Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Φορο-ποινή 22% για το έλλειμμα αν η αξία τους δεν ανέρχεται στο 30% του ατομικού εισοδήματος

Πρόσθετο φόρο 22% θα κοστίσει στους φορολογούμενους που δεν θα προλάβουν έως το τέλος του 2026 να καλύψουν το 30% του φετινού ατομικού δηλουμένου εισοδήματος με δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχές υπηρεσιών εξοφληθείσες μέσω ηλεκτρονικών μεθόδων πληρωμής (μέσω καρτών, e-banking κ.λπ.).

Μάλιστα, περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματικές – αγροτικές δραστηριότητες και ενοίκια θα είναι υποχρεωμένοι και το 2027 να εξοφλήσουν με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές, χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες ή μέσω e-banking) προσωπικές τους δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχές υπηρεσιών συνολικού ποσού ίσου τουλάχιστον με το 30% του πραγματικού εισοδήματός τους, καθώς το μέτρο παρατείνεται για ακόμα ένα χρόνο.

Ειδικά οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, μαζί με τις προσαυξήσεις, αυξάνει σημαντικά το όριο των ηλεκτρονικών αποδείξεων που πρέπει να συγκεντρώσουν.

Έτσι, πολλοί κινδυνεύουν να βρεθούν με έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων και να επιβαρυνθούν με επιπλέον φόρο.

Κάθε χρόνο, χιλιάδες φορολογούμενοι δεν καλύπτουν το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν χρεωστικά εκκαθαριστικά και να πληρώνουν πρόσθετο φόρο για το ποσό που δεν συγκέντρωσαν.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το 2024 ο συνολικός πρόσθετος φόρος που κλήθηκαν να καταβάλουν οι φορολογούμενοι που βρέθηκαν με έλλειμμα αποδείξεων ανήλθε σε 87,21 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση σχεδόν 60% σε σύγκριση με το 2023, όταν είχε διαμορφωθεί στα 55,48 εκατ. ευρώ.

Με βάση το ισχύον καθεστώς κάθε φορολογούμενος που είναι μισθωτός, συνταξιούχος, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης ή αυτοαπασχολούμενος καθώς και κάθε φορολογούμενος με εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων πρέπει να πραγματοποιεί σε ετήσια βάση δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών που αντιστοιχούν στο 30% του ετησίου εισοδήματός του.

Οι δαπάνες αυτές για να αναγνωριστούν θα πρέπει να εξοφληθούν με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα  πληρωμής (προπληρωμένες κάρτες, πληρωμές μέσω e-banking κ.λπ.) και να έχουν εκδοθεί γι’ αυτές και οι σχετικές αποδείξεις λιανικών συναλλαγών.

Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ, αλλά οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα διορθώσεων, εφόσον φυσικά έχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά αγορών.

Το ανώτατο όριο του ποσού των δαπανών που πρέπει να έχουν εξοφληθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.

Για παράδειγμα ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει δαπανήσει 6.000 ευρώ με ηλεκτρονικό χρήμα. Αν η αξία των αποδείξεων είναι 5.000 ευρώ, το πέναλτι 22% θα υπολογιστεί επί της διαφοράς των αποδείξεων που δεν συγκεντρώθηκαν, δηλαδή 1.000 ευρώ × 22% = 220 ευρώ.

Ειδικές περιπτώσεις  

Διαφορετικά αντιμετωπίζονται όσοι φορολογούμενοι έχουν πραγματοποιήσει εντός του τρέχοντος έτους δαπάνες για πληρωμές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, για τοκοχρεωλυτικές δόσεις δανείων και για ενοίκια, οι οποίες υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος.

Το ποσοστό που πρέπει να καλύψουν οι συγκεκριμένοι περιορίζεται στο 20% (από 30%). Επίσης, για τους φορολογούμενους των οποίων έχουν κατασχεθεί λογαριασμοί το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται σε 5.000 ευρώ.

Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλον σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών.

Οι δαπάνες που «μετράνε»

Στις δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνονται:

• Αγορά τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητας.
• Αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης.
• Δαπάνες για παντός είδους υπηρεσίες επισκευών.
• Πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.

Εξαιρέσεις

Εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων.

Οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία, απαλλάσσονται από το μέτρο και δεν χρειάζεται να ανησυχούν.