Connect with us

ΕΛΛΑΔΑ

Καταφύγια κάτω από την Αθήνα: Το σχέδιο αξιοποίησης του Μετρό και του Badminton

Published

on

Καταφύγια κάτω από την Αθήνα: Το σχέδιο αξιοποίησης του Μετρό και του Badminton

Θέλεις να βλέπεις τα νέα του astratv.gr πρώτα στη Google;
Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου:

Google Logo Πρόσθεσε το astratv.gr
στα αγαπημένα σου στη Google
Ένα σηµαντικό κενό στις υποδοµές προστασίας επιχειρεί να καλύψει το υπουργείο Εθνικής Άµυνας, δροµολογώντας πρωτοβουλίες για τη δηµιουργία σύγχρονων καταφυγίων στην πρωτεύουσα. Ειδικότερα, και σύµφωνα µε πληροφορίες που αποκάλυψαν την περασµένη εβδοµάδα τα Παραπολιτικά 90,1, ο αρµόδιος υπουργός, Νίκος ∆ένδιας, προωθεί έναν σχεδιασµό που περιλαµβάνει την αξιοποίηση υφιστάµενων υπόγειων εγκαταστάσεων, δίνοντας ιδιαίτερη έµφαση στον χώρο του πρώην θεάτρου Badminton αλλά και σε επιλεγµένους σταθµούς του µετρό.

Διαβάστε: Κωνσταντίνος Κυρίμης στο “The Hook” για καταφύγια: Καλύτερο παράδειγμα προς μίμηση η Αθήνα του ’40

Η εν λόγω πρωτοβουλία, εφόσον υλοποιηθεί, αποτελεί µια σηµαντική παρέµβαση, καθ’ ότι η Αθήνα στερείται σύγχρονων και κατάλληλα εξοπλισµένων καταφυγίων, ικανών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις προστασίας των πολιτών σε -απευκταία- περίπτωση πολεµικής σύγκρουσης. Οµολογουµένως, το εν λόγω project αποτελεί εκκρεµότητα δεκαετιών, δεδοµένου ότι µεγάλο µέρος των παλαιών εγκαταστάσεων χρονολογείται από την εποχή του Μεσοπολέµου, χωρίς να πληροί προφανώς τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας.



Η ανάγκη επανεξέτασης της υφιστάµενης κατάστασης εντάσσεται σε µια ευρεία συζήτηση σε σχέση µε την ετοιµότητα των κρατικών µηχανισµών απέναντι σε έκτακτες συνθήκες, µε την ύπαρξη οργανωµένων χώρων καταφυγής να αποτελεί ουσιαστική παράµετρο προστασίας του πληθυσµού, ανεξάρτητα από την πιθανότητα εκδήλωσης µιας πολεµικής κρίσης.

Προμετωπίδα

Στο επίκεντρο αυτής της συνθήκης και κατά το πλαίσιο εξέτασης εγκαταστάσεων που δυνητικά θα µπορούσαν να αναπτυχθούν σύγχρονα καταφύγια τίθεται ο χώρος όπου λειτουργούσε το θέατρο Badminton. Το κτίριο πρόσφατα έπιασε φωτιά και στην πορεία κατεδαφίστηκε µε πρωτοβουλία του υπ. Εθνικής Αµυνας και κατόπιν αιτήµατος του δηµάρχου Αθηναίων. ∆ιέθετε όµως ένα εκτεταµένο υπόγειο τµήµα, το οποίο αποτελεί και το σηµείο-κλειδί, καθώς εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησής του για ένα από τα µεγαλύτερα καταφύγια που θα δηµιουργηθούν, υπό την προϋπόθεση ότι θα διαπιστωθεί η καταλληλότητά του και θα διεκπεραιωθούν οι απαραίτητες παρεµβάσεις.

