήγμα της Ανατολίας που διέρχεται μόλις 20 χιλιόμετρα νότια της Κωνσταντινούπολης, στη θάλασσα του Μαρμαρά, απασχολούν συχνά τον εγχώριο Τύπο, με ερωτήματα για την επάρκεια θωράκισής της, αν ο εγκέλαδος χτυπήσει και πάλι.

Η σκόνη που κάνει ακόμα σήμερα αισθητή την παρουσία της στους δρόμους της Αντιόχειας, όπως και των άλλων περιοχών που επλήγησαν σφοδρά, προέρχεται τώρα από τις πυρετώδεις εργασίες ανοικοδόμησης, ένα μεγαλεπήβολο στοίχημα της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την καταστροφή σε θετικό αφήγημα, συνοδεύοντας την και από μια καμπάνια ηχηρών τσιτάτων για το κράτος – πατέρα που φροντίζει τους πολίτες του, έχοντας την ικανότητα να αναδύεται δυνατότερο μετά τον Αρμαγεδδώνα. Υπό τον τίτλο: “η ανοικοδόμηση του αιώνα” -σε αντιδιαστολή της “καταστροφής του αιώνα”-, επιχειρείται η ανακούφιση των πληγέντων αλλά και η μεταφορά ενός μηνύματος με διεθνείς παραλήπτες, πως η ανθεκτικότητα είναι η πεμπτουσία του τουρκικού κράτος, και δη υπό την τρέχουσα διοίκηση.

Στην περιήγηση των ξένων δημοσιογράφων στις πληγείσες περιοχές που διοργάνωσε η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας με αφορμή τη συμπλήρωση τριών χρόνων από τους σεισμούς, δεν είχε προβλεφθεί επίσκεψη στα προσωρινά -εδώ και μία τριετία- καταλύματα (λυόμενα και σκηνές) στα οποία διαμένουν χιλιάδες πολιτών, αναμένοντας την επιστροφή τους στην κανονικότητα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι πριν ένα χρόνο ο αριθμός των σεισμόπληκτων που διέμεναν σε προσωρινές δομές ανερχόταν σε 650.000.

Σύμφωνα με την τουρκική αντιπολίτευση, το μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν όσοι δεν διέθεταν δικό τους σπίτι, οι χιλιάδες, δηλαδή, των ενοικιαστών, που δεν έχουν παραλάβει ακόμα κλειδί για νεοανεγερθέν διαμέρισμα, ενώ το κόστος ενοικίασης, δεδομένου του περιορισμένου οικιστικού αποθέματος, είναι αυξημένο. Από την άλλη, η κυβέρνηση διατρανώνει μια σειρά ανακουφιστικών και ενισχυτικών μέτρων που έλαβε για τους σεισμόπληκτους με συνολικές δαπάνες που αγγίζουν τις 43.519.643.167 δις τούρκικες λίρες (846.239.461 εκατ. ευρώ).

Πράγματι, η περιήγηση σε κεντρικούς άξονες της Αντιόχειας και του Καχραμανμαράς που ήταν και το επίκεντρο του σεισμού, αποκαλύπτει την ταχύτατη ανοικοδόμηση στην οποία έχουν επιδοθεί οι αρμόδιες αρχές ήδη από την 45η ημέρα μετά τους σεισμούς. «Τα φτιάχνουμε καλύτερα από πριν», είναι το μήνυμα που εκπέμπεται και πράγματι είναι εντυπωσιακή η ανακατασκευή περιοχών όπου η δημοσιογραφική αποστολή της ΕΡΤ στις σεισμόπληκτες περιοχές το 2023 είχε αντικρίσει μόνο συντρίμμια.

Στα στατιστικά που ο υπουργός Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής, Μουράτ Κουρούμ, παρουσίασε στους δημοσιογράφους, αναφέρεται πως κατασκευάζονται 23 σπίτια ανά ώρα, 550 ανά ημέρα. Ταχύτητα αναγκαία για να στεγαστεί το πλήθος των πληγέντων -που γεννά όμως εύλογα και την απορία για το αν έχουν προλάβει να ενσωματωθούν αντισεισμικές προδιαγραφές στις νεόδμητες περιοχές. Οι αρμόδιοι διαβεβαιώνουν πως όλα έχουν σχεδιαστεί βάση επιστημονικών μελετών και εμφανίζονται βέβαιοι για τη θωράκιση των περιοχών εάν ο εγκέλαδος ξυπνήσει και πάλι.