Για χρόνια, ο Ολυμπιακός του Γιώργου Μπαρτζώκα είχε έναν ξεκάθαρο τρόπο να πληγώνει τις αντίπαλες άμυνες. Η μπάλα κυκλοφορούσε με ταχύτητα, οι αποστάσεις στο παρκέ ήταν σωστές, οι παίκτες έψαχναν την έξτρα πάσα με συνεχή κοψίματα και η επίθεση λειτουργούσε ως αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας συνεργασιών. Δεν ήταν απλώς μια αγωνιστική φιλοσοφία, αλλά η ταυτότητα μιας ομάδας που είχε μάθει να βρίσκει λύσεις μέσα από το σύνολο. Φέτος, ωστόσο, κάτι φαίνεται να αλλάζει και οι αριθμοί αποτυπώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη μετατόπιση αυτή.
Από τη σεζόν 2022-23 και έπειτα, οι «ερυθρόλευκοι» βρίσκονταν σταθερά στην κορυφή της EuroLeague όσον αφορά το ποσοστό των πόντων τους που προέρχονταν από ασίστ, με την επίδοσή τους να κινείται κοντά στο 70%. Η κυκλοφορία της μπάλας αποτελούσε βασικό συστατικό της επιθετικής τους λειτουργίας, με την τελική προσπάθεια να έρχεται συχνά ως επιστέγασμα της ομαδικής δουλειάς. Τη φετινή σεζόν, όμως, το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει στο 60%, με τον Ολυμπιακό να βρίσκεται πλέον στη 15η θέση της σχετικής κατηγορίας. Μια πτώση δέκα ποσοστιαίων μονάδων, που δεν περνά απαρατήρητη και μαρτυρά μια διαφορετική επιθετική προσέγγιση.
Η εξήγηση δεν βρίσκεται απαραίτητα στην εγκατάλειψη των αρχών που καθιέρωσαν το «Bartzokas Ball», αλλά περισσότερο στην προσαρμογή του στα νέα δεδομένα του ρόστερ. Ο Ολυμπιακός διαθέτει πλέον περισσότερο ατομικό ταλέντο, με την προσθήκη του Ζαν Μοντέρο να ενισχύει τις επιλογές του στην προσωπική δημιουργία και στην ικανότητα παραγωγής φάσεων χωρίς να απαιτείται πάντοτε η ίδια αλληλουχία πασών. Την ίδια στιγμή, η αποχώρηση του Τόμας Γουόκαπ, ενός παίκτη που αποτελούσε σημείο αναφοράς στην οργάνωση και στη σύνδεση των επιμέρους κομματιών της επίθεσης, διαφοροποιεί τις ισορροπίες στην περιφέρεια.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι αν ο Ολυμπιακός μπορεί να συνεχίσει να παίζει ομαδικό Μπάσκετ, αλλά με ποιον τρόπο επιλέγει πλέον να φτάνει στο καλάθι. Η έξτρα πάσα δεν έχει χάσει την αξία της, όμως δεν αποτελεί στον ίδιο βαθμό μονόδρομο για την παραγωγή πόντων. Η ατομική ποιότητα αποκτά μεγαλύτερο βάρος, οι προσωπικές ενέργειες μπορούν να δώσουν λύσεις όταν η οργανωμένη επίθεση κολλάει και το σύνολο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην καθιερωμένη του φιλοσοφία και στις δυνατότητες των νέων πρωταγωνιστών του.
Το «Bartzokas Ball», λοιπόν, δεν εξαφανίζεται, αλλά δείχνει να μετασχηματίζεται. Από μια επίθεση που είχε ως κύριο χαρακτηριστικό την παραγωγή μέσα από τη συλλογική λειτουργία, ο Ολυμπιακός περνά σε ένα μοντέλο που αφήνει περισσότερο χώρο στην ατομική πρωτοβουλία, ίσως και λόγω της… απελευθέρωσης που έφερε η κατάκτηση της Ευρωλίγκας. Το αν αυτή η αλλαγή θα αποδειχθεί πλεονέκτημα σε βάθος χρόνου θα κριθεί στο παρκέ. Προς το παρόν, πάντως, η πτώση από το 70% στο 60% και η 15η θέση της σχετικής κατάταξης συνθέτουν μια σαφή εικόνα: ο Ολυμπιακός εξακολουθεί να αναζητά τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στη δύναμη του συνόλου και την ποιότητα της μονάδας.