Advertisement

Η αξιοποίηση ήδη διαµορφωµένων υπόγειων χώρων θα µπορούσε να αποτελέσει µία από τις επιλογές του σχεδιασµού, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι οι συγκεκριµένες εγκαταστάσεις µπορούν αυτοµάτως να χρησιµοποιηθούν για την προστασία των πολιτών. Απαιτείται προηγουµένως να εξεταστούν ζητήµατα στατικής επάρκειας, ασφαλούς πρόσβασης, αερισµού και, φυσικά, δυνατότητας παραµονής του πληθυσµού υπό έκτακτες συνθήκες.

Αυτοψίες

Ταυτόχρονα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προοπτική αξιοποίησης του δικτύου του µετρό, καθώς οι υπόγειοι σταθµοί έχουν τη δυνατότητα, και υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις, να εξυπηρετήσουν ανάγκες προσωρινής καταφυγής. Αρµόδια κλιµάκια φέρεται να έχουν πραγµατοποιήσει ήδη επισκέψεις σε επιλεγµένους σταθµούς της Αθήνας, προκει µένου να καταγράψουν τις υπάρχουσες συνθήκες και να εξετάσουν τις απαιτούµενες προσαρµογές. Οι παρεµβάσεις επικεντρώνονται στην εγκατάσταση κατάλληλων συστηµάτων εξαερισµού και δηµιουργίας χώρων υγιεινής, δύο εκ των βασικών προαπαιτουµένων για να µπορούν οι σταθµοί να εξυπηρετήσουν πολίτες για ορισµένο χρονικό διάστηµα, εφόσον παρουσιαστεί ανάγκη.

Παρότι το ενδεχόµενο αυτό συγκεντρώνει εκ προοιµίου τα βλέµµατα, αλλά είναι εύκολο ταυτόχρονα και να παρερµηνευτεί, δεν αποτελεί µια πρακτική που συνηγορεί στο ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο. Συνιστά παγκόσµιο φαινόµενο, καθώς σε αρκετές χώρες υπόγειες συγκοινωνιακές εγκαταστάσεις έχουν ενταχθεί σε σχεδιασµούς προστασίας του πληθυσµού, µε τη χρήση τους να εξαρτάται από τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες της κάθε υποδοµής. Ωστόσο, για να καταστεί εφικτή η µετατροπή ενός σταθµού σε λειτουργικό καταφύγιο, συνεπάγεται ολοκληρωµένη αξιολόγηση και όχι αυτή καθαυτή την ύπαρξη των υπόγειων χώρων.

Κι άλλες μεγάλες πόλεις

Ο σχεδιασµός που εξετάζεται από το υπουργείο Εθνικής Αµυνας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην Αττική, καθώς αναζητούνται δυνατότητες δηµιουργίας αντίστοιχων υποδοµών και σε άλλες µεγάλες πόλεις της χώρας.

Το ζητούµενο είναι να διαµορφωθεί ένα αποτελεσµατικότερο πλαίσιο προστασίας, µε εγκαταστάσεις που θα µπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση ανάγκης και, φυσικά, θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Advertisement

Προς το παρόν, πάντως, οι πληροφορίες αφορούν σχεδιαζόµενες πρωτοβουλίες και τεχνικές διερευνήσεις, δίχως να έχει προσδιοριστεί συγκεκριµένο χρονο διάγραµµα περάτωσης, αριθµός καταφυγίων ή δυνατότητα φιλοξενίας πολιτών.



Προετοιμασία

Μια διαφορετική, αλλά εξίσου ουσιαστική διάσταση στον σχεδιασµό για τη δηµιουργία σύγχρονων καταφυγίων αναδεικνύει µιλώντας στα «Παραπολιτικά» ο συγγραφέας και ερευνητής Κωνσταντίνος Κυρίµης, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς µε την ιστορία τους και την οργάνωσητης παθητικής αεράµυνας στην Ελλάδα. Με αφορµή το θέµα επισηµαίνει ότι η αποτελεσµατική προστασία του άµαχου πληθυσµού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη κατάλληλων εγκαταστάσεων, αλλά προϋποθέτει έναν ευρύτερο σχεδιασµό, στον οποίο καθοριστικό ρόλο διαδραµατίζουν η ενηµέρωση, η εκπαίδευση και η ετοιµότητα των ίδιων των πολιτών.

