«Η γεωγραφία δεν αλλάζει»: Το μήνυμα της Κύπρου στον ΟΗΕ – «Άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Τη θέση της Κύπρου ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών είναι «άκυρο και ανυπόστατο» επανέλαβε η Μόνιμη Ατιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, πρέσβης Μαρία Μιχάηλ κατά τη διάρκεια της ανοικτής συζήτησης για τις «Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη Θαλάσσια Ασφάλεια», ευχαριστώντας την ελληνική Προεδρία για τη σύγκλησή της.

Αναφερόμενη στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η κα Μιχάηλ υπογράμμισε ότι «αυτή η υποτιθέμενη συμφωνία είναι άκυρη και ανυπόστατη, δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο και, ειδικότερα, με τους κανόνες που διέπουν τη σύναψη συνθηκών, καθώς και με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».

«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αλλάξει, ούτε μπορούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών να παραγνωρίζονται μέσω αυθαίρετων θαλάσσιων οριοθετήσεων», τόνισε, επισημαίνοντας ότι «το άρθρο 121 της UNCLOS καθορίζει σαφώς το καθεστώς των νησιών και το δικαίωμά τους σε θαλάσσιες ζώνες».

Η κα Μιχαήλ υπογράμμισε ότι η UNCLOS αποτελεί θεμελιώδη βάση για τη θαλάσσια ασφάλεια, την ασφάλεια δικαίου και την ειρηνική επίλυση των διαφορών, σημειώνοντας ότι οι διατάξεις της που αποτυπώνουν το εθιμικό διεθνές δίκαιο είναι δεσμευτικές για όλα τα κράτη. «Η Μεσόγειος είναι η κοινή μας θάλασσα. Η ασφάλεια και η σταθερότητά της εξαρτώνται από σχέσεις καλής γειτονίας, θεμελιωμένες στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των παράκτιων κρατών», ανέφερε.

Αναφερόμενη στο αντικείμενο της συνεδρίασης, επισήμανε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την επιτήρηση του θαλάσσιου χώρου, την έγκαιρη προειδοποίηση, την αντιμετώπιση κρίσεων και την προστασία κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών, καθώς και να υποστηρίξει ειρηνευτικές και ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και την παρακολούθηση εκεχειριών και κυρώσεων. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι αναδυόμενες τεχνολογίες μπορούν επίσης να ενισχύσουν υφιστάμενες απειλές, όπως κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές επιχειρήσεις εναντίον λιμένων, πλοίων, υποθαλάσσιων καλωδίων και ενεργειακών υποδομών.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη και χρήση της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να πραγματοποιούνται με υπευθυνότητα και ηθικές αρχές, με «ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία». Επανέλαβε ότι «η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να παραμένει θεμελιωμένη στο διεθνές δίκαιο», ιδιαίτερα στον Χάρτη του ΟΗΕ και στην UNCLOS.

Κλείνοντας, η κα Μιχαήλ τόνισε τη σημασία της ανταλλαγής πληροφοριών, της ενίσχυσης ικανοτήτων και της συνεργασίας μεταξύ κρατών, διεθνών οργανισμών και ναυτιλιακής βιομηχανίας. Υπογράμμισε επίσης τον σημαντικό ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων των αναδυόμενων τεχνολογιών στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, επισημαίνοντας την ανάγκη συντονισμένης δράσης στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών.

«Συλλογικός μας στόχος πρέπει να είναι να διασφαλίσουμε ότι οι αναδυόμενες τεχνολογίες ενισχύουν τη θαλάσσια ασφάλεια, παραμένοντας σταθερά θεμελιωμένες στο διεθνές δίκαιο, στην ανθρώπινη εποπτεία και στη διεθνή συνεργασία», κατέληξε.

Ρεπορτάζ: Γεωργία Γαραντζιώτη