ΕΛΛΑΔΑ
Καταφύγια κάτω από την Αθήνα: Το σχέδιο αξιοποίησης του Μετρό και του Badminton
Θέλεις να βλέπεις τα νέα του astratv.gr πρώτα στη Google;
Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου:
στα αγαπημένα σου στη Google
Διαβάστε: Κωνσταντίνος Κυρίμης στο “The Hook” για καταφύγια: Καλύτερο παράδειγμα προς μίμηση η Αθήνα του ’40
Η εν λόγω πρωτοβουλία, εφόσον υλοποιηθεί, αποτελεί µια σηµαντική παρέµβαση, καθ’ ότι η Αθήνα στερείται σύγχρονων και κατάλληλα εξοπλισµένων καταφυγίων, ικανών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις προστασίας των πολιτών σε -απευκταία- περίπτωση πολεµικής σύγκρουσης. Οµολογουµένως, το εν λόγω project αποτελεί εκκρεµότητα δεκαετιών, δεδοµένου ότι µεγάλο µέρος των παλαιών εγκαταστάσεων χρονολογείται από την εποχή του Μεσοπολέµου, χωρίς να πληροί προφανώς τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας.
Η ανάγκη επανεξέτασης της υφιστάµενης κατάστασης εντάσσεται σε µια ευρεία συζήτηση σε σχέση µε την ετοιµότητα των κρατικών µηχανισµών απέναντι σε έκτακτες συνθήκες, µε την ύπαρξη οργανωµένων χώρων καταφυγής να αποτελεί ουσιαστική παράµετρο προστασίας του πληθυσµού, ανεξάρτητα από την πιθανότητα εκδήλωσης µιας πολεµικής κρίσης.
Προμετωπίδα
Στο επίκεντρο αυτής της συνθήκης και κατά το πλαίσιο εξέτασης εγκαταστάσεων που δυνητικά θα µπορούσαν να αναπτυχθούν σύγχρονα καταφύγια τίθεται ο χώρος όπου λειτουργούσε το θέατρο Badminton. Το κτίριο πρόσφατα έπιασε φωτιά και στην πορεία κατεδαφίστηκε µε πρωτοβουλία του υπ. Εθνικής Αµυνας και κατόπιν αιτήµατος του δηµάρχου Αθηναίων. ∆ιέθετε όµως ένα εκτεταµένο υπόγειο τµήµα, το οποίο αποτελεί και το σηµείο-κλειδί, καθώς εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησής του για ένα από τα µεγαλύτερα καταφύγια που θα δηµιουργηθούν, υπό την προϋπόθεση ότι θα διαπιστωθεί η καταλληλότητά του και θα διεκπεραιωθούν οι απαραίτητες παρεµβάσεις.
Η αξιοποίηση ήδη διαµορφωµένων υπόγειων χώρων θα µπορούσε να αποτελέσει µία από τις επιλογές του σχεδιασµού, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι οι συγκεκριµένες εγκαταστάσεις µπορούν αυτοµάτως να χρησιµοποιηθούν για την προστασία των πολιτών. Απαιτείται προηγουµένως να εξεταστούν ζητήµατα στατικής επάρκειας, ασφαλούς πρόσβασης, αερισµού και, φυσικά, δυνατότητας παραµονής του πληθυσµού υπό έκτακτες συνθήκες.
Αυτοψίες
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προοπτική αξιοποίησης του δικτύου του µετρό, καθώς οι υπόγειοι σταθµοί έχουν τη δυνατότητα, και υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις, να εξυπηρετήσουν ανάγκες προσωρινής καταφυγής. Αρµόδια κλιµάκια φέρεται να έχουν πραγµατοποιήσει ήδη επισκέψεις σε επιλεγµένους σταθµούς της Αθήνας, προκει µένου να καταγράψουν τις υπάρχουσες συνθήκες και να εξετάσουν τις απαιτούµενες προσαρµογές. Οι παρεµβάσεις επικεντρώνονται στην εγκατάσταση κατάλληλων συστηµάτων εξαερισµού και δηµιουργίας χώρων υγιεινής, δύο εκ των βασικών προαπαιτουµένων για να µπορούν οι σταθµοί να εξυπηρετήσουν πολίτες για ορισµένο χρονικό διάστηµα, εφόσον παρουσιαστεί ανάγκη.
Παρότι το ενδεχόµενο αυτό συγκεντρώνει εκ προοιµίου τα βλέµµατα, αλλά είναι εύκολο ταυτόχρονα και να παρερµηνευτεί, δεν αποτελεί µια πρακτική που συνηγορεί στο ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο. Συνιστά παγκόσµιο φαινόµενο, καθώς σε αρκετές χώρες υπόγειες συγκοινωνιακές εγκαταστάσεις έχουν ενταχθεί σε σχεδιασµούς προστασίας του πληθυσµού, µε τη χρήση τους να εξαρτάται από τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες της κάθε υποδοµής. Ωστόσο, για να καταστεί εφικτή η µετατροπή ενός σταθµού σε λειτουργικό καταφύγιο, συνεπάγεται ολοκληρωµένη αξιολόγηση και όχι αυτή καθαυτή την ύπαρξη των υπόγειων χώρων.
Κι άλλες μεγάλες πόλεις
Ο σχεδιασµός που εξετάζεται από το υπουργείο Εθνικής Αµυνας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην Αττική, καθώς αναζητούνται δυνατότητες δηµιουργίας αντίστοιχων υποδοµών και σε άλλες µεγάλες πόλεις της χώρας.
Το ζητούµενο είναι να διαµορφωθεί ένα αποτελεσµατικότερο πλαίσιο προστασίας, µε εγκαταστάσεις που θα µπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση ανάγκης και, φυσικά, θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Προς το παρόν, πάντως, οι πληροφορίες αφορούν σχεδιαζόµενες πρωτοβουλίες και τεχνικές διερευνήσεις, δίχως να έχει προσδιοριστεί συγκεκριµένο χρονο διάγραµµα περάτωσης, αριθµός καταφυγίων ή δυνατότητα φιλοξενίας πολιτών.
Προετοιμασία
Μια διαφορετική, αλλά εξίσου ουσιαστική διάσταση στον σχεδιασµό για τη δηµιουργία σύγχρονων καταφυγίων αναδεικνύει µιλώντας στα «Παραπολιτικά» ο συγγραφέας και ερευνητής Κωνσταντίνος Κυρίµης, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς µε την ιστορία τους και την οργάνωσητης παθητικής αεράµυνας στην Ελλάδα. Με αφορµή το θέµα επισηµαίνει ότι η αποτελεσµατική προστασία του άµαχου πληθυσµού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη κατάλληλων εγκαταστάσεων, αλλά προϋποθέτει έναν ευρύτερο σχεδιασµό, στον οποίο καθοριστικό ρόλο διαδραµατίζουν η ενηµέρωση, η εκπαίδευση και η ετοιµότητα των ίδιων των πολιτών.
Αρχικά, ο κ. Κυρίµης στέκεται στην ανάγκη αποσαφήνισης της διαφοράς ανάµεσα σε ένα οργανωµένο καταφύγιο και έναν απλό χώρο καταφυγής, εξηγώντας ότι πρόκειται για δύο διαφορετικές κατηγορίες υποδοµών. Οπως διευκρινίζει, ένα καταφύγιο κατασκευάζεται εξαρχής µε συγκεκριµένες προδιαγραφές προστασίας απέναντι σε πολεµικές απειλές και διαθέτει ειδικό εξοπλισµό, όπως θωρακισµένες πόρτες, συστήµατα φιλτραρίσµατος αέρα, δεξαµενές νερού, εγκαταστάσεις υγιεινής, εξόδους διαφυγής και δυνατότητες παροχής πρώτων βοηθειών.
Αντιθέτως, ως χώρος καταφυγής µπορεί να χρησιµοποιηθεί µια υπόγεια εγκατάσταση που παρέχει στοιχειώδη προστασία από εναέριες απειλές, χωρίς απαραιτήτως να καλύπτει τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου καταφυγίου, µε τη διάκριση αυτή να αποκτά ιδιαίτερη σηµασία στο σενάριο της αξιοποίησης σταθµών του µετρό και άλλων υπόγειων εγκαταστάσεων της πρωτεύουσας.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, η κατασκευή σύγχρονων καταφυγίων από µηδενική βάση συνεπάγεται ένα ιδιαίτερα υψηλό κόστος και γι’ αυτό σε αρκετές περιπτώσεις επιλέγεται η αναβάθµιση υφιστάµενων υπόγειων χώρων, ώστε να αποκτήσουν τις απαραίτητες υποδοµές προστασίας.
Ιστορική αναδρομή
Πρόκειται για τα λεγόµενα «καταφύγια εκ διασκευής», τα οποία διαφοροποιούνται από την απλή χρησιµοποίηση ενός υπογείου ως προσωρινού χώρου προστασίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική αναδροµή του Κωνσταντίνου Κυρίµη, ο οποίος αναφέρει ότι η πρώτη συστηματική προσπάθεια δημιουργίας οργανωμένου δικτύου καταφυγίων πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1936-1941, με βασικό σκοπό την προστασία των πολιτών από ενδεχόμενους αεροπορικούςβομβαρδισμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, την περίοδο εκείνη δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην παθητική αεράμυνα, καθιστώντας υποχρεωτική, μέσω αναγκαστικού νόμου, την κατασκευή καταφυγίων στις νεόδμητες οικοδομές. Ως αποτέλεσμα, η Αττική μόνο διέθετε περίπου 12.000 καταφύγια κατά την είσοδο της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο ίδιος σημειώνει ότι η σχετική νομοθετική υποχρέωση καταργήθηκε το 1956, γεγονός που εξηγεί γιατί μεγάλο μέρος των παλαιών καταφυγίων χρονολογείται εντός εκείνης της εικοσαετίας (1936-1956). Μάλιστα, αρκετές από αυτές τις εγκαταστάσεις εξακολουθούν να θεωρούνται, έστω και τυπικά, ενεργές, ενώ στο μεταπολεμικό δίκτυο παθητικής αεράμυνας «εντάχθηκαν και καταφύγια που είχαν κατασκευάσει οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής, με σκοπό τη δική τους προστασία».
Ασκήσεις ετοιμότητας
Πέρα από την ιστορική και τεχνική διάσταση, ο ερευνητής δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια παράμετρο που αφορά την προετοιμασία του πληθυσμού «στη δια φώτιση, εκπαίδευση και άσκηση». Επικαλούμενος την εμπειρία της προπολεμικής Ελλάδας, τονίζει ότι στο παρελθόν ένα εκτεταμένο δίκτυο καταφυγίων δεν μπορούσε να εξασφαλίσει αποτελεσματική προστασία χωρίς την αντίστοιχη ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι την περίοδο 1936-1940 οι δημόσιοι υπάλληλοι υποβάλλονταν υποχρεωτικά σε εκπαίδευση αεράμυνας, σχετικό μάθημα εισήχθη στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, ενώ στις γειτονιές λειτουργούσαν ειδικές δομές ενημέρωσης και οργανωμένα συνεργεία αεράμυνας, στελεχωμένα απόκατοίκους, με αρμοδιότητες που περιλάμβαναν τον απεγκλωβισμό και τη μεταφορά τραυματιών. Η προετοιμασία αυτή συμπληρωνόταν από τακτικές ασκήσεις, στις οποίες συμμετείχε ο πληθυσμός, με τη συγκεκριμένη ιστορική εμπειρία, της «προετοιμασίας των μετόπισθεν», να αναλύεται εκτενέστατα στο τρίτομο βιβλίο του «Τα καταφύγια της Αττικής».
Με αφετηρία αυτά τα δεδομένα και, φυσικά, προσαρμοσμένα στις σύγχρονες ανάγκες, υπογραμμίζει ότι ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός παθητικής αεράμυνας οφείλει να συνδυάζει την ανάπτυξη υποδομών με τη συστηματική ενημέρωση, την πρακτική εκπαίδευση και τις ασκήσεις ετοιμότητας. Κατά τον ίδιο, η
«ανάκτηση της κουλτούρας προστασίας» είναι εξίσου σημαντική με την κατασκευή νέων καταφυγίων, καθώς η κρατική πρόνοια δεν μπορεί να αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα εάν οι πολίτες δεν γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Στο πλαί σιο αυτό, θέτει έναν ευρύτερο προβληματισμό, υποστηρίζοντας ότι το ερώτημα δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στο τι οφείλει να πράξει η Πολιτεία, αλλά να επεκτείνεται και στον βαθμό προσω πικής προετοιμασίας και συμμετοχής των πολιτών.
Τέλος, αναφερόμενος στις σύγχρονες πολεμικές συνθήκες, εκτιμά ότι η εξέλιξη των λεγόμενων «έξυπνων» όπλων διαφοροποιεί τις ανάγκες για εκτεταμένα δίκτυα καταφυγίων, χωρίς ωστόσο να περιορίζει τη σημασία της διαρκούς εγρήγορσης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά».
-
ΒΟΛΟΣ2 ώρες agoΒόλος- Με διαφορά δύο ημερών, δύο αδερφές έφυγαν από τη ζωή, προκαλώντας μεγάλη συγκίνηση
-
ΜΑΓΝΗΣΙΑ60 λεπτά agoΒόλος- Θλίψη για τον θάνατο της 51χρονης Μαρίας Πατατούκου – Μαστέλλου
-
ΜΑΓΝΗΣΙΑ10 ώρες agoΔιαρρήκτες περιέλουσαν ηλικιωμένο με υγρό στον Βόλο απειλώντας πως θα τον κάψουν
-
ΜΑΓΝΗΣΙΑ11 ώρες agoΣε κατάσταση σοκ βρίσκονται όλοι στην Αλόννησο- 50χρονη παρέσυρε με το φορτηγό και τη σκότωσε ο άνδρας της
-
ΑΘΛΗΤΙΚΑ3 ώρες agoΜε Φρανσίσκο και Μοκόκα, αλλά χωρίς Λεσόρ, Γιαμπουσέλε και Φουρνιέ οι κλήσεις της εθνικής Γαλλίας
-
ΕΛΛΑΔΑ8 ώρες agoΑνατροπή για τους αγρότες: Προκαταβολές και φέτος σε όσους έλαβαν πέρυσι
-
ΕΛΛΑΔΑ20 ώρες agoΕπανεξελέγη η Ρένα Βασιλάκη και ο συνδυασμού “Η Κρήτη στην Καρδιά μας”
-
LIFESTYLE6 ώρες agoΓιάννης Βαρδής στον Γρηγόρη Μπάκα και το parapolitika.gr: “Ο Ντόρσεϊ πρέπει να γυρίσει – Όταν υπάρχει ένα συμβόλαιο πρέπει να το τηρούμε και να το τιμούμε” (Βίντεο)