Αρχικά, ο κ. Κυρίµης στέκεται στην ανάγκη αποσαφήνισης της διαφοράς ανάµεσα σε ένα οργανωµένο καταφύγιο και έναν απλό χώρο καταφυγής, εξηγώντας ότι πρόκειται για δύο διαφορετικές κατηγορίες υποδοµών. Οπως διευκρινίζει, ένα καταφύγιο κατασκευάζεται εξαρχής µε συγκεκριµένες προδιαγραφές προστασίας απέναντι σε πολεµικές απειλές και διαθέτει ειδικό εξοπλισµό, όπως θωρακισµένες πόρτες, συστήµατα φιλτραρίσµατος αέρα, δεξαµενές νερού, εγκαταστάσεις υγιεινής, εξόδους διαφυγής και δυνατότητες παροχής πρώτων βοηθειών.

Αντιθέτως, ως χώρος καταφυγής µπορεί να χρησιµοποιηθεί µια υπόγεια εγκατάσταση που παρέχει στοιχειώδη προστασία από εναέριες απειλές, χωρίς απαραιτήτως να καλύπτει τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου καταφυγίου, µε τη διάκριση αυτή να αποκτά ιδιαίτερη σηµασία στο σενάριο της αξιοποίησης σταθµών του µετρό και άλλων υπόγειων εγκαταστάσεων της πρωτεύουσας.

Advertisement

Όπως εξηγεί ο ίδιος, η κατασκευή σύγχρονων καταφυγίων από µηδενική βάση συνεπάγεται ένα ιδιαίτερα υψηλό κόστος και γι’ αυτό σε αρκετές περιπτώσεις επιλέγεται η αναβάθµιση υφιστάµενων υπόγειων χώρων, ώστε να αποκτήσουν τις απαραίτητες υποδοµές προστασίας.

Ιστορική αναδρομή

Πρόκειται για τα λεγόµενα «καταφύγια εκ διασκευής», τα οποία διαφοροποιούνται από την απλή χρησιµοποίηση ενός υπογείου ως προσωρινού χώρου προστασίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική αναδροµή του Κωνσταντίνου Κυρίµη, ο οποίος αναφέρει ότι η πρώτη συστηματική προσπάθεια δημιουργίας οργανωμένου δικτύου καταφυγίων πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1936-1941, με βασικό σκοπό την προστασία των πολιτών από ενδεχόμενους αεροπορικούςβομβαρδισμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, την περίοδο εκείνη δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην παθητική αεράμυνα, καθιστώντας υποχρεωτική, μέσω αναγκαστικού νόμου, την κατασκευή καταφυγίων στις νεόδμητες οικοδομές. Ως αποτέλεσμα, η Αττική μόνο διέθετε περίπου 12.000 καταφύγια κατά την είσοδο της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο ίδιος σημειώνει ότι η σχετική νομοθετική υποχρέωση καταργήθηκε το 1956, γεγονός που εξηγεί γιατί μεγάλο μέρος των παλαιών καταφυγίων χρονολογείται εντός εκείνης της εικοσαετίας (1936-1956). Μάλιστα, αρκετές από αυτές τις εγκαταστάσεις εξακολουθούν να θεωρούνται, έστω και τυπικά, ενεργές, ενώ στο μεταπολεμικό δίκτυο παθητικής αεράμυνας «εντάχθηκαν και καταφύγια που είχαν κατασκευάσει οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής, με σκοπό τη δική τους προστασία».

Ασκήσεις ετοιμότητας

Πέρα από την ιστορική και τεχνική διάσταση, ο ερευνητής δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια παράμετρο που αφορά την προετοιμασία του πληθυσμού «στη δια φώτιση, εκπαίδευση και άσκηση». Επικαλούμενος την εμπειρία της προπολεμικής Ελλάδας, τονίζει ότι στο παρελθόν ένα εκτεταμένο δίκτυο καταφυγίων δεν μπορούσε να εξασφαλίσει αποτελεσματική προστασία χωρίς την αντίστοιχη ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών.

Ειδικότερα, αναφέρει ότι την περίοδο 1936-1940 οι δημόσιοι υπάλληλοι υποβάλλονταν υποχρεωτικά σε εκπαίδευση αεράμυνας, σχετικό μάθημα εισήχθη στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, ενώ στις γειτονιές λειτουργούσαν ειδικές δομές ενημέρωσης και οργανωμένα συνεργεία αεράμυνας, στελεχωμένα απόκατοίκους, με αρμοδιότητες που περιλάμβαναν τον απεγκλωβισμό και τη μεταφορά τραυματιών. Η προετοιμασία αυτή συμπληρωνόταν από τακτικές ασκήσεις, στις οποίες συμμετείχε ο πληθυσμός, με τη συγκεκριμένη ιστορική εμπειρία, της «προετοιμασίας των μετόπισθεν», να αναλύεται εκτενέστατα στο τρίτομο βιβλίο του «Τα καταφύγια της Αττικής».

Advertisement

Με αφετηρία αυτά τα δεδομένα και, φυσικά, προσαρμοσμένα στις σύγχρονες ανάγκες, υπογραμμίζει ότι ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός παθητικής αεράμυνας οφείλει να συνδυάζει την ανάπτυξη υποδομών με τη συστηματική ενημέρωση, την πρακτική εκπαίδευση και τις ασκήσεις ετοιμότητας. Κατά τον ίδιο, η

«ανάκτηση της κουλτούρας προστασίας» είναι εξίσου σημαντική με την κατασκευή νέων καταφυγίων, καθώς η κρατική πρόνοια δεν μπορεί να αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα εάν οι πολίτες δεν γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Στο πλαί σιο αυτό, θέτει έναν ευρύτερο προβληματισμό, υποστηρίζοντας ότι το ερώτημα δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στο τι οφείλει να πράξει η Πολιτεία, αλλά να επεκτείνεται και στον βαθμό προσω πικής προετοιμασίας και συμμετοχής των πολιτών.

Τέλος, αναφερόμενος στις σύγχρονες πολεμικές συνθήκες, εκτιμά ότι η εξέλιξη των λεγόμενων «έξυπνων» όπλων διαφοροποιεί τις ανάγκες για εκτεταμένα δίκτυα καταφυγίων, χωρίς ωστόσο να περιορίζει τη σημασία της διαρκούς εγρήγορσης. 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά».



Περισσότερα Εδω

Advertisement

Μπείτε στις ομάδες του ASTRA TV

Advertisement

Μέλος του
Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου
Μ.Η.Τ. 252107

Advertisement
dei 03 2025 myHome GasControl 300x250
main logo black
455937950 1028081182654240 8041229916307210525 n
Advertisement
Advertisement
Anassa

Facebook

Advertisement

Δημοφιλή

Iδιοκτησία ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ASTRA AE
AΦΜ 094214456
Δ Ο Υ ΒΟΛΟΥ
ΓΕΜΗ:50683644000
DOMAIN NAME ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ:ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ASTRA AE - astratv.gr
Εδρα Γ.ΚΑΡΤΑΛΗ 76-ΒΟΛΟΣ ΤΚ 38333 ΤΗΛ.ΕΠΙΚ. 2421031434
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ [email protected]
ΜΕΤΟΧΟΙ:Κοκκίνηq Εμμανουήλ (50%) - Κοκκίνης Αθανάσιος (50%)
Νόμιμος εκπρόσωπος : Παναγιώτα Τσιρτόγλου
Διευθυντής: Σοφία Κοντοθανάση
Διευθυντής Σύνταξης: Βασιλική Σαμακοβλή
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑ: Τσιργόγλου Παναγιώτα
ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ DOMAIN NAME: ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ASTRA A.E. Copyright © 2025 AstraTV.gr

Μετάβαση στο περιεχόμενο
▶ASTRA WEBTVON DEMAND ΔΕΙΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ & ΤΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖΤο νέο ψηφιακό σπίτι του ASTRA TV ΜΠΕΙΤΕ ΣΤΟ ΝΕΟ WEBTV