Επενδύοντας στην εμπειρία των παλαιοτέρων

Την εθνική απειλή του δημογραφικού και της πληθυσμιακής συρρίκνωσης τη γνωρίζουμε εμείς αλλά και διεθνείς οργανισμοί, που προδιαγράφουν αρνητικά το κοινωνικό και οικονομικό μέλλον μας. Πέρα όμως από τα επιπλέον μέτρα υποστήριξης της οικογένειας και της νεολαίας, που επιβάλλεται να ληφθούν, η εθελούσια, θεσμοθετημένη και οργανωμένη ένταξη ποσοστού συνταξιούχων στην αγορά εργασίας μπορεί να είναι μια κάποια λύση στην μερική αντιμετώπιση της μεγάλης έλλειψης πολλών χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Διαβάστε: Τα τρία πιο σημαντικά έργα για την Πελοπόννησο – Άρθρο γνώμης του Παναγιώτη Νίκα

Η στρατηγική εθελούσιας επαγγελματικής απασχόλησης συνταξιούχων

​Στην πατρίδα μας το 25% του πληθυσμού είναι συνταξιούχοι (2.5 εκατ.), στη μεγάλη πλειοψηφία τους (22 %) είναι κάτω των 65 ετών, λαμβάνουν μέση σύνταξη 870 ευρώ (1000 ευρώμικτά) και διαμένουν κυρίως στα αστικά κέντρα, με πρώτη την Αθήνα (1.5 εκατ. περ.). Επιπλέον, ο Μ.Ο. ζωής έχει αυξηθεί στα 83 χρόνια, δηλαδή 20 παραπάνω χρόνια από τον χρόνο συνταξιοδότησης. Οι αριθμοί περιγράφουν γλαφυρά τα αδιέξοδα σε όλα τα επίπεδα και δεν απαιτείται καμία επιπλέον ανάλυση για την κατανόηση της ζοφερής κατάστασης, που συνεχώς θα επιδεινώνεται. Και μια λύση είναι η αναγνώριση και η αξιοποίηση των παλαιότερων ως ενεργών και πολύτιμων μελών της κοινωνίας μας.

​Επομένως, η στρατηγική ΕΘΕΛΟΥΣΙΑΣ επαγγελματικής απασχόλησης συνταξιούχων, με θεσμοθέτηση για αυτούς ελκυστικών κανόνων με φορολογική, μισθοδοτική και συνταξιοδοτική διάσταση, αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί πρόσφατα κινούνται ασφαλώς προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως απαιτείται συμπλήρωση και επέκταση τους, με εμπλοκή και κινητοποίηση κάθε κρατικής κυρίως, αλλά και ιδιωτικής έκφανσης.

​Η στρατηγική εθελοντικής απασχόλησης συνταξιούχων, κυρίως με ευέλικτες μορφές εργασίας, πρέπει να έχει ως στόχο τη μετατροπή της εμπειρίας τους σε κοινωνικό κεφάλαιο, τη συμβολή τους στην κοινωνική ευημερία, την καταπολέμηση των ηλικιακών διακρίσεων, την ψυχολογική στήριξη και την αλληλοκατανόηση των γενεών.

​Ας υπάρξει όμως αναφορά σε συγκεκριμένα παραδείγματα. Ο αντικειμενικά αξιολογημένος ως άριστος εκπαιδευτικός θα μπορούσε εθελοντικά να παραμείνει στη σχολική κοινότητα μετά τη συνταξιοδότηση, π.χ. επί 5ωρο τη βδομάδα, για τη στήριξη των νέων εκπαιδευτικών και την αξιοποίηση των εμπειριών του, με στόχο τη βελτίωση της σχολικής ζωής. Αντίστοιχα, ο αντικειμενικά άριστος γιατρός του Ε.Σ.Υ θα είχε πολύτιμη συμβολή στην καθοδήγηση των νέων ιατρών και νοσηλευτών, αλλά και στη βελτίωση της όλης λειτουργίας του νοσοκομείου. Ακόμα, κάποιοι συνταξιοδοτημένοι τεχνικοί, με ολιγόωρη απασχόληση, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ορθολογική πορεία και τον έλεγχο μελετών και δημοσίων έργων. Επιπλέον, πάρκα, προαύλια σχολείων, πνευματικά κέντρα, βιβλιοθήκες, συστήματα ανακύκλωσης, εκδηλώσεις, ευαίσθητοι δημόσιοι χώροι, ΚΟΙΝ.ΣΕΠ κλπ θα μπορούσαν να έχουν την φροντίδα και τη στήριξη συνταξιούχων, με ολιγόωρη και αμειβόμενη παρουσία.

​Προσοχή όμως! Χρειάζεται μελετημένο θεσμικό πλαίσιο και πολιτική σοβαρού κοινωνικού κράτους, μακριά από κομματισμούς και ρουσφέτια και με ακριβή προσδιορισμό των ρόλων, ώστε να διασφαλίζεται η αλληλοστήριξη των γενεών, η αποφυγή της περιθωριοποίησης και της παθητικότητας των συνταξιούχων και επιπλέον η προαγωγή της κοινωνικής συνοχής. Προς αυτή την κατεύθυνση τα Κ.Α.Π.Η μπορούν και πρέπει να αναλάβουν το νέο ρόλο, εκπαιδεύοντας, οργανώνοντας, προτείνοντας, διεκδικώντας, αλλά και στηρίζοντας τον κόσμο των συνταξιούχων.

​Προφανώς και επιβάλλεται να επισημανθεί η οδυνηρή και άδικη πραγματικότητα των χαμηλών συντάξεων, που βρίσκονται στο χειρότερο επίπεδο των τελευταίων 50 χρόνων. Από την άλλη, όμως, τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα των νεότερων γενεών και κυρίως το δημογραφικό ζήτημα δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για ουσιαστική βελτίωση των συντάξεων τώρα και στο μέλλον. Σκεφθείτε πως σύντομα για κάθε ένα εργαζόμενο θα αντιστοιχεί  ένας συνταξιούχος! Αυτή είναι  δυστυχώς η πραγματικότητα μακριά από συνθήματα και λαϊκισμούς.

​Τελικά, η άποψη για μελετημένη θεσμοθέτηση και επέκταση της εθελούσιας πάντοτε, αλλά και αμειβόμενης απασχόλησης ποσοστού συνταξιούχων, απασχολεί σήμερα ως σοβαρό θέμα κοινωνικής διάστασης όλες τις προηγμένες χώρες και συνδέεται με τη διάθεση  προσφοράς των ήδη συνταξιούχων, όπως και την αξιοποίηση της ενεργητικότητας και της εμπειρίας τους στην εργασία, μακριά από την παθητικότητα, την περιθωριοποίηση και τον ηλικιακό ρατσισμό.